વિભાજન નું દર્દ

આપણી સંસ્કૃતિ આપણો વારસો

પાકિસ્તાનના ઘણા વિસ્તારોમાં પ્રાચીન જૈન મંદિરો છે.
ભાબર .. પાકિસ્તાનમાં પંજાબના એક પ્રાચીન વેપારી સમુદાય, જૈન ધર્મના અનુયાયીઓ હતા.
જૈનો મુખ્યત્વે સિયાલકોટ અને પસરુરમાં રહેતા હતા. હાલમાં પાકિસ્તાનમાં લગભગ કોય જૈન રહેતા નથી. અગ્રણી જૈન સાધુ ગુજરાંવાલાના વિજયાનંદસૂરી હતા. તેમનું સ્મારક મંદિર હજુ પણ શહેરમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે. લગભગ તમામ જૈનો 1947 પછી ભારતમાં આવ્યા હતા. ભલે જૈન સમુદાય અહીં રહેતો નથી,
તેમના દ્વારા બાંધવામાં આવેલા કેટલાક મંદિરો પાકિસ્તાન માં ખંડેર પરિસ્થિતિ માં તેમની યાદ અપાવે છે.

શિખર સાથે જૈન દિગંબર મંદિર

શિખર સાથેનું જૈન દિગંબર મંદિર, જે એક ઊંચા પ્લેટફોર્મ પર હતું ,જે સામાન્ય રીતે ઘણા હિંદુ અને જૈન મંદિરોમાં જોવા મળે છે, ત્યાંહાલમાં એક ઇસ્લામિક શાળા છે.
1992 પછી આ મંદિરનો નાશ કરવામાં આવ્યો હતો.

નાગર બજાર મંદિર

નાગર પારકર શહેરના મુખ્ય બજારમાં છે. શિખર અને તોરણ દરવાજા સહિત મંદિરની રચના સંપૂર્ણપણે અકબંધ હતી 1947 માં પાકિસ્તાનની આઝાદી સુધી તેનો ઉપયોગ થોડા વર્ષો માટે કરવામાં આવ્યો હતો, આઝાદી પછી આ ખંડેર મંદિર છે.

કરુંઝર જૈન મંદિર

કરુંઝર જૈન મંદિર હવે પાકિસ્તાનમાં કરોંઝર પર્વતની તળેટીમાં આવેલું છે, જ્યાં નાગરપારકર, પાકિસ્તાનના સિંધ પ્રાંતમાં થરપારકર જિલ્લામાં સ્થિત કરોંઝર પર્વતના તળેટી હતું. નગરપારકર મંદિરો માટે જાણીતું છે.

ભોડસર જૈન મંદિર

ભોડસર જૈન મંદિર, શહેરથી 7.2 કિમી દૂર, સોઢા શાસન દરમિયાન બાંધવામાં આવેલા પ્રદેશની રાજધાની હતી. ત્રણ મંદિરોના અવશેષો હજુ પણ અસ્તિત્વમાં છે. 1897 માં, તેમાંથી બેનો ઉપયોગ ગૌશાળા તરીકે થતો હતો અને ત્રીજા ની ખરાબ હાલત છે. પથ્થરની શાસ્ત્રીય શૈલીમાં બનેલું સૌથી જૂનું મંદિર 9મી સદીની આસપાસ બાંધવામાં આવ્યું હતું.

તે એક ઊંચા પ્લેટફોર્મ પર બાંધવામાં આવ્યું હતું જે પથ્થર કાપેલા પગથિયાં દ્વારા પહોંચવામાં આવતું હતું. તેમાં સુંદર વિશાળ પથ્થરના સ્તંભો અને અન્ય માળખા છે. બાકીની દિવાલો અસ્થિર અને આંશિક રીતે પડી ભાંગી છે. મકાનના કેટલાક ભાગોને સ્થાનિક લોકો દ્વારા તોડી પાડવામાં આવ્યા હતા, જેમણે તેમના મકાનો બનાવવા માટે ઈંટો અને પથ્થરોનો ઉપયોગ કર્યો હતો.
તે સિંધના સ્મારકોમાં સૌથી ભવ્ય છે. અન્ય બે જૈન મંદિરો ઈ.સ.1375 અને 1449 માં કંજૂર અને લાલ પથ્થરથી કોતરણી અને ઘુમ્મટવાળા ગુંબજ સાથે બાંધવામાં આવ્યા હોવાનું માનવામાં આવે છે.

વિરહ જૈન મંદિર

અહીં જૈન મંદિરોના અનેક ખંડેર છે. એક મંદિરમાં 27 દેવકુલિકાઓ હતી. સુપ્રસિદ્ધ પરિનગર પણ આ ખંડેરો પાસે છે. વિખ્યાત પરાઈ નગરના અવશેષો, જે વિતેલા દિવસોના મંદિરના શિલ્પોના ટુકડા છે, તે વીરવાહ નજીક છે.

વીરવાહ ગોરી મંદિર

તેમણે ઈ.સ1375 માં 52 સહાયક મંદિરો સાથે શાહી મંદિરનું નિર્માણ કર્યું. તે જૈન તીર્થંકર ગોરી પાર્શ્વનાથને સમર્પિત છે. તે વિરવાથી 24 માઈલના અંતરે આવેલું છે.

આવા ઘણા મંદિરો છે, જે ટુકડાઓમાં છે. કેટલાક મંદિરોનો હજુ પણ વારંવાર ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, જ્યારે કેટલાકને વ્યાપારી કારણોસર તોડી પાડવામાં આવ્યા છે. જૈન સંસ્કૃતિના ચિહ્નો હાલના પાકિસ્તાનમાં ફેલાયેલા કેટલાક વિસ્તારોમાં તેમનું સમૃદ્ધ સ્થાપત્ય અને વ્યાપક વારસાને બતાવે છે.