Posted in छोटी कहानिया - १०,००० से ज्यादा रोचक और प्रेरणात्मक

गधों की नियुक्ति का चलन – अनुवाद इक इंगलिश कहावत से


गधों की नियुक्ति का चलन – अनुवाद इक इंगलिश कहावत से
इक शासक ने मछलियां पकड़ने को जाना था उस राजा ने अपने ज्योतिष विशेषज्ञ से पूछा अगले कुछ घंटे का मौसम का हाल। ज्योतिषि ने बताया कोई बारिश की संभावना नहीं आज। राजा अपनी रानी को लेकर मछली पकड़ने चल पड़ा। राह में राजा को इक आदमी मिला जो मछली पकड़ने वाले बांस को पकड़े गधे पर सवार था उसने कहा राजन आप वापस चले जाओ आज बारिश होने वाली है। राजा ने कहा मैंने अपने ज्योतिष अधिकारी से पूछ लिया है जिसको बहुत पैसा देता हूं भरोसा है उसने बताया आज बारिश नहीं होने वाली है। मुझे उसकी बात का विश्वास है और राजा आगे बढ़ गया।

मगर कुछ देर में तेज़ बरसात हुई और राजा रानी भीग गए और वापस आते ही राजा ने अपने ज्योतिष अधिकारी को मौत की सज़ा सुना दी। राजा ने मछली पकड़ने वाले को दरबार में बुलाया और उसको अपना भाग्य बांचने वाला अधिकारी नियुक्त करने की बात की। मछली पकड़ने वाले ने बताया उसको ज्योतिष या मौसम की कोई समझ नहीं है वो तो अपने गधे को देख का समझता है जब उसके कान नीचे की तरफ झुके होते हैं तब बारिश होती है जब खड़े होते हैं नहीं होती बरसात। राजा ने तब इक गधे को नियुक्त कर लिया। तभी से ये चलन चलता रहा है।

( आधुनिक संदर्भ में राजिस्थान में गधे की चेतावनी पर ध्यान नहीं दिया गया होगा। गधे की बात सही साबित हुई खूब बारिश हो रही है थमती ही नहीं अभी तक भी। पायलट अधर में फंसा है। )

A king wanted to go fishing, and he asked the royal weather forecaster the forecast for the next few hours.
The palace meteorologivst assured him that there was no chance of rain.
So the King and the Queen went fishing.
On the way, he met a man with a fishing pole riding on a donkey, and he asked the man if the fish were biting.
The fisherman said, “Your Majesty, you should return to the palace! In just a short time I expect a huge rain storm.”
The King replied: “I hold the palace meteorologist in high regard.
He is an educated and experienced professional.
Besides, I pay him very high wages.
He gave me a very different forecast.
I trust him.”
So the King continued on his way.
However, in a short time a torrential rain fell from the sky.
The King and Queen were totally soaked.
Furious, the King returned to the palace and gave the order to fire the meteorologist.
Then he summoned the fisherman and offered him the prestigious position of royal forecaster.
The fisherman said, “Your Majesty, I do not know anything about forecasting.
I obtain my information from my donkey.
If I see my donkey’s ears drooping, it means with certainty that…it will rain.”
So the King hired the donkey.
And thus began the practice of hiring dumb asses to work in influential positions of government.
The practice is unbroken to this date… 😊

Posted in छोटी कहानिया - १०,००० से ज्यादा रोचक और प्रेरणात्मक

संत_कथा


संत_कथा

एक बार दो संत भटकते – भटकते जिला बांदा उत्तरप्रदेश तुलसीदास जी के गांव पहुंच गए…संध्या की बेला थी एक सुंदर भवन देखकर अलख जगाई….एक महिला घर से बाहर निकली संतो को प्रणाम किया चौकी की तरफ इशारा करके बोली आप लोग बैठिए मैं कुछ मीठा पानी लेकर आती हूं… वो अंदर गई मीठा पानी लाई संतो का सत्कार करने लग गई…कुछ समय में चाय भी तैयार होकर आ गई संतो ने पीया… इतने में घर के मुखिया जी आ गए प्रणाम किया… और विनंती करने लगे संत जी रात होने को चली है आप लोग आज हमारे दरवाजे पर ही भोजन ग्रहण करें… संतो की खुशी का ठिकाना न रहा वो बोले ठीक है महाशय हम संत है अपने हाथ से ही बनाकर खाएंगे… आप हमें सारा समान उपलब्ध करवा दें हम यहीं बाहर ही अहरा लगाकर बाटी चोखा लगाकर प्रसाद ग्रहण कर लेंगे…मुखिया जी अंदर गए और सारा सामान आटा, दाल, चावल, देशी घी, आलू , बर्तन वगैरह लेकर आए और संत जी को दे दिया बोले लीजिए बनाइए… उसी में से एक संत जी उठे जो चेला जैसे लग रहे थे उन्होंने खाना बनाना चालू कर दिया… इधर गांव में कुछ लोगों को पता चल गया कि फलाने के यहां संतो का आगमन हुआ है तो गांव के युवा, वृद्ध इकट्ठा होने लगे… इधर – उधर की बाते होने लगी गांव वालो को भी बैठने के लिए मुखिया जी ने खटिया का इंतजाम किया…इतने में गांव के ही अलगू परधान भी पधारे संत जी को दंडवत प्रणाम किया…और आग्रह करने लगे कि महात्मा जी जब तक खाना बन रहा है तब तक आपके मुखारविंद से कुछ राम – नाम की चर्चा हो जाए… सब लोग प्रसन्न हो गए बोले हां प्रधान जी आप ने तो हमारे मन की बात कह दी इसीलिए हम लोग भी यहां पर इकट्ठा हुए है…. संत जी भी मन मसोसकर किसी तरह तैयार हुए… और कथा प्रारंभ किये बोले आज आप लोगों को सुग्रीव और बाली का वह प्रसंग सुनाने जा रहा हूं जिसमें राम जी जब बाली को बाण मारते है तब बाली रामजी से प्रश्न करता है कि… मै बैरी सुग्रीव पियारा… मैं बैरी सुग्रीव पियारा…. मैं बैरी सुग्रीव पियारा…. कई बार प्रयास किए किंतु सफलता नहीं मिली…शायद आगे की लाइन संत जी को याद ही नहीं आ रही थी… यह सब उनका चेला जो खाना बना रहा था सुनकर व्यथित हुआ और वह बोला गुरुजी आइये आप भोजन बनाइये कथा मैं कहता हूं… गुरुजी गए खाना बनाने लगे…. अब चेला आ गया व्यास गद्दी पर और गुरुजी ने जहां से कथा रोकी थी चेले ने वहीं से चालू किया… मैं बैरी सुग्रीव पियारा…. मैं बैरी सुग्रीव पियारा…. मैं बैरी सुग्रीव पियारा…चेला भी यहीं अटक गया कई बार कोशिश की अगली लाइन याद ही नहीं रही… इधर गांव वाले आपस में घुसुर – फुसुर करने लगे… तब मुखिया जी से नहीं रहा गया हाथ जोड़कर संत जी से बोले… “संत जी ना तैं बैरी ना वा बैरी बैरी आही मोंही जो तुमका दरवाजे पर संत समझ के रोक लीन्हा अब दादू जाव भोजन लेव कथा बंद करौ”……संत जी के जान में जान आई उठे चल दिए भोजन पर….?? सोचिए जब मन और व्यासपीठ पर शुद्धता नहीं होगी तो मन एकाग्र कैसे होगा?? कथा कैसे होगी???
कहानी का आशय – आज- कल जो मोरारी बापू जैसे संत व्यासपीठ पर बैठकर मौला मौला गा रहे है… देवी चित्रलेखा जो अजान को सपोर्ट करते हुए कह रही हैं कि अजान हो रही हो तो भागवद कथा बंद कर देनी चाहिए… और भी कई संत है जिन्होंने धर्म को धंधा बना लिया है…यह सब उनकी नहीं हमारी और आपकी कमी है जो हम आप इनको सर आंखों पर बिठाकर रखते हैं…. ऐसे लोगों का बहिष्कार होने चाहिए नहीं तो ऐसे लोगों के कारण ही हमारा सनातन धर्म और हम हंसी के पात्र बन जाएंगे और हमारा आस्तित्व खतरे में आ जाएगा!
जय रामजी की//
Shitala Dubey

Posted in छोटी कहानिया - १०,००० से ज्यादा रोचक और प्रेरणात्मक

अच्छे अच्छे महलों मे भी एक दिन कबूतर अपना घोंसला बना लेते है


सिताला दुबे

प्रेरक कहानी !!
“””””””””””””””””अच्छे अच्छे महलों मे भी एक दिन कबूतर अपना घोंसला बना लेते है … सेठ घनश्याम के दो पुत्रों में जायदाद और ज़मीन का बँटवारा चल रहा था और एक चार पट्टी के कमरे को लेकर विवाद गहराता जा रहा था , एकदिन दोनो भाई मरने मारने पर उतारू हो चले , तो पिता जी बहुत जोर से हँसे। पिताजी को हँसता देखकर दोनो भाई लड़ाई को भूल गये, और पिताजी से हँसी का कारण पुछा। तो पिताजी ने कहा-- इस छोटे से ज़मीन के टुकडे के लिये इतना लड़ रहे हो छोड़ो इसे आओ मेरे साथ एक अनमोल खजाना बताता हूँ मैं तुम्हे ! पिता घनश्याम जी और दोनो पुत्र पवन और मदन उनके साथ रवाना हुये पिताजी ने कहा देखो यदि तुम आपस मे लड़े तो फिर मैं तुम्हे उस खजाने तक नही लेकर जाऊँगा और बीच रास्ते से ही लौटकर आ जाऊँगा ! अब दोनो पुत्रों ने खजाने के चक्कर मे एक समझौता किया की चाहे कुछ भी हो जाये पर हम लड़ेंगे नही प्रेम से यात्रा पे चलेंगे ! गाँव जाने के लिये एक बस मिली पर सीट दो की मिली, और वो तीन थे, अब पिताजी के साथ थोड़ी देर पवन बैठे तो थोड़ी देर मदन ऐसे चलते-चलते लगभग दस घण्टे का सफर तय किया फिर गाँव आया। घनश्याम दोनो पुत्रों को लेकर एक बहुत बड़ी हवेली पर गये हवेली चारों तरफ से सुनसान थी। घनश्याम ने जब देखा की हवेली मे जगह जगह कबूतरों ने अपना घोसला बना रखा है, तो घनश्याम वहीं पर बैठकर रोने लगे। दोनो पुत्रों ने पुछा क्या हुआ पिताजी आप रो क्यों रहे है ? तो रोते हुये उस वृद्ध पिता ने कहा जरा ध्यान से देखो इस घर को, जरा याद करो वो बचपन जो तुमने यहाँ बिताया था , तुम्हे याद है पुत्र इस हवेली के लिये मैं ने अपने भाई से बहुत लड़ाई की थी, सो ये हवेली तो मुझे मिल गई पर मैंने उस भाई को हमेशा के लिये खो दिया , क्योंकि वो दूर देश में जाकर बस गया और फिर वक्त्त बदला और एक दिन हमें भी ये हवेली छोड़कर जाना पड़ा ! अच्छा तुम ये बताओ बेटा की जिस सीट पर हम बैठकर आये थे, क्या वो बस की सीट हमें मिल जायेगी ? और यदि मिल भी जाये तो क्या वो सीट हमेशा-हमेशा के लिये हमारी हो सकती है ? मतलब की उस सीट पर हमारे सिवा कोई न बैठे। तो दोनो पुत्रों ने एक साथ कहा की ऐसे कैसे हो सकता है , बस की यात्रा तो चलती रहती है और उस सीट पर सवारियाँ बदलती रहती है। पहले कोई और बैठा था , आज कोई और बैठा होगा और पता नही कल कोई और बैठेगा। और वैसे भी उस सीट में क्या धरा है जो थोड़ी सी देर के लिये हमारी है ! पिताजी फिर हँसे फिर रोये और फिर वो बोले देखो यही तो मैं तुम्हे समझा रहा हूँ ,कि जो थोड़ी देर के लिये तुम्हारा है , तुमसे पहले उसका मालिक कोई और था बस थोड़ी सी देर के लिये तुम हो और थोड़ी देर बाद कोई और हो जायेगा। बस बेटा एक बात ध्यान रखना की इस थोड़ी सी देर के लिये कही अनमोल रिश्तों की आहुति न दे देना, यदि कोई प्रलोभन आये तो इस घर की इस स्थिति को देख लेना की अच्छे अच्छे महलों में भी एक दिन कबूतर अपना घोसला बना लेते है। बस बेटा मुझे यही कहना था --कि बस की उस सीट को याद कर लेना जिसकी रोज उसकी सवारियां बदलती रहती है उस सीट के खातिर अनमोल रिश्तों की आहुति न दे देना जिस तरह से बस की यात्रा में तालमेल बिठाया था बस वैसे ही जीवन की यात्रा मे भी तालमेल बिठा लेना ! दोनो पुत्र पिताजी का अभिप्राय समझ गये, और पिता के चरणों में गिरकर रोने लगे !

शिक्षा :-जो कुछ भी ऐश्वर्य – सम्पदा हमारे पास है वो सबकुछ बस थोड़ी देर के लिये ही है , थोड़ी-थोड़ी देर मे यात्री भी बदल जाते है और मालिक भी। रिश्तें बड़े अनमोल होते है छोटे से ऐश्वर्य या सम्पदा के चक्कर मे कहीं किसी अनमोल रिश्तें को न खो देना ! !

Posted in छोटी कहानिया - १०,००० से ज्यादा रोचक और प्रेरणात्मक

ઉછેર


ઉછેર
એક બહેન પોતાના પુત્રને અમારા આશ્રમ બોચાસણ ( આણંદ) ખાતે ભણવા માટે મૂકી ગયેલા. છોકરો ખૂબ સરસ. એ છોકરાના સંસ્કાર જોઈને હું ઘણીવાર વિચાર કરતો કે આની માએ આ છોકરાનો ઉછેર કેવી રીતે કર્યો હશે?
એકવખત મારે એ છોકરાના ગામમાં જવાનું થયું. મારો મુકામ નિશાળમાં હતો . અચાનક આઠેક વર્ષની એક બાળકી છોકરાની નાની બહેનએ આવીને મને કહ્યું મારા ભાઈને લાવ્યા છો? મે કહ્યુ ચાલવાનું વધુ હતું તેથી નથી લાવ્યો પરંતુ તારી માતા ને મારે મળવું છે. પેલી નાની છોકરી ખુશ થતી થતી મને તેના ઘરે લઈ ગઈ. બાળકી ની માં એ મારો ખૂબ આદર સત્કાર કર્યો. ફાટેલી તૂટેલી ગોદડી માં બેસી ને હું તેમના પુત્ર વિશે વાતચીત કરતો હતો ત્યાં અચાનક પાંચેક વરસનો છોકરો દોડતો દોડતો આવીને પેલી બહેનના ખોળામાં બેસી ગયો. તે બહેન તેને આઘો ખસેડવાનો પ્રયત્ન કરે છે પરંતુ, પેલો છોકરો નીચે ઉતરે જ નહિ. મે પૂછ્યું કોનો છોકરો છે ? જવાબ મળ્યો ગામના શેઠનો. મને આશ્ચર્ય થયું પારકા છોકરા સાથે આટલા હેત – પ્રીત!…
આ બાઇ પ્રસૂતિ કરવાનું, દાયણ નું કામ જાણે છે . તેને કહ્યું આ છોકરા નો જન્મ થયો ને તેની માં મરી ગઈ. મે થોડો મોટો કર્યો ને પછી એના પિતા એને લઈ ગયા. અમે રહ્યા “રબારી” એટલે આનો બાપ આને ઘણું રોકે છે પરંતુ, આ અહીજ પડ્યો પાથર્યો રહે છે. આના બાપુને તે ગમતું નથી પણ આ માને શાનો ? એને માટે તો મે મટકુંય જુદું રાખ્યું છે પણ આતો મારા જ પાણિયારે પાણી પીવે છે, જમવાનું પણ મારી પાસે બેસીને જ !
મે પૂછ્યું આ છોકરો માંદો- સાજો થાય તો શું કરો ? પેલા બહેને જવાબ વાળ્યો છોકરો એવો શું ઉછેરિયે કે માંદો પડે? માંદો પડે તો આ કાંડું કાપી ન નાખવું પડે!
એ બહેનની વાત આજે પણ યાદ કરું તો મન આજે પણ પ્રસન્ન થયા કરે છે. બહેનો ઈચ્છે તો દુનિયા પલટી શકે છે…
=} પ્રસ્તુત વાર્તા આજથી મે ત્રણ વર્ષ પહેલાં ખરીદેલી અને અર્ધ વંચાયેલી એક મેગેઝીન માંથી મળી. અને આ વાતના લેખક મુકસેવક, મુઠ્ઠી ઊંચેરા માનવી એવા ગુજરાત રાજ્યના ઉદઘાટક શ્રી રવિશંકર મહારાજ. પ્રકરણમાં સ્ત્રીઓ વિશે પણ સુંદર વિચારો વાંચવા મળ્યા.
=} દોસ્તો આ આખી વાતના પ્રાણ પેલી સ્ત્રી એ મહારાજને ઉછેર ની બાબતે આપેલ જવાબ છે. મારે આ હાર્દ ને માધ્યમ બનાવી ઘણું કહેવું છે ને હું ખુદ ને રોકી નથી શકતો.
=} આપડે નોંધવા જેવું એ છે કે અભણ સ્ત્રી ની પણ કેવી કેળવણી છે! ભણવું એટલે ચોપડી વાંચતા શીખવું એટલું જ નહિ, પણ જીવનમાં બધી રીતે ઘડાઈએ ત્યારે કેળવણી લીધી કહેવાય. અને ઉછેરના આ ઉદાહરણ પરથી તો વર્તમાન અને ભવિષ્યના સંદર્ભે બાળક ઉછેર પ્રત્યે તો ગ્લાનિ યુક્ત ચિંતન જ થાય છે. આજે જોઈ શકાય છે માં પોતાનો સમય સાચવવા અથવા બાળ ઉછેરના ઓતરા- ચીતરા સમયથી બચવા બાળકના હાથમાં મોબાઈલ સોંપી દે. અરે, અમુક બાળકોને તો રાત્રે જો મોબાઈલની સ્ક્રીન પર પોતાની આંગળીઓ ને આંખો ન ફેરવે ત્યાં સુધી તેઓ સુવે નહિ એવી કુટેવ હોય. આગળ શું વાત કરવી રહી જ્યાં બાળકના માતા – પિતા ખુદ આ કુટેવથી અસરગ્રસ્ત હોય! અપવાદ રૂપ સિવાય જેવી માં તેવું બાળક અને તેવો જ સમાજ .બાળઉછેર ના ક્ષેત્રમાં પુરુષ વર્ગ તો પોતે પોતાના વેપાર/ધંધા/ વ્યવસાય ની જવાબદારી ની મિથ્યા ઢાલ ઓઢીને પોતાના હાથ ઊંચા કરી લે છે. અને ઉછેર ની તમામ જવાબદારીનું વહન કેવળ સ્ત્રીઓ જ કરે.
જ્યારે બાળક ને સેવા સગવડ આપવાની થાય ત્યારે બંને એકરૂપ થઈને બાળક માટે એટલા સેફ ઝોન ઊભા કરી દે છે કે બાળક મોટું થતા કોઈપણ ભોગે આ સેવા- સુવિધા મેળવવા માટે જ મહત્વાકાંક્ષી થાય છે. તથા બાળકને એનકેન પ્રકારે જો તેના જીવનના કંફર્ટઝોનની બહારની બાબતને ટેકલ કરવાનું થાય ત્યારે ગભરાય છે અથવા પોતાના ઘૂંટણિયા ટેકવી દે . તરૂણ અવસ્થામાં આવા બાળકોને તડકામાં એકાદ- બે કિલોમીટર ચાલીને ક્યાંય જવાનું કહેવામાં આવે તો તે એવું અનુભવશે , જાણે હિમાલય ઓળંગવાનો હોય. આમાં કારણભૂત છે ઉછેર ની સાથે મળેલી સગવડતારૂપી આળસ.
ઉછેર માટે અન્ય ઘણા બધા કારણો જવાબદાર હોવા છતાં પણ જો માં/ સ્ત્રી વર્ગ ધારે તો સમાજમાં ઘણો મોટો ફેરફાર થઈ શકે છે. બાળમાનસ પર નાની નાની બાબતોની પણ ખૂબ મોટી અસર થાય છે. સ્ત્રી ત્યાગનું બીજું સ્વરૂપ છે અને કોઈપણ ક્ષેત્રમાં પરિવર્તન મેળવવું હોય તો ત્યાગ પ્રાથમિક બાબત થઈ બેસે છે. આપડા ક્રાંતિકારીઓ, મહાપુરુષો , અને યુગપુરુષોના જીવન જુવો તો મોટાભાગે તેમની જનેતાઓનો અથાગ ત્યાગ જોઈ શકાય છે. માતા જીજાબાઇ વિના શિવાજી ન પાકી શકે, રાધાબાઈ વિના તાનાજી ન થાય, જયવંતાબાઇ વિના મહારાણા પ્રતાપ જન્મી જ ન શકે. ભગવાન શ્રી રામ અને મહાબલી હનુમાન જનમવા માતા કૌશલ્યા અને અંજના જેવી માતૃ શકતી જોઈએ જ.
મેધાવીપણું, ખંતિલાપણું, શૌર્ય, વીરતા , નિર્ભયતા , કૂલિનતા, દિવ્યતા, દ્રઢતા, ચપળતા, વ્યવહારિતા, આદર્શતા અને સંસ્કારીતા ક્યાંયથી ખરીદી નથી શકાતા. તેને કેળવવા પડે છે અને કેળવણીનું કેન્દ્રબિંદુ માતૃશક્તિ છે.
એક દુહો યાદ આવે છે. ” મનહર મુખે માનુંણી,( એવી) ગુણિયલ હોય ગંભીર ઇ નારી એ નર નીપજે, ઓલા વંકળ મૂછા વીર
અને પ્રખ્યાત મનોવૈજ્ઞાનિક “જેમ્સ વોટસનનું” એક વાક્ય યાદ આવે છે કે,” તમે મને એક બાળક આપો અને તમે કહો તે હું તેને બનાવી આપું
પ્રત્યેક સ્ત્રી પોતાના બાળકને યોદ્ધો બનાવે ( યોદ્ધા નું મગજ વિકસાવે) તો પ્રત્યેક વ્યક્તિ રાષ્ટ્રને વીરતા, રક્ષા, જાગૃતિ , સમૃદ્ધિ અને સ્થાયી મક્કમતા આપે તો રાષ્ટ્ર કેવળ બે દાયકામાં શ્રેષ્ઠતા ના શિખરો સર કરી નાખે.
પરંતુ આજ ( એકવીસમી સદી ) ના સ્ત્રી વર્ગને પારિવારિક પ્રશ્નો, અંગત પ્રશ્નો, દાંપત્યજીવનના પ્રશ્નો અને સ્વલક્ષી બાબત સિવાય સમય જ નથી. જેને આ બધા થી નવરાશ છે તેને શોશિયલ સાઈટમાંથી છુટકારો નથી. એવો તે દોર બંધાયો છે કે કોઈની બર્થ ડે, એનીવર્શરી, અન્ય શુભેચ્છાઓ, શુભકામનાઓ અને નાઇસ ડિકુ 🤣 કહેવાનું જો રહી જાય તો જાણે અપરાધ થઈ ગયો હોય એવો ભાસ અનુભવે.
=} મારું અંગતમતે દ્રઢતાપૂર્વક એમ માનવું છે કે જો સમાજ અને રાષ્ટ્રને મૂળભૂત રીતે સુયોગ્ય અને જરૂરી પરિવર્તન મેળવવું હોય તો મુખ્ય ત્રણ પરિબળોએ પોતાનું શ્રેષ્ઠ કાર્ય કરવું પડશે. 1. સ્ત્રી વર્ગ , 2. શિક્ષણ અને 3. સાહિત્ય.
જો શ્રેષ્ઠ અને સુયોગ્ય રીતે શિક્ષણ પ્રાપ્ત થાય , સ્ત્રી વર્ગ પોતાના મગજમાંથી અન્ય પરિબળો હટાવી રાષ્ટ્રવાદ ને જ ધ્યાનમાં રાખી બાળકોનો ઉછેર કરે ( રાષ્ટ્રવાદ નો અર્થ કોઈ દિવસ સીમિત વ્યાખ્યા માં ન કરવો, અહીંના સંદર્ભમાં એટલું સમજવું કે રાષ્ટ્રને “કોઈપણ પ્રકારે નુકશાની ન વેઠવી પડે ” અને જરૂરિયાતવાળા લક્ષણો ધરાવતા માણસોની ઉણપ ન વેઠવી પડે અથવા ઉણપ ન વર્તાય તે) એવા બાળકો ઉછેરે કે તે કેવળ તેના પારિવારિક દુઃખો જ નહિ કિન્તુ સમાજ અને રાષ્ટ્રની પીડાઓનો પણ નાશ કરે અને સાહિત્યકારો દ્વારા ઉચ્ચ સાહિત્ય રચવામાં આવે ( જો કે રચાયું જ છે અભાવ કેવળ શિષ્ટ વાંચન નો છે) અને પ્રજા ઉચ્ચત્તમ પ્રકારનું સાહિત્ય ફરજિયાત પણે વાંચે તો સુખકારી અને હિતકારી પરિવર્તનના પ્રવાહ ને કોઈ રોકી શકનાર નથી
~} છેલ્લે ફરી એક સોરઠી દુહો યાદ આવે છે
” જનની જણ તો ભગત જણ
કા , દાતા કા, શુર….
નહિતર માડી રે ‘જે વાંઝણી
તારા મત રે ગુમાવીશ નુર….

~ વિજય

Posted in छोटी कहानिया - १०,००० से ज्यादा रोचक और प्रेरणात्मक

વહેંચણી – એક ઉત્તમ નિર્ણય…


વહેંચણી – એક ઉત્તમ નિર્ણય…

વડીલ : મગનભાભા
મોટો છોકરો : રાકેશ
વચલો : સુરેશ
નાનો : મુકેશ

રાકેશ –
“બાપા ! પંચ આવ્યું છે, હવે વહેંચણી કરો. “

સરપંચ –
“જો ભેગા રહેવું ફાવતું ન હોય તો છોકરાઓ ને ભાગ પાડી દયો ઇ હારુ..,
હવે તમે કયો કે કયા છોકરા હારે તમે રેવાના ?”

(સરપંચે મગનભાભા ને પૂછ્યું. )

રાકેશ –
“અરે એમાં હુ પૂછવાનું, ચાર મહિના મારે ન્યા, ચાર મહિના વચલા ને ન્યા ને ચાર મહિના નાનકા ને ન્યા રેશે “

બાકી ના બે છોકરા – હા ઠીક છે… હાલશે અમારે..

સરપંચ
” હાલો ત્યારે, ઇ પાકુ થઈ ગ્યુ,હવે ઘર જમીન ના ભાગ કરીએ !”

મગનભાભા
(અત્યાર હુધી ઉપર આકાશમાં આંખ્યું માંડીને બેઠા હતા.
અચાનક જોરથી રાડ પાડી બોલ્યા….)
“હેની વહેંચણી..?
“હેના ભાગ…?
“હેં…”

“ભાગ હુ પાડીશ,
વહેંચણી હું તમારો બાપ કરીશ

તમારે ત્રણેયે પેરેલા કપડે મારા ઘરમાંથી નીકળી જાવાનું છે..”
“ચાર ચાર મહિના ની પાળીમાં, વારાફરતી મારા ઘરે આવીને રેવા આવવાનું,
અને બાકીના મહિનાની વ્યવસ્થા જેને જેમ પોહાય એમ કરી લેવી ….”

“સંપત્તિનો માલિક હું છું “

ત્રણેય છોકરાઓ અને પંચની બોલતી બંદ થઈ ગઈ, મગનભાભા ની વહેંચણીની નવી ભાતની રીત હામ્ભળીને ઘણા ગલઢેરાઓની આંખ્યું પણ ખુલી .

આને કેવાય નિર્ણય..

વહેંચણી છોકરાઓએ નહિ,
મા-બાપ એ કરવી…

Posted in छोटी कहानिया - १०,००० से ज्यादा रोचक और प्रेरणात्मक

एक राजा को राज करते काफी समय हो गया था


एक राजा को राज करते काफी समय हो गया था।बाल भी सफ़ेद होने लगे थे।एक दिन उसने अपने दरबार में उत्सव रखा और अपने मित्र देश के राजाओं को भी सादर आमन्त्रित किया व अपने गुरुदेव को भी बुलाया। उत्सव को रोचक बनाने के लिए राज्य की सुप्रसिद्ध नर्तकी को भी बुलाया गया।
राजा ने कुछ स्वर्ण मुद्रायें अपने गुरु जी को भी दी, ताकि नर्तकी के अच्छे गीत व नृत्य पर वे भी उसे पुरस्कृत कर सकें। सारी रात नृत्य चलता रहा। ब्रह्म मुहूर्त की बेला आई, नर्तकी ने देखा कि मेरा तबले वाला ऊँघ रहा है और तबले वाले को सावधान करना ज़रूरी है, वरना राजा का क्या भरोसा दंड दे दे। तो उसको जगाने के लिए नर्तकी ने एक दोहा पढ़ा –
…✍
“घणी गई थोड़ी रही, या में पल पल जाय।
एक पलक के कारणे, युं ना कलंक लगाय।”
…✍
अब इस दोहे का अलग-अलग व्यक्तियों ने अपने अनुरुप अर्थ निकाला।
तबले वाला सतर्क होकर बजाने लगा।
…✍
जब यह दोहा गुरु जी ने सुना तो गुरुजी ने सारी मोहरें उस नर्तकी को अर्पण कर दी।
…✍
दोहा सुनते ही राजकुमारी ने भी अपना नौलखा हार नर्तकी को भेंट कर दिया।
…✍
दोहा सुनते ही राजा के युवराज ने भी अपना मुकुट उतारकर नर्तकी को समर्पित कर दिया ।
राजा बहुत ही अचम्भित हो गया।
सोचने लगा रात भर से नृत्य चल रहा है पर यह क्या! अचानक एक दोहे से सब अपनी मूल्यवान वस्तु बहुत ही ख़ुश हो कर नर्तकी को समर्पित कर रहें हैं ?
राजा सिंहासन से उठा और नर्तकी को बोला एक दोहे द्वारा एक सामान्य नर्तकी होकर तुमने सबको लूट लिया।
…✍
जब यह बात राजा के गुरु ने सुनी तो गुरु के नेत्रों में आँसू आ गए और गुरुजी कहने लगे – “राजा ! इसको नीच नर्तकी मत कह, ये अब मेरी गुरु बन गयी है क्योंकि इसके दोहे ने मेरी आँखें खोल दी हैं। दोहे से यह कह रही है कि मैं सारी उम्र जंगलों में भक्ति करता रहा और आखिरी समय में नर्तकी का मुज़रा देखकर अपनी साधना नष्ट करने यहाँ चला आया हूँ, भाई ! मैं तो चला ।” यह कहकर गुरुजी तो अपना कमण्डल उठाकर जंगल की ओर चल पड़े।
…✍
राजा की लड़की ने कहा – “पिता जी ! मैं जवान हो गयी हूँ। आप आँखें बन्द किए बैठे हैं, मेरा विवाह नहीं कर रहे थे। आज रात मैं आपके महावत के साथ भागकर अपना जीवन बर्बाद करने वाली थी। लेकिन इस नर्तकी के दोहे ने मुझे सुमति दी, कि जल्दबाज़ी न कर, हो सकता है तेरा विवाह कल हो जाए, क्यों अपने पिता को कलंकित करने पर तुली है ?”
…✍
युवराज ने कहा – महाराज ! आप वृद्ध हो चले हैं, फिर भी मुझे राज नहीं दे रहे थे। मैं आज रात ही आपके सिपाहियों से मिलकर आपको मारने वाला था। लेकिन इस दोहे ने समझाया कि पगले ! आज नहीं तो कल आखिर राज तो तुम्हें ही मिलना है, क्यों अपने पिता के खून का कलंक अपने सिर पर लेता है! थोड़ा धैर्य रख।”
…✍
जब ये सब बातें राजा ने सुनी तो राजा को भी आत्म ज्ञान हो गया । राजा के मन में वैराग्य आ गया। राजा ने तुरन्त फैंसला लिया – “क्यों न मैं अभी युवराज का राजतिलक कर दूँ।” फिर क्या था, उसी समय राजा ने युवराज का राजतिलक किया और अपनी पुत्री को कहा – “पुत्री ! दरबार में एक से एक राजकुमार आये हुए हैं। तुम अपनी इच्छा से किसी भी राजकुमार के गले में वरमाला डालकर पति रुप में चुन सकती हो।” राजकुमारी ने ऐसा ही किया और राजा सब त्याग कर जंगल में गुरु की शरण में चला गया ।
…✍
यह सब देखकर नर्तकी ने सोचा – “मेरे एक दोहे से इतने लोग सुधर गए, लेकिन मैं क्यूँ नहीं सुधर पायी ?” उसी समय नर्तकी में भी वैराग्य आ गया । उसने उसी समय निर्णय लिया कि आज से मैं अपना नृत्य बन्द करती हूँ “हे प्रभु ! मेरे पापों से मुझे क्षमा करना। बस, आज से मैं सिर्फ तेरा नाम सुमिरन करुँगी ।”

Posted in छोटी कहानिया - १०,००० से ज्यादा रोचक और प्रेरणात्मक

અપ્રમાણિક પૈસા – એક સાચી વાર્તા.

પંજાબના ‘ખન્ના’ નામના શહેરમાં મેડિકલ સ્ટોર ચલાવનાર રમેશચંદ્ર શર્મા, તેણે તેમના જીવનમાં એક પૃષ્ઠ ખોલી નાખ્યું.જે આવા બિઝનેસ સાથે જોડાયેલા વાચકોની આંખો ખોલી શકે છે.

રમેશજી કહે છે કે મારો મેડિકલ સ્ટોર ખૂબ જ સારી રીતે ચાલતો હતો અને મારી આર્થિક સ્થિતિ પણ ઘણી સારી હતી. મારી કમાણી સાથે, મેં જમીન અને કેટલાક પ્લોટ ખરીદ્યા અને મારા તબીબી સ્ટોરની સાથે ક્લિનિકલ પ્રયોગશાળા પણ ખોલી.

પણ હું અહીં અસત્ય નહીં બોલીશ. હું ખૂબ જ લોભી પ્રકારનો માણસ હતો, કારણ કે તબીબી ક્ષેત્રે, ડબલ નહીં, પણ ઘણી વખત કમાણી કરી હતી.

સંભવત: મોટાભાગના લોકો જાણતા નહીં હોય કે તબીબી વ્યવસાયમાં 10 રૂપિયામાં આવતી દવા સરળતાથી 70-80 રૂપિયામાં વેચાય છે.

પરંતુ જો કોઈએ મને ક્યારેય બે રૂપિયા પણ ઘટાડવાનું કહ્યું હતું, તો હું ગ્રાહકને ના પાડીશ. ઠીક છે, હું દરેકની વાત નથી કરતો, ફક્ત મારી વાત કરી રહ્યો છું.

વર્ષ 2008 માં, એક વૃદ્ધ માણસ ઉનાળા દરમિયાન મારા સ્ટોર પર આવ્યો. તેણે મને ડોક્ટર ની પ્રિસ્ક્રિપ્શન આપી. મેં દવા વાંચી અને બહાર કાઢી તે ડ્રગ બિલ 560 રૂપિયા થઈ ગયું.

પણ વૃદ્ધ માણસ વિચારતો હતો. તેણે તેના બધા ખિસ્સા ખાલી કર્યા પરંતુ તેની પાસે કુલ 180 રૂપિયા હતા. હું તે સમયે ખૂબ જ ગુસ્સે હતો કારણ કે મારે તે વૃદ્ધ વ્યક્તિની દવા લેવા માટે ઘણો સમય લેવો પડ્યો હતો અને તેનાથી ઉપર તેની પાસે પૈસા પણ નહોતા.

વૃદ્ધ માણસ દવા લેવાનો ઇનકાર પણ કરી શક્યો નહીં. કદાચ તેને દવાઓની તીવ્ર જરૂર હતી. ત્યારે વૃદ્ધે કહ્યું, “મદદ કરો. મારી પાસે પૈસા ઓછા છે અને મારી પત્ની બીમાર છે.”
અમારા બાળકો પણ અમને પૂછતા નથી. હું વૃદ્ધાવસ્થામાં મારી પત્નીની જેમ મરતો જોઈ શકતો નથી. “

પરંતુ મેં તે સમયે તે વૃદ્ધાની વાત સાંભળી નહીં અને તેને દવા પાછું મૂકવાનું કહ્યું.

અહીં હું એક વાત કહેવા માંગુ છું કે હકીકતમાં તે વૃદ્ધ વ્યક્તિ માટેની દવાઓની કુલ રકમ 120 રૂપિયા હતી. ભલે મેં તેમાંથી 150 રૂપિયા લીધા હોત, પણ મારે 30 રૂપિયાનો નફો કર્યો હોત.પણ મારા લોભે તે વૃદ્ધ લાચાર વ્યક્તિને પણ છોડ્યો નહીં.

ત્યારે મારી દુકાન પર આવેલા બીજા ગ્રાહકે તેના ખિસ્સામાંથી પૈસા કાઢયા અને તે વૃદ્ધાની દવા ખરીદી.પરંતુ તેની પણ મારા પર કોઈ અસર નહોતી. મેં પૈસા લીધા અને વૃદ્ધાને દવા આપી.

સમય જાય છે વર્ષ 2009 આવી ગયું છે. મારા એકમાત્ર પુત્રને મગજની ગાંઠ છે. પહેલા તો અમને ખબર નહોતી. પરંતુ જ્યારે તેનો ખ્યાલ આવ્યો ત્યારે પુત્ર મૃત્યુની ધાર પર હતો.પૈસા વહેતા રહ્યા અને છોકરાની માંદગી વધુ વકરી.
પ્લોટ વેચાયા હતા, જમીન વેચી હતી અને અંતે મેડિકલ સ્ટોર પણ વેચી દીધી હતી પરંતુ મારા પુત્રની તબિયત બિલકુલ સુધરી નથી. તેનું ઓપરેશન પણ થયું અને જ્યારે બધા પૈસા નીકળી ગયા ત્યારે આખરે ડોક્ટરો એ મને મારા દીકરાને ઘરે લઈ જઈ તેની સેવા કરવા કહ્યું.

તે પછી મારા પુત્રનું 2012 માં અવસાન થયું હતું. આજીવન કમાવ્યા પછી પણ હું તેને બચાવી શક્યો નહીં.
2015 માં, હું લકવોગ્રસ્ત પણ હતો અને ઈજાઓ પણ થઈ હતી. આજે જ્યારે મારી દવા આવે છે, ત્યારે તે દવાઓ પર ખર્ચવામાં આવેલા પૈસા મને ડંખ મારી દે છે કારણ કે હું તે દવાઓની વાસ્તવિક કિંમત જાણું છું.

એક દિવસ હું મેડિકલ સ્ટોર પર કેટલીક દવાઓ લેવા ગયો હતો અને 100 રૂપિયાનું ઈંજેક્શન મને 700 રૂપિયામાં અપાયું હતું. પરંતુ તે સમયે મારા ખિસ્સામાં ફક્ત 500 રૂપિયા હતા અને મારે ઇન્જેક્શન વિના મેડિકલ સ્ટોરથી પાછા આવવું પડ્યું.

તે સમયે મને તે વૃદ્ધ વ્યક્તિને ખૂબ યાદ છે અને હું ઘરે ગયો.

હું લોકોને કહેવા માંગુ છું, તે ઠીક છે કે આપણે બધા કમાવવા બેઠા છીએ કારણ કે દરેકનું પેટ છે. પરંતુ કાયદેસર કમાઇ, પ્રામાણિકપણે કમાઇ. નબળા સહાયકોને લૂંટીને પૈસા કમાવવી સારી વાત નથી, કારણ કે નરક અને સ્વર્ગ ફક્ત આ પૃથ્વી પર છે, બીજે ક્યાંય પણ નથી…
અને આજે હું નરક ભોગવી રહ્યો છું.

પૈસા હંમેશાં મદદ કરતા નથી. હંમેશા ભગવાનનો ડર રાખીને ચાલો

તેમનો નિયમ મક્કમ છે કારણ કે કેટલીકવાર નાના લોભ પણ આપણને મોટા દુઃખોમાં ધકેલી શકે છે.

ઓમ નમો નારાયણ

Posted in छोटी कहानिया - १०,००० से ज्यादा रोचक और प्रेरणात्मक

रामचन्द्र आर्य

6 h · #गर्भवती पत्नी ने अपने पति से कहा, “आप क्या आशा करते हैं लडका होगा या लडकी”पति-“अगर हमारा लड़का होता है, तो मैं उसे #गणित पढाऊगा, हम खेलने जाएंगे, मैं उसे मछली पकडना सिखाऊगा।” पत्नी – “अगर लड़की हुई तो…?” पति- “अगर हमारी लड़की होगी तो, मुझे उसे कुछ सिखाने की #जरूरत ही नही होगी””क्योंकि, उन सभी में से एक होगी जो सब कुछ मुझे #दोबारा सिखाएगी, कैसे पहनना, कैसे खाना, क्या कहना या नही कहना।””एक तरह से वो, मेरी दूसरी #मां होगी। वो मुझे अपना हीरो समझेगी, चाहे मैं उसके लिए कुछ खास करू या ना करू।””जब भी मै उसे किसी चीज़ के लिए मना करूंगा तो मुझे समझेगी। वो #हमेशा अपने पति की मुझ से तुलना करेगी।””यह #मायने नही रखता कि वह कितने भी साल की हो पर वो हमेशा चाहेगी की मै उसे अपनी baby doll की तरह प्यार करूं।””वो मेरे लिए #संसार से लडेगी, जब कोई मुझे दुःख देगा वो उसे कभी माफ नहीं करेगी।”पत्नी – “कहने का मतलब है कि, आपकी #बेटी जो सब करेगी वो आपका बेटा नहीं कर पाएगा।”पति- “नहीं, नहीं क्या पता मेरा बेटा भी ऐसा ही करेगा, पर वो #सिखेगा।””परंतु बेटी, इन #गुणों के साथ पैदा होगी। किसी बेटी का पिता होना हर व्यक्ति के लिए गर्व की बात है।”पत्नी – “पर वो हमेशा हमारे #साथ नही रहेगी…?”पति- “हां, पर हम हमेशा उसके दिल में रहेंगे।””इससे कोई फर्क नही पडेगा चाहे वो कही भी जाए, बेटियाँ #परी होती हैं””जो सदा बिना #शर्त के प्यार और देखभाल के लिए जन्म लेती है।””बेटियां सब के #मुकद्दर में, कहाँ होती हैंजो घर #भगवान को हो पसंद वहां पैदा होती हैं बेटियाँ .

Posted in छोटी कहानिया - १०,००० से ज्यादा रोचक और प्रेरणात्मक

એક દિવસ ગંગાને પૂછવામાં આવ્યું કે, તારા પાણીમાં નહાવાથી બધાજ પાપ ધોવાય જાય છે. …….તો એ પાપનું તું શું કરે છે?

*ગંગા એ કહ્યું હું એ સાગરમાં નાખું છું.

સાગરને પૂછવામાં આવ્યું ?*
તું આ પાપનું શું કરે છે?.

*સાગરે કહ્યું હું તો બધું વાદળોને આપુ છું… …………. *વાદળ ને પૂછ્યું .. …………………તું આ પાપનું શું કરે છે?…*

વાદળે સરસ જવાબ આપ્યો… હું વરસાદના રૂપમાં એમનાજ ઘરે વરસાવી આવું છું…

ધ્યાનમાં રાખો, કર્મનું કાળચક્ર આવુ જ હોય છે. તમે જે કરશો એજ તમને પાછું મળશે…

સમાધાની બનો, અને કોઈને દુઃખ થાય એવું કાર્ય ન કરો.

દરેક વખતે એક જ બાજુનો વિચાર યા આ જ માણસ સાચો કરશો તો સામેની વ્યક્તિ તમને ખોટી લાગી શકે… આપ એકવાર બન્ને બાજુથી વિચાર કરીને જુવો તો ખરા, સાચા ને સાચો કહો ને ખોટા ને ખોટો.તો ક્યારે ય ગેરસમજ નહીં થાય…*

જે દિવસે માણસને સમજાશે સામેની વ્યક્તિ ખોટી નથી, બસ એના વિચાર આપણાં કરતા અલગ છે…. તેજ દિવસથી જીવનના અનેક દુઃખની સમાપ્તિ થશે…!!!! 🙏

Posted in छोटी कहानिया - १०,००० से ज्यादा रोचक और प्रेरणात्मक

अविनाश तिवारी

एक पंडित जी रामायण कथा सुना रहे थे। लोग आते और आनंद विभोर होकर जाते। पंडित जी का नियम था रोज कथा शुरू करने से पहले “आइए हनुमंत जी बिराजिए” कहकर हनुमान जी का आह्वान करते थे, फिर एक घण्टा प्रवचन करते थे।वकील साहब हर रोज कथा सुनने आते। वकील साहब के भक्तिभाव पर एक दिन तर्कशीलता हावी हो गई।
उन्हें लगा कि महाराज रोज “आइए हनुमंत जी बिराजिए” कहते हैं तो क्या हनुमान जी सचमुच आते होंगे!

अत: वकील साहब ने पंडित जी से पूछ ही डाला- महाराज जी, आप रामायण की कथा बहुत अच्छी कहते हैं।
हमें बड़ा रस आता है परंतु आप जो गद्दी प्रतिदिन हनुमान जी को देते हैं उसपर क्या हनुमान जी सचमुच बिराजते हैं?

पंडित जी ने कहा… हाँ यह मेरा व्यक्तिगत विश्वास है कि रामकथा हो रही हो तो हनुमान जी अवश्य पधारते हैं।

वकील ने कहा… महाराज ऐसे बात नहीं बनेगी।
हनुमान जी यहां आते हैं इसका कोई सबूत दीजिए ।
आपको साबित करके दिखाना चाहिए कि हनुमान जी आपकी कथा सुनने आते हैं।

महाराज जी ने बहुत समझाया कि भैया आस्था को किसी सबूत की कसौटी पर नहीं कसना चाहिए यह तो भक्त और भगवान के बीच का प्रेमरस है, व्यक्तिगत श्रद्घा का विषय है । आप कहो तो मैं प्रवचन करना बंद कर दूँ या आप कथा में आना छोड़ दो।

लेकिन वकील नहीं माना, वो कहता ही रहा कि आप कई दिनों से दावा करते आ रहे हैं। यह बात और स्थानों पर भी कहते होंगे,इसलिए महाराज आपको तो साबित करना होगा कि हनुमान जी कथा सुनने आते हैं।

इस तरह दोनों के बीच वाद-विवाद होता रहा।
मौखिक संघर्ष बढ़ता चला गया। हारकर पंडित जी महाराज ने कहा… हनुमान जी हैं या नहीं उसका सबूत कल दिलाऊंगा।
कल कथा शुरू हो तब प्रयोग करूंगा।

जिस गद्दी पर मैं हनुमानजी को विराजित होने को कहता हूं आप उस गद्दी को आज अपने घर ले जाना।
कल अपने साथ उस गद्दी को लेकर आना और फिर मैं कल गद्दी यहाँ रखूंगा।
मैं कथा से पहले हनुमानजी को बुलाऊंगा, फिर आप गद्दी ऊँची उठाना।
यदि आपने गद्दी ऊँची कर दी तो समझना कि हनुमान जी नहीं हैं। वकील इस कसौटी के लिए तैयार हो गया।

पंडित जी ने कहा… हम दोनों में से जो पराजित होगा वह क्या करेगा, इसका निर्णय भी कर लें ?…. यह तो सत्य की परीक्षा है।

वकील ने कहा- मैं गद्दी ऊँची न कर सका तो वकालत छोड़कर आपसे दीक्षा ले लूंगा।
आप पराजित हो गए तो क्या करोगे?
पंडित जी ने कहा… मैं कथावाचन छोड़कर आपके ऑफिस का चपरासी बन जाऊंगा।

अगले दिन कथा पंडाल में भारी भीड़ हुई जो लोग रोजाना कथा सुनने नहीं आते थे,वे भी भक्ति, प्रेम और विश्वास की परीक्षा देखने आए।
काफी भीड़ हो गई।
पंडाल भर गया।
श्रद्घा और विश्वास का प्रश्न जो था।

पंडित जी महाराज और वकील साहब कथा पंडाल में पधारे… गद्दी रखी गई।
पंडित जी ने सजल नेत्रों से मंगलाचरण किया और फिर बोले “आइए हनुमंत जी बिराजिए” ऐसा बोलते ही पंडित जी के नेत्र सजल हो उठे ।
मन ही मन पंडित जी बोले… प्रभु ! आज मेरा प्रश्न नहीं बल्कि रघुकुल रीति की पंरपरा का सवाल है।
मैं तो एक साधारण जन हूँ।
मेरी भक्ति और आस्था की लाज रखना।

फिर वकील साहब को निमंत्रण दिया गया आइए गद्दी ऊँची कीजिए।
लोगों की आँखे जम गईं ।
वकील साहब खड़े हुए।
उन्होंने गद्दी उठाने के लिए हाथ बढ़ाया पर गद्दी को स्पर्श भी न कर सके !

जो भी कारण रहा, उन्होंने तीन बार हाथ बढ़ाया, किन्तु तीनों बार असफल रहे।

पंडित जी देख रहे थे, गद्दी को पकड़ना तो दूर वकील साहब गद्दी को छू भी न सके।
तीनों बार वकील साहब पसीने से तर-बतर हो गए।

वकील साहब पंडित जी महाराज के चरणों में गिर पड़े और बोले महाराज गद्दी उठाना तो दूर, मुझे नहीं मालूम कि क्यों मेरा हाथ भी गद्दी तक नहीं पहुंच पा रहा है।

अत: मैं अपनी हार स्वीकार करता हूँ।
कहते है कि श्रद्घा और भक्ति के साथ की गई आराधना में बहुत शक्ति होती है। मानो तो देव नहीं तो पत्थर।

प्रभु की मूर्ति तो पाषाण की ही होती है लेकिन भक्त के भाव से उसमें प्राण प्रतिष्ठा होती है तो प्रभु बिराजते है।

श्री राम जी की जय…..
हे नाथ!हे मेरे नाथ!!आप कृपा के सागर है!!!
🙏🙏जय बजरंगबली की….