ફિલ્મ ‘બોર્ડર’માં અક્ષય ખન્નાએ જે યુવાન અને જોશીલા ઓફિસરનું પાત્ર ભજવ્યું હતું, તે વાસ્તવિક જીવનમાં સેકન્ડ લેફ્ટનન્ટ ધરમવીર ભાન (Second Lieutenant Dharam Veer Bhan) હતા.

ફિલ્મ અને તેમના વાસ્તવિક જીવન વચ્ચે આકાશ-પાતાળનો તફાવત છે. તેમના વિશેની સાચી હકીકતો નીચે મુજબ છે:

૧. લોંગેવાલાનું યુદ્ધ અને તેમની ભૂમિકા
* ઉંમર અને રેન્ક: ૧૯૭૧માં જ્યારે યુદ્ધ થયું ત્યારે તેઓ ૨૩ પંજાબ રેજિમેન્ટમાં નવા જ જોડાયેલા યુવાન ‘સેકન્ડ લેફ્ટનન્ટ’ હતા.
* પ્રથમ જાણકારી: ૪ ડિસેમ્બરની રાત્રે જ્યારે પાકિસ્તાની સેના બોર્ડર પાર કરીને આવી રહી હતી, ત્યારે બોર્ડર પિલર નં. ૬૩૮ પાસે પેટ્રોલીંગ કરતી વખતે સૌથી પહેલા પાકિસ્તાની ટેન્કોનો અવાજ ધરમવીર ભાને જ સાંભળ્યો હતો.
* તેમણે તરત જ મેજર કુલદીપ સિંહ ચાંદપુરીને રેડિયો પર આ મહત્વના સમાચાર આપ્યા હતા, જેના કારણે ભારતીય સેના તૈયાર થઈ શકી.

૨. શું તેઓ શહીદ થયા હતા? (ફિલ્મ vs હકીકત)
આ સૌથી ચોંકાવનારી વાત છે:
* ફિલ્મમાં: અક્ષય ખન્નાને બંકરમાં આગ લાગવાથી અને ગોળીઓ વાગવાથી કરુણ રીતે શહીદ થતા બતાવ્યા છે. આ દ્રશ્ય જોઈને આખું થિયેટર રડી પડ્યું હતું.
* હકીકતમાં: અસલી ધરમવીર ભાન તે રાત્રે બહાદુરીથી લડ્યા હતા, દુશ્મનોનો સામનો કર્યો હતો અને યુદ્ધ પૂરું થયા પછી તેઓ એકદમ સુરક્ષિત (જીવિત) હતા. તેમને યુદ્ધમાં એક પણ ગોળી વાગી નહોતી.

૩. યુદ્ધ પછીનું જીવન
* યુદ્ધ બાદ તેઓ ભારતીય સેનામાં ચાલુ રહ્યા હતા.
* તેઓ સેનામાં પ્રમોશન મેળવીને કર્નલ (Colonel) ના ઉચ્ચ હોદ્દા સુધી પહોંચ્યા હતા.
* ૧૯૯૨માં તેઓ સન્માનપૂર્વક સેનામાંથી નિવૃત્ત થયા હતા.

૪. ફિલ્મ પર તેમનું રિએક્શન
જ્યારે બોર્ડર ફિલ્મ રિલીઝ થઈ અને તેમાં તેમને મરતા બતાવ્યા, ત્યારે તેમના સગા-સંબંધીઓ ગભરાઈ ગયા હતા. એક ઇન્ટરવ્યુમાં કર્નલ ધરમવીર ભાને હસીને કહ્યું હતું કે:
> “ફિલ્મ જોયા પછી ઘણા લોકોએ મને શ્રદ્ધાંજલિ આપવાનું શરૂ કરી દીધું હતું! મારે લોકોને કહેવું પડ્યું હતું કે હું જીવતો છું.”
>
જે.પી. દત્તા (ડિરેક્ટર) એ ફિલ્મમાં ડ્રામા અને ઇમોશન ઉમેરવા માટે તેમના પાત્રને શહીદ થતું બતાવ્યું હતું.

૫. અત્યારે ક્યાં છે?
નિવૃત્તિ પછી તેઓ ગુડગાંવ (હરિયાણા) માં સ્થાયી થયા હતા અને શાંતિપૂર્ણ નિવૃત્ત જીવન ગાળી રહ્યા છે (જોકે તેઓ હવે ખૂબ વૃદ્ધ છે).

ટૂંકમાં, અક્ષય ખન્નાનું પાત્ર એકદમ સાચું હતું, પણ તેમનું મૃત્યુ એ માત્ર ‘ફિલ્મી કહાની’ હતી. અસલી હીરો વિજયી બનીને પાછા ફર્યા હતા.
#Fb #army #longewala #bsf #post