જ્યારે કર્નલ નાથુ સિંહ રાઠોડે નહેરુને કહ્યું – “કોઈ પણ ભારતીયને વડા પ્રધાન બનવાનો અનુભવ નહોતો, તો પછી તમે કેમ બેઠા છો?”

સ્વતંત્રતા પછી, દેશ એક નવા માર્ગ પર ચાલવાનું શીખી રહ્યો હતો. સંસ્થાઓનું નિર્માણ થઈ રહ્યું હતું, પ્રણાલીઓનું નિર્માણ થઈ રહ્યું હતું, અને એક મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન ઉભો થયો – ભારતીય સેનાનું નેતૃત્વ કોણે કરવું જોઈએ?

પંડિત જવાહરલાલ નહેરુ માનતા હતા કે ભારતીયો પાસે સેના ચલાવવાનો અનુભવ કે ક્ષમતા નથી. તેમના મતે, બ્રિટિશ સેનામાં ભારતીયો હંમેશા નીચલા સ્તર સુધી સીમિત હતા, તેથી સ્વતંત્ર ભારતની સેનાને સંભાળવા માટે એક વિદેશી, અનુભવી જનરલની જરૂર હતી.

આ વિચારીને, તેમણે બ્રિટિશ જનરલ સર રોબ લોકહાર્ટને ભારતના પ્રથમ આર્મી ચીફ બનાવ્યા. પરંતુ 1948 ના અંતમાં, લોકહાર્ટે રાજીનામું આપ્યું – તેઓ ઇંગ્લેન્ડ પાછા ફરવા માંગતા હતા. આ પદ ખાલી હતું, અને નહેરુએ ફરી એકવાર વિદેશી જનરલ શોધવા માટે કેબિનેટની ખાસ બેઠક બોલાવી.

આ બેઠકમાં ઘણા વરિષ્ઠ ભારતીય લશ્કરી અધિકારીઓ પણ હાજર હતા.

નહેરુએ સૂચવ્યું, “આ વિદેશી નામોમાંથી કોને સેના પ્રમુખ બનાવવો જોઈએ? કૃપા કરીને તમારો અભિપ્રાય આપો.”

પછી એક જોરદાર અવાજ સંભળાયો.

તે કર્નલ નાથુ સિંહ રાઠોડ હતા – રાજસ્થાનની ભૂમિથી, જ્યાં મહારાણા પ્રતાપે  અકબર ને હરાવ્યો હતો.

નાથુ સિંહ ઉભા થયા અને કહ્યું:

> “જો અનુભવ જ માપદંડ હોય, તો તમને એક ભારતીયને પ્રધાનમંત્રી બનાવવાનો અનુભવ ન હતો – તો તમે આ પદ કેવી રીતે સંભાળ્યું? જો આ જ તર્ક છે, તો પછી એક અંગ્રેજને પ્રધાનમંત્રી બનાવો. વિશ્વનો કયો સ્વાભિમાની દેશ પોતાની સેનાનું નેતૃત્વ વિદેશીને સોંપે છે?”

આ સાંભળીને, નેહરુ ગુસ્સે થયા, અને નાથુ સિંહને તાત્કાલિક સભામાંથી બહાર કાઢી મૂકવામાં આવ્યા.

પરંતુ તે દિવસે જે વાતે નેહરુને દુઃખ પહોંચાડ્યું, તે જ વાત સંરક્ષણ પ્રધાન સરદાર બલદેવ સિંહને સ્પર્શી ગઈ. તેમણે તરત જ નાથુ સિંહનો સમગ્ર લશ્કરી રેકોર્ડ માંગ્યો. પછી ખબર પડી કે:

નાથુ સિંહે બર્મા યુદ્ધમાં મોરચા પરથી નેતૃત્વ કર્યું હતું,

તેમણે બીજા વિશ્વયુદ્ધમાં ઘણી સફળ લશ્કરી ઝુંબેશોનું નેતૃત્વ કર્યું હતું,

અને તેઓ માત્ર શિસ્તબદ્ધ જ નહીં, પણ નેતૃત્વ કૌશલ્યમાં પણ અજોડ હતા.

બલદેવ સિંહે તેમને આર્મી ચીફ બનાવવાની ભલામણ કરી, પરંતુ નેહરુની નારાજગીને કારણે આવું થયું નહીં.

જોકે, નાથુ સિંહની હિંમત સફળ રહી – અને તે જ વર્ષે જનરલ કે.એમ. કરિયપ્પાને સ્વતંત્ર ભારતના પ્રથમ કાયમી ભારતીય આર્મી ચીફ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા.

🇮🇳 નાથુ સિંહ રાઠોડ – એક એવું નામ જે આજે પણ આપણને ગર્વ કરાવે છે

તેમનો અવાજ ભારતના આત્મસન્માનનો અવાજ હતો –
જય હિન્દ 🚩
વંદે માતરમ્ 🚩