૩૦ જાન્યુઆરી ૧૯૪૮

સાંજના સાડા ત્રણ વાગ્યા હતા. નાથૂરામ ગોડસે, અપ્ટે અને પાહવા… બિરલા મંદિરમાં આ અભિયાનની સફળતા માટે ઈશ્વર પાસેથી આશીર્વાદ લેવા આવ્યા હતા. અપ્ટે અને પાહવાએ ભગવાનના દર્શન કર્યા. નાથૂરામ ગોડસે અંદર ગયા નહીં… તેઓએ બહાર બાગમાં લાગેલી છત્રપતિ શિવાજીની મૂર્તિ સામે નમસ્કાર કર્યો અને સફળતા માટે પ્રાર્થના કરી, અને બિરલા હાઉસ તરફ રવાના થયા.

સમયના પાબંદ ગાંધી તે દિવસે ૧૦ મિનિટ મોડા હતા કારણ કે અંદર સરદાર પટેલ આવ્યા હતા… જેમણે નેહરુની તાનાશાહી સામે મંત્રીમંડળમાંથી રાજીનામું આપવાનું મન બનાવ્યું હતું… ગાંધીએ તેમને એવું કરવાથી રોક્યા અને પોતાની પાકિસ્તાન યાત્રાની યોજના અને ભવિષ્યના પરિણામો પર પણ વાત કરી. આખરે પટેલ રાજીનામું ન આપવા પર તૈયાર થયા અને વિદાય લીધી. ગાંધીએ પ્રવચન માટે બહારની ઓરડી તરફ પ્રસ્થાન કર્યું.

સામાન્ય રીતે ડો. સુશીલા નય્યર ગાંધીની આગળ રસ્તો બનાવતી ચાલતાં… પણ આજે તેઓ ગાંધીના કામથી પાકિસ્તાન ગયા હતાં! ફક્ત આભા અને મનુના ખભા પર ગાંધીએ હાથ રાખીને ચાલતા હતા. સત્ય તો એ હતું કે ગાંધીને સહારાની જરૂર નહોતી… પણ બે લોકોનો સહારો લઈને ચાલતા જોતાં જનસામાન્ય સહાનુભૂતિમાં ભાવુક બની જતી હતી!

નાથૂરામ ગોડસે, ગાંધીના રસ્તામાં સૌથી આગળ ઊભા હતા. ગાંધીને જોતાં જ તેઓ રસ્તાની વચ્ચોવચ આવીને ઝુક્યા… લોકોએ સમજ્યું કે તેઓ ઝુકીને પ્રણામ કરી રહ્યાં છે… પણ તેઓ તે સમયે પોતાની બેરેટા પિસ્તોલ કાઢી રહ્યાં હતાં! મનુ સંયોગથી ગાંધીની આગળ હતાં! ગોડસેએ ડાબા હાથે મનુને એક બાજુ ધકેલી… તેમનો વિચાર હતો કે કોઈ નિર્દોષને ખરોંચ પણ ન આવે. એકાએક તેમની પિસ્તોલે ત્રણ ગોળીઓ છોડી અને ત્રણેય ગોળીઓ ગાંધીના છાતીમાં પેસી ગઈ!
ગાંધી લથડિયાં ખાયા અને નિર્વાણ પામ્યા. પછી ષડ્યંતરપૂર્વક આ વાત ફેલાવવામાં આવી કે મરણસમયે તેમણે ‘હે રામ’ કહ્યું હતું! એવું નાથૂરામ ગોડસેને હિંદુનિષ્ઠોની નજરમાં ખલનાયક બનાવવા માટે કહેવાયું!.. ગોડસેએ ભાગવાનો કોઈ પ્રયત્ન ન કર્યો… ત્યાં મોજૂદ એક માળીએ નાથૂરામ ગોડસે પર ખુરપીનો હુમલો કર્યો… પણ ઈજા થવા છતાં ગોડસેએ કોઈ પ્રતિક્રિયા ન કરી… બલ્કે ત્યાં જ મોજૂદ એક લશ્કરી અધિકારી સામે પોતે જ ગિરફ્તાર થઈ ગયા! પોતાની બેરેટા પિસ્તોલ અધિકારીને આપી દીધી… કેટલાક લોકોએ પિસ્તોલને ઊંધીવળી જોવા લાગ્યા… તો ગોડસેએ કહ્યું કે પિસ્તોલમાં ગોળીઓ છે અને ચોકડું ખુલ્લું છે… સાવચેતીથી..!!!

દિલ્હીમાં પંજાબના લાખો શરણાર્થીઓએ આ ખબર સાંભળી અને કહ્યું કે ગોડસેએ બાકીનું ભારત ફરીથી તૂટવાથી બચાવી લીધું!

સાંજે 7 વાગ્યે ઓલ ઇન્ડિયા રેડિયો પર દેશના નામ સંદેશમાં પ્રધાનમંત્રીએ ખબર આપી…

“દેશનો પ્રકાતિ અસ્ત થયો છે… આજે સાંજે પાંચ વાગ્યા અને વીસ મિનિટે નવી દિલ્હીમાં રાષ્ટ્રપિતા મહાત્મા ગાંધીની હત્યા કરવામાં આવી છે! હત્યારો એક હિંદુ છે એમ કહેવાય છે”!

તે જ રાત અને આગલા ઘણા દિવસ સુધી પૂના અને બોમ્બે રાજ્યમાં સેંકડો ચિત્તપાવન બ્રાહ્મણોના ઘરોમાં આગ લગાવી દેવામાં આવી અને અનેક બ્રાહ્મણોની હત્યા કરવામાં આવી કારણ કે નાથૂરામ ગોડસે ચિત્તપાવન બ્રાહ્મણ હિંદુ હતા! ટાઈમ્સ ઓફ ઇન્ડિયાએ મૃત્યુ સંખ્યા કદાચ 50 જણી હતી!

સુબ્રમણ્યમ સ્વામીના કહેવા મુજબ ગાંધીને ચોથી ગોળી પણ ભાડૂતી ગુનેગારે મારી હતી, અને ઘણું લોહી વહી જવાને કારણે તેમનું મૃત્યુ થયું હતું. અને મુશ્કેલીથી 10 મિનિટની અંતરે હોસ્પિટલ હતું પણ ઇરાદાપૂર્વક ઘેરીને રડવા-બિલખવાનું બહાનું કરીને રોકી રાખવામાં આવ્યા હતા. સમયસર હોસ્પિટલ પહોંચતા તો બચી શકતા હતા. કેટલાક લોકો આ પણ કહે છે કે ગાંધીએ નેહરુને કોંગ્રેસ પાર્ટીના આધારે ચૂંટણી લડવાથી મના કરી હતી, જેને લઈને બંનેમાં ઘણો ઝઘડો પણ થયો હતો.

કારણ કે ગાંધી પરનામી સમુદાયના શિયા મુસ્લિમ હતા જે દેશની બહુસંખ્યક જનતાને ધોકો આપવા માટે મોહમ્મદ કરીમ ચંદ ગાંધી થી મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી રાખ્યું જેને ‘અલ-તકિયા’ કહેવાય છે, અને એ લોકો પોતાના ધર્મનો છુપાયેલો એજન્ડો ચલાવવા કંઈ પણ કરી શકે છે, પણ એ બહુસંખ્યક જનતાને શું કહેવાય જે બધી સત્યતા જાણતાં હોવા છતાં ચાંદ મિયાંને સાંઈ રામ બનાવીને પૂજી રહી છે, અને શંકરાચાર્યને ગાળ દે રહી છે હદ છે ગુલામ માનસિકતાની પણ

ફાંસી પહેલાં નાથૂરામ ગોડસેએ ફાંસી પૂર્વ પત્ર લખ્યું…

“મારી પાસે મારા પરિવારને આપવા માટે ફક્ત મારા અસ્થિકૂટની રાખ છે! આ રાખને પેઢી દર પેઢી સંભાળીને રાખવામાં આવે! જ્યારે ક્યારેય હિંદુ શાસન હેઠળ ભારત ફરીથી એક થશે અને સિંધુ નદી ભારતમાં ફરીથી વહેશે, ત્યારે મારા અસ્થિકૂટને તે પવિત્ર સિંધુ નદીમાં પ્રવાહિત કરવામાં આવે!”

ગાંધીની હત્યાના ગુના માટે એક નાના ટ્રાયલ પછી ગોડસે અને નારાયણ અપ્ટેને 15 નવેમ્બર 1949ના રોજ અંબાલા સેન્ટ્રલ જેલમાં ફાંસી આપવામાં આવી!
ગોપાળ ગોડસે… મદનલાલ પાહવા અને વિષ્ણુ કરકરેને આજીવન કારાવાસની સજા ફરમાવવામાં આવી! સાલ ભર જેલમાં રાખ્યા છતાં પણ અભિયોગ પક્ષ… વીર દામોદર સાવરકર પર કોઈ અપરાધ સાબિત ન થઈ શક્યો તેથી તેમને છોડી દેવામાં આવ્યા!