Posted in कहावतें और मुहावरे

કહેવત પર ના પુસ્તકો – कहावत किताब


કહેવતો ના પુસ્તકો ની માહિતી નું સંકલન અહી પ્રસ્તુત કરું છું. આ બધા પુસ્તકો ગૂગલ પર સોધિ ઘર બેઠા ખરીદી ને મંગાવી સકો છો. આ સાથે તમારી પાસે રહેલા જૂન પુસ્તકો અહી દાન માં કે વેચી સકો છો. whatsApp સંપર્ક કરવા નંબર જોડો – +૯૭૩-૬૬૩૩૧૭૮૧

किताब क्रमांककहावत की किताब का नामलेखकप्रकाशकपान संख्या
1a dictionary of kashmiri proverbsOmkar N. Koul Indian Institute of Language Studies 236
2Marathi ProverbsRev. A. Manwaring
Missionary of the church missionary society
Oxford-At the Clearedon Press294
3आभाणकजगन्नाथ:जगन्नाथश्री राघवेन्द्र स्वामिनां मठ:146
4बुन्देला कहावत कोशकृष्णानन्द गुप्तासुचना विभाग, उत्तर प्रदेश सरकार, लखनव366
5राजस्थानी कहावत कोशभागोरथ कानोडिया, गोविन्द अग्रवालपंचशील प्रकाशन439
6वर्गीकृत हिन्दी लोकोक्ति कोशडॉ. शोभाराम शर्मातक्षशिला प्रकाशन292
7અંગ્રેજી-ગુજરાતી સમાનાર્થી કહેવતકોશ ઈશ્વરલાલ ચાંપાનેરી   
8અનમોલ કહેવતકોશ રાજન પટની   
9ઉક્તિભંડાર માવજીભાઈ www.mavjibhai.com 
10કચ્છની રમૂજી કહેવતોદુલેરાય કારાણીસુમન પ્રકાશન 
11કચ્છી ચોવડું (કહેવતો)અરવિંદ ડી. રાજગોર   
12કહેવત comment   
13કહેવત કથા માળા ભાગ ૧  થી ૪ પ્રભુલાલ દોશી શ્રી પુસ્તક મંદિર  
14કહેવત કથાઓ ગિજુભાઈ ભરાડ  96
15કહેવત ભંડાર ગોંડલીયા પૂરણ http://www.pgondaliya.blogspot.in  56
16કહેવત માળા – ભાગ ૧ અને ૨ જીજી ભાઈ પેસ્ટનજી મીસ્તરી શ્રી પુસ્તક મંદિર  
17કહેવત મુલ આ. પેશતનજી કાવશજી રબાડી ધી ફોર્ટ પ્રિન્ટિંગ પ્રેસ 255
18કહેવત સંગ્રહ વિષ્ણુ મહંત એમ. એમ. સાહિત્ય પ્રકાશન 186
19કહેવત સમુદય બેરામજી ખરશેદજી દોરડી  121
20કહેવતકોશરતિલાલ સા. નાયક અક્ષરા પ્રકાશન 520
21કહેવતનો કમાલ જીવરામ જોશી   
22કહેવત-મંજૂષા હિમા યાજ્ઞિક  
23કહેવતશતસાઈ પુસ્તક પ્રસારક મંડળી  41
24કહેવતો શાંતિલાલ ઠાકર સસ્તું સાહિત્ય વર્ધક કાર્યાલય 152
25કહેવતોની કચોરી પ્રભુલાલ દોશી   
26કેહવત-માળા જમશેદજી નશરવાનજી પીતીત  601
27ગુજરાતી કહેવતો સોમ પટેલsomletpatel@gmail.com28
28ગુજરાતી કહેવતો અને તેનો અર્થ ગમ્મત સાથે યુવરાજસિંહ જાડેજા   
29ગુજરાતી-અગ્રેજી સમાંતર કહેવત કોશ ડૉ. મફતલાલ અં. ભાવસાર   
30ચરોતરમાં બોલાતી કહેવતોનો ચતુર પટેલ ડો. સી. એસ. પટેલ. 155
31મૂલ્ય ઘડતર ની કહેવત કથાઓ ૧ સુરેશ ઠાકર શ્રી પુસ્તક મંદિર  
32મૂલ્ય ઘડતર ની કહેવત કથાઓ ૨ સુરેશ ઠાકર શ્રી પુસ્તક મંદિર  
33રૂઢિપ્રયોગ અને કહેવતકોશ ચંદ્રિકાબહેન પટેલ   
34રૂઢીપ્રયોગ અને કહેવત સંગ્રહ ભાષા નિયામક કચેરી 389
35વ્યાવહારિક કહેવાતકોશ ડૉ. મફતલાલ ભાવસાર નવસર્જન પબ્લિકેશન 107
36સાર્થ કચ્છી કહેવતોદુલેરાય કારાણીસુમન પ્રકાશન 
37કહેવત-કથાનકો સ્વામી શ્રી પ્રણવતીર્થજી ડૉ. ભોગીલાલ જ. સાંડેસરા 239
38ગુજરાતી કહેવત સંગ્રહ સ્વ. આશારામ દલીચંદ શાહ મૂળચંદ આશારામ શાહ 519
39Gujarati ProverbsD D Dalal 24
40जन-कहावतेभारत ज्ञान विज्ञानं समिति 52
41બૃહદ કહેવત કથાસાગર અરવિંદ નર્મદાશંકર શાસ્ત્રી એન. એમ. ઠક્કર ની કંપની 506
42ચાર કહેવત ની રમૂજી વાર્તા મહેતા ગુલાબરાય લક્ષ્મીદાસ બુચ નડિયાદ સત્ય સાગર પ્રેસ 38
43આપણી કહેવતો અધ્યયન અનસૂયા ભૂપેન્દ્ર ત્રિવેદી  102
44कुछ और जन-कहावतेभारत ज्ञान विज्ञानं समिति 52
45कहावत रत्नाकरश्रीमान महारावल हिज हाइनेस महारावल साहेब डूंगरपुर राज्यधिपति की आज्ञानुसार 420
Posted in कहावतें और मुहावरे

हिंदी कहावते


मानो तो देव, नहीं तो पत्थर – विश्वास ही फलदायक
गुड़ खाय गुलगुले से परहेज – बनावटी परहेज
नाम बड़े, पर दर्शन थोड़े – गुण से अधिक बड़ाई
लश्कर में ऊँट बदनाम – दोष किसी का, बदनामी किसी की
उल्टा चोर कोतवाल को डाँटे – अपराधी ही पकड़नेवाली को डाँट बताये
दुधारु गाय की दो लात भी भली – जिससे लाभ होता हो, उसकी बातें भी सह लेनी चाहिए
बैल का बैल गया नौ हाथ का पगहा भी गया – बहुत बड़ा घाटा
ऊँट के मुँह में जीरा – मरूरत से बहुत कम
न रहेगा बाँस, न बजेगी बाँसुरी – झगड़े के कारण को नष्ट करना
भैंस के आगे बीन बजावे, भैंस रही पगुराय – मूर्ख को गुण सिखाना व्यर्थ है
खेत खाये गदहा, मार खाये जोलहा – अपराध करे कोई, दण्ड मिले किसी और को
आम का आम गुठली का दाम – सब तरह से लाभ-ही-लाभ
बेकार से बेगार भली – चुपचाप बैठे रहने की अपेक्षा कुछ काम करना
खरी मजूरी चोखा काम – अच्छे मुआवजे में ही अच्छा फल प्राप्त होना
नौ की लकड़ी नब्बे खर्च – काम साधारण, खर्च अधिक
बड़े मियाँ तो बड़े मियाँ, छोटे​ मिया सुभान अल्लाह – बड़ा तो जैसा है, छोटा उससे बढ़कर है
एक पंथ दो काज – एक नहीं, दो लाभ
दूध का जला मट्ठा भी फूँक-फूँक कर पीता है – एक बार धोखा खा जाने पर सावधान हो जाना
बोये पेड़े बबूल के आम कहाँ से होय – जैसी करनी, वैसी भरनी 
एक तो चोरी दूसरे सीनाजोरी – दोष करके न मानना 
नीम हकीम खतरे जान – अयोग्य से हानि 
भइ गति साँप-छछूँदर केरी – दुविधा में पड़ना 
घर की मुर्गी दाल बराबर – घर की वस्तु का कोई आदर नहीं करना
कबीरदास की उलटी बानी, बरसे कंबल भींगे पानी – प्रकृतिविरुद्ध काम 
नाचे कूदे तोड़े तान, ताको दुनिया राखे मान – आडम्बर दिखानेवाला मान पाता है 
तीन कनौजिया, तेरह चूल्हा – जितने आदमी उतने विचार 
पानी पीकर जात पूछना – कोई काम कर चुकने के बाद उसके औचित्य पर विचार करना 
खोदा पहाड़ निकली चुहिया – कठिन परिश्रम, थोड़ा लाभ 
पराधीन सपनेहुँ सुख नाहीं – पराधीनता में सुख नहीं 
घड़ी में घर जले, नौ घड़ी भद्रा – हानि के समय सुअवसर-कुअवसर पर ध्यान न देना 
कहीं का ईंट कहीं का रोड़ा, भानुमति ने कुनबा जोड़ा – इधर-उधर से सामान जुटाकर काम करना 
पराये धन पर लक्ष्मीनारायण – दूसरे का धन पाकर अधिकार जमाना 
थूक कर चाटना ठीक नहीं – देकर लेना ठीक नहीं, बचन-भंग करना, अनुचित 
बिल्ली के भाग्य से छींका ​(सिकहर) टूटा – संयोग अच्छा लग गय
गाछे कटहल, ओठे तेल – काम होने के पहले ही फल पाने की इच्छा 
गोद में छोरा नगर में ढिंढोरा – पास की वस्तु का दूर जाकर ढूँढ़ना 
गरजे सो बरसे नहीं – बकवादी कुछ नहीं करता 
घर का फूस नहीं, नाम धनपत – गुण कुछ नहीं, पर गुणी कहलाना 
घर की भेदी लंका ढाए – आपस की फूट से हानि होती हे 
घी का लड्डू टेढ़ा भला – लाभदायक वस्तु किसी तरह की क्यों न हो 
चोर की दाढ़ी में तिनका – जो दोषी होता है वह खुद डरता रहता है 
पंच परमेश्वर – पाँच पंचों की राय 
तीन लोक से मथुरा न्यारी – निराला ढंग 
तुम डाल-डाल तो हम पात-पात – किसी की चाल को खूब समझते हुए चलना 
ऊँचे चढ़ के देखा, तो घर-घर एकै लेखा – सभी एक समान
धोबी का कुत्ता न घर का न घाट का – निकम्मा, व्यर्थ इधर-उधर डोलनेवाला 
रोजा बख्शाने गये, नमाज लगे पड़ी – लाभ के बदले हानि
मुँह में राम, बगल में छुरी – कपटी
इस हाथ दे, उस हाथ ले – कर्मों का फल शीघ्र पाना
मोहरों की लूट, कोयले पर छाप – मूल्यवान वस्तुओं को छोड़कर तुच्छ वस्तुओं पर ध्यान देना
Posted in कहावतें और मुहावरे

કહેવતો અને ઉક્તિઓની રસપ્રદ વાતો


કહેવતો અને ઉક્તિઓની રસપ્રદ વાતો

મહાસાગરમાં ડૂબકી દેનારા મરજીવાની મુઠ્ઠીઓ શંખ, છીપલાં, કોડીઓ અને મુલ્યવાન મોતીડાંથી ભરાઈ જાય છે એમ લોકસાગરની લ્હેરોની સેલગાહ કરતો કોઈ સંશોધક મરજીવો કોઠાસૂઝવાળા ‘લોક’-ના હૈયાકપાટ કને પહોંચીને એને ઉઘડાવી શકે તો લોકસંસ્કૃતિ, લોકવિધા, લોકવાડ્‌મયની અપાર સમૃદ્ધિ હાથ લાગે છે. પોરસીલો કણબી જેમ ખાતર-પાણીવાળા ખેતરમાંથી મબલખ મૉલ લણે છે એમ સૂઝવાળો સંશોધક લોકવાણીમાં ફરતાં- તરતાં લોકગીતો, લોકકથાઓ, કહેવતો, જોડકણાં, દુહા, ઉખાણાં, ડીગ, ઉક્તિઓ, હડૂલા રામવળા, કૃષ્ણવાતા, પાંચકડા, ખાંયણાં, મરશિયા, રાજિયા, છાજિયા, ઉક્તિઓ વગેરેની અપાર કંઠસ્થ સામગ્રી પ્રાપ્ત કરી શકે છે.
લોકરંગનું મેઘધનુષ પ્રગટાવનારા અન્ય પ્રકારોની વાત ફરી કોઈ વાર, પણ આજે તો લોકવાણી ને ઘરેણા જેવી કહેવતો, ઉક્તિઓ અને દુહાની દુનિયામાં ‘ત્રણ’ વસ્તુઓ વડે ઉપદેશ- બોધ આપવામાં આવ્યો હોય એવી દુહાની લોકવાણીની અનોખી ડાબલી ઉઘાડવી છે. ગામડાં ભાંગીને ફાટફાટ થતાં શહેરોમાં ડોનેશનવાળા ‘ભણતર’ની બોલબાલા છે પણ ‘ગણતર’ની સંસ્કૃતિની, સંસ્કારની તો કોઈ વાત જ કરતું નથી; ત્યારે આ ‘ગામડિયા ગણતર’ની વાત માંડવી છે. એક કાળે આપણા વિદ્વાનો જેની ગમાર ગામડિયાના ગાણાં તરીકે ઉપેક્ષા કરતા, નાકનું ટીચકું ચડાવતા કે મોં મરડતા એ ‘ગણતર’ દ્વારા લોકસમાજનું ઘડતર થતું, જીવનને વ્યવહારજ્ઞાનથી તરબતર કરતું, એને સંસ્કાર સમૃદ્ધ બનાવતું. આ ઉખાણાં, કહેવતો, ઉક્તિઓ એ શબ્દાળુ સસ્તી રમત જ નહોતી પણ આપણી સાંસ્કૃતિક વિરાસત પણ હતી.
જીવનભર ગુજરાતની ભવાઈને જીવાડવા સંઘર્ષ કરી ૯૨ વર્ષની જૈફ વયે અમદાવાદમાં જીવનનો થાક ઉતારનારા કવિ, કલાકાર અને સંગીતકાર પાંચોટના શ્રી વિઠ્ઠલદાસ પાંચોટિયાએ એકવાર જૂની ભવાઈના વેશોની વાત કરતાં કઈ ‘ત્રણ’ વસ્તુ અલેખે જાય છે તેની રસપ્રદ માંડણી કરી હતી. આજે તેઓ હયાત નથી પણ મારા ચોપડાનું ટાંચણ બોલે છે ઃ
રોતલ રખવાળાં કરે, ભેંસ માંદળે નહાય;
નકટી આભૂષણ ધરે, એ ત્રણે અલેખે જાય.
*
દંભીજન ટીલાં કરે, હલક હામી થાય;
મેલો મંતર ભણે, એ ત્રણે એલેખે જાય.
*
માનુનિ મહિયર વસે, પરનારીનો પ્રેમ;
વેશ્યા વિઠ્ઠલને ભજે, એ ત્રણે અલેખે જાય.
*
રખડેલ રખવાળી કરે, વ્યંઢળ કરે વિવાહ;
ભોગી જોગી વેશ ધરે, એ ત્રણે અલેખે જાય.
*
સમુદ્રમાં વર્ષા પડે, રણમાં રોપે રોપ;
સ્વપ્નમાં સોનું મળે, એ ત્રણે અલેખે જાય.
*
અંધ ખરીદે આરસી, બહેરો વખાણે બોધ;
લલના લૂલી નાચ કરે, એ ત્રણે અલેખે જાય.
*
ભાવ વગર ભોજન કરે, પાત્ર વિનાનું દાન;
શ્રદ્ધાહીણ જે શ્રાદ્ધ કરે, એ ત્રણે અલેખે જાય.
*
તકરારીને વખત મળે, ઢાઢી કરે વખાણ;
ગરજવાન ગુસ્સો કરે, એ ત્રણે અલેખે જાય.
*
મુરખથી મસલત કરે, બીકણનો સંગાથ;
શત્રુ સાથે સરળતા, એ ત્રણે અલેખે જાય.
*
લોકવાણીમાંથી ફાંટુની ફાંટું બંધાય એટલી ઉક્તિઓ મળે છે. તેમાંથી ‘ત્રણ’ વાળી ઉક્તિઓની અહીં થોડી વાત કરીએ. સાચુકલું ભણતર- જ્ઞાન ‘અભણ’ માનવીઓ ‘લોક’ પાસેથી આપણને સાંપડે છે.
દેવ દરિયો ને દરબાર એ ત્રણ વિના પૈસો નહીં.
આધિ વ્યાધિ ને ઉપાધિ એ ત્રણ વિના દુખ નહીં.
જ્ઞાન, ભક્તિ ને વૈરાગ્ય એ ત્રણ વિના શાંતિ નહીં.
ઉત્ત્પત્તિ, સ્થિતિ અને પ્રલય એ ત્રણ વિના જગતના ખેલ નહીં.
*
સેગ, સરિયો ને પોપટો એ ત્રણ વિના ધાન્ય નહીં.
વા, ઘા ને ગહરકો એ ત્રણ વિના વાજું નહીં.
અણી, ધાર ને ધબાકો એ ત્રણ વિના હથિયાર નહીં.
ચાવવું, ચૂસવું નેસબડકો એ ત્રણ વિના ખાવાનું નહીં.
*
તાવ, તામસ ને તલાટી એ ત્રણ ગયા વિના સારા નહીં
વા’ણ, વિવાહ ને વરસાદ એ ત્રણ આવ્યા વિના સારા નહીં
ખંત, મહેનત ને બુદ્ધિ એ ત્રણ વિના વિધા નહીં.
જૂઠ, કરજ ને કપટ એ ત્રણ વિના દુઃખ નહીં.
*
બ્રહ્મા, વિષ્ણુ ને મહેશ એ ત્રણ વિના દેવ નહીં
વાત, પિત્ત ને કફ એ ત્રણ વિના રોગ નહીં
આદિ મધ્ય ને અંત એ ત્રણ વિના નાડી નહીં
જય, સમાધાની ને નાશ એ ત્રણ વિના અવધિ નહીં.
*
ગીધ, ગધેડો ને ઘૂવડ એ ત્રણ વિના અપશુકન નહીં
સ્વપ્ન, ચિત્ર ને સાક્ષાત્‌ એ ત્રણ વિના દર્શન નહીં
રજો, તમો અને સતો એ ત્રણ વિના ગુણ નહીં.
રાગ નાચ ને પૈસો એ ત્રણ વિના ગરજ નહીં.
*
ભૂત ભવિષ્ય અને વર્તમાન એ ત્રણ વિના કાળ નહીં
કુંવારી, સધવા ને વિધવા એ ત્રણ વિના સ્ત્રી નહીં.
સંતતિ, ક્રિયમાણ ને પ્રારબ્ધ એ ત્રણ વિના ક્રિયા નહીં
શ્વાસ, જ્ઞાન કે કામ એ ત્રણ જીવના આધાર વિના નહીં.
*
સુખ, જિંદગી ને માન એ ત્રણ વિના સંતોષ નહીં.
જર, જોરૂ ને જમીન એ ત્રણ વિના વઢવાડ નહીં.
અક્કલ, અમલ અને ડોળદમામ એ ત્રણ વિના કારભારુ નહીં.
વાચવું, લખવું ને શીખવું એ ત્રણ વિના બુદ્ધિના હથિયાર નહીં.
*
આળસ, રોગ ને સ્ત્રીની સેવા એ ત્રણ વિના મોટાઈ જાય નહીં.
કરજ, અગ્નિ ને રોગ એ ત્રણ વિના ખરાબી નહીં.
પૂછવું, જોવું ને દવા દેવી એ ત્રણ વિના વૈધું નહીં.
ક્રૂરતા, કૃપણતા ને કૃતજ્ઞતા એ ત્રણ વિના મોટું કષ્ટ નહીં.
*
માલ, ખજાનો ને જિંદગી એ ત્રણે રહેવાના નહીં.
અક્કલ, યકીન અને પ્રભુતા એ ત્રણ પૂરતા હોય નહીં.
વિધા, કળા ને ધન એ ત્રણ સ્વેદ વિના મળવાના નહીં
દુઃખ, દરિદ્રતા ને પરઘેર રહેવું એ ત્રણ વિના મોટું દુઃખ નહીં.
*
પાન, પટેલ ને પ્રધાન ત્રણ કાચા સારા નહીં.
નાર, ચાર ને ચાકરૂ એ ત્રણ પાકા સારા નહીં.
ડોશી, જોષી ને વટેમાર્ગુ એ ત્રણ વિના ફોગટિયા નહીં.
વૈધ, વેશ્યા ને વકીલ એ ત્રણ વિના રોકડિયા નહીં.
*
ઘંટી, ઘાણી ને ઉઘરાણી એ ત્રણ ફેરા ખાધા વિના પાકે નહીં.
દુર્ગુણ, સદગુણ ને વખત એ ત્રણ સ્થિર રહેવાના નહીં.
વિધા, હોશિયારી ને અક્કલ એ ત્રણ આળસુ પાસે જાય નહીં.
દેવનું વચન, વિધા ને ધરમ એ ત્રણ દરિદ્રી પાસે રહે નહીં.
લોકજીવનનાં મોતી – જોરાવરસિંહ જાદવ
Posted in कहावतें और मुहावरे

ચા ઉપર એક હાસ્ય રચના


ચા , દાળ અને બાયડી

ચા બગડી એની સવાર બગડી ,
દાળ બગડી એનો દિવસ બગડ્યો ,
અને બાયડી બગડી એનો ભવ બગડ્યો .

આ ત્રણેયમાં ચકાચૌંધ કરી દે એવું એક સામ્ય છે !!!

ત્રણેય પડ્યાં પડ્યાં ઊકળે ,
ઊકળવું એ જ એમનો સ્વભાવ ,
ઊકળે નહિ ત્યાં સુધી જંપે ય નહિ .
પરફોર્મન્સ જ ન આપે .

ઊકળે તો જ પર્સાનીલીટીમાં નિખાર આવે ,
નિખાર એટલે કેવો ?
ચા ઊકળે એટલે લાલ થાય ,
દાળ ઊકળે એટલે પીળી થાય ,
અને
બાયડી ઊકળે એટલે લાલ – પીળી થાય !
આ ત્રણેયમાં કલર ન પકડાય તો ખામી ચૂલામાં સમજવી !!!

એક સવાર બગાડે ,
બીજી દિવસ બગાડે ,
ત્રીજી ભવ બગાડે .

ચા ની ચૂસકી , દાળનો સબળકો અને બાયડીનો ફૈડકો !
આ ત્રણેનું કોમ્બીનેશન તો જુઓ ,
ત્રણેય સ્ત્રી જાતિ ,
અને
સુધારવું કે બગાડવું બધુંય એમના હાથમાં .
😂😂😂😂

લેખક :- ખબર નથી.

Posted in कहावतें और मुहावरे

ગુજરાતી ૪૦૦૦ થી વધારે કહેવતો….અને ૪૯ પુસ્તકો


મારા પુસ્તકાલય માંના કહેવત પરના ૪૯ પુસ્તકો. – +૯૭૩-૬૬૩૩૧૭૮૧

1Gujarati proverbs with their equivalents
2Kahevat Mool
3Kashmiri Proverbs
4Marathi Proverbs
5अवधी कहावतें 
6आभाणकजगन्नाथ
7कहावत रत्नाकर
8कुछ और जन-कहावतें
9खेती की कहावते
10गदेया -हल्बी की कहावतें, मुहावरे और पहेलियाँ
11घाघ और उनकी कहावतें
12घाघ और भड्डरी की कहावते.
13घाघ और भड्डरी की कहावतें (2)
14घाघ और भड्डरी की कहावतें
15घाघ और भड्डरी की सम्पूर्ण रचनाए
16घाघ और भड्डरी
17जन-कहावतें
18जर्मन-हिंदी कहावत कोश
19बीकानेरी कहावतें – एक अध्ययन
20बुन्देला कहावत कोश – कृष्णानन्द गुप्ता
21बृहत सहदेव भासली
22मालवी कहावतें भाग – १
23मुहावरे व लोकोक्तियां 
24मेवाड़ की कहावतें
25राजस्थानी कहावत कोश
26राजस्थानी कहावतें एक अध्ययन
27राजस्थानी कहावतें
28राजस्थानी हिंदी कहावत कोश
29राजस्थानी-हिन्दी कहावत-कोश धाम – २
30वर्गीकृत हिन्दी लोकोक्ति कोश
31हिन्दुस्तानी कहावत कोश
32આપણી કહેવતો અધ્યયન 
33ઉક્તિભંડાર
34કચ્છ ની કહેવતો – દુલેરાય કારાણી 
35કહેવત – કથાનકો
36કહેવત ભંડાર – 1500
37કહેવત સંગ્રહ
38કહેવત સમુદય 
39કહેવત-માળા – ભાગ ૨ 
40કહેવતશતસાઈ
41કહેવતો – શાંતિલાલ ઠાકર
42ગુજરાતી કહેવત સંગ્રહ 
43ગુજરાતી કહેવતો – વેબ સંગ્રહ 
44ગુજરાતી કહેવતો – સોમ પટેલ
45ચરોતરમાં બોલાતી કહેવતોનો સંગ્રહ- ડૉ. ચતુર પટેલ
46ચાર કહેવત ની રમૂજી વાર્તા 
47બૃહદ કહેવત કથાસાગર – અરવિંદ નર્મદાશંકર શાસ્ત્રી  
48ભડલી વાક્ય
49રૂઢીપ્રયોગ અને કહેવત સંગ્રહ

x=�Cd<���=pyw�$�

 અંગૂઠો બતાવવો  
 અંજળ પાણી ખૂટવા  
 અંધારામાં તીર ચલાવવું  
 અંધારામાં પણ ગોળ તો ગળ્યો જ લાગે  
 અંધેરી નગરી ગંડુ રાજા  
 અક્કરમીનો પડીઓ કાંણો  
 અક્કલ ઉધાર ન મળે  
 અક્કલનો ઓથમીર મંગાવી ભાજી તો લાવ્યો કોથમીર  
 અચ્છોવાના કરવાં  
 અજાણ્યા પાણીમાં ઊતરવું નહિ  
 અજાણ્યો અને આંધળો બેઉ સરખા  
 અણીનો ચૂક્યો સો વરસ જીવે  
 અતિ ચીકણો બહુ ખરડાય  
 અતિ લોભ તે પાપનું મૂળ  
 અત્તરનાં છાંટણા જ હોય, અત્તરના કુંડાં ન ભરાય  
 અધૂરો ઘડો છલકાય ઘણો  
 અનાજ પારકું છે પણ પેટ થોડું પારકું છે ?  
 અન્ન અને દાંતને વેર  
 અન્ન તેવો ઓડકાર  
 અવસરચૂક્યો મેહુલો શું કામનો ?  
 અવળા હાથની અડબોથ  
 અવળે અસ્ત્રે મુંડી નાખવો  
 આંકડે મધ ભાળી જવું  
 આંખ આડા કાન કરવા  
 આંખે જોયાનું ઝેર છે  
 આંગળા ચાટ્યે પેટ ન ભરાય  
 આંગળી ચીંધવાનું પુણ્ય  
 આંગળી દેતાં પહોંચો પકડે  
 આંગળીથી નખ વેગળા જ રહે  
 આંગળીના વેઢે ગણાય એટલાં  
 આંતરડી કકળાવવી/દૂભવવી  
 આંતરડી ઠારવી  
 આંધળામાં કાણો રાજા  
 આંધળી ઘોડી ને પોચા ચણા મીઠા લાગ્યા ને ખાધા ઘણા  
 આંધળી દળે ને કૂતરા ખાય  
 આંધળે બહેરું કૂટાય  
 આંધળો ઓકે સોને રોકે  
 આકાશ પાતાળ એક કરવા  
 આગ લાગે ત્યારે કૂવો ખોદવા ન જવાય  
 આગળ ઉલાળ નહિ ને પાછળ ધરાળ નહિ  
 આગળ બુદ્ધિ વાણિયા, પાછળ બુદ્ધિ બ્રહ્મ  
 આજ રોકડા, કાલ ઉધાર  
 આજની ઘડી અને કાલનો દી  
 આદર્યા અધૂરા રહે, હરિ કરે સો હોઈ  
 આદુ ખાઈને પાછળ પડી જવું  
 આપ ભલા તો જગ ભલા  
 આપ મુવા પીછે ડૂબ ગઈ દુનિયા  
 આપ મુવા વિના સ્વર્ગે ન જવાય  
 આપ સમાન બળ નહિ  
 આપણી તે લાપસી અને બીજાની તે કુસકી  
 આપવાના કાટલાં જુદા ને લેવાના કાટલાં જુદા  
 આફતનું પડીકું  
 આબરૂના કાંકરા કરવા / ધજાગરો કરવો  
 આભ ફાટ્યું હોય ત્યાં થીગડું ન દેવાય  
 આમલી પીપળી બતાવવી  
 આરંભે શૂરા  
 આલાનો ભાઈ માલો  
 આલિયાની ટોપી માલિયાને માથે  
 આવ પાણા પગ ઉપર પડ  
 આવ બલા પકડ ગલા  
 આવડે નહિ ઘેંસ ને રાંધવા બેસ  
 આવી ભરાણાં  
 આવ્યા’તા મળવા ને બેસાડ્યા દળવા  
 આળસુનો પીર  
 ઈંટનો જવાબ પથ્થર  
 ઉકલ્યો કોયડો કોડીનો  
 ઉજ્જડ ગામમાં એરંડો પ્રધાન  
 ઉતાવળે આંબા ન પાકે  
 ઊંઘ અને આહાર વધાર્યાં વધે ને ઘટાડ્યાં ઘટે  
 ઊંચે આભ ને નીચે ધરતી  
 ઊંટ મૂકે આંકડો અને બકરી મૂકે કાંકરો  
 ઊંટના અઢારે અંગ વાંકા જ હોય  
 ઊંટના ઊંટ ચાલ્યા જાય  
 ઊંટની પીઠે તણખલું  
 ઊંટે કર્યા ઢેકા તો માણસે કર્યા કાંઠા  
 ઊંડા પાણીમાં ઊતરવું  
 ઊંદર બિલાડીની રમત  
 ઊંદરની જેમ ફૂંકી ફંકીને કરડવું  
 ઊંધા રવાડે ચડાવી દેવું  
 ઊંધી ખોપરીનો માણસ  
 ઊંબાડિયું કરવાની ટેવ  
 ઊગતા સૂરજને સૌ નમે  
 ઊજળું એટલું દૂધ નહિ, પીળું એટલું સોનુ નહિ  
 ઊઠાં ભણાવવા  
 ઊડતા પંખીને પાડે તેવો હોંશિયાર  
 ઊતર્યો અમલદાર કોડીનો  
 ઊલમાંથી ચૂલમાં પડવા જેવો ઘાટ  
 એક કરતાં બે ભલા  
 એક કાંકરે બે પક્ષી મારવા  
 એક કાનેથી સાંભળી બીજા કાનેથી કાઢી નાખવું  
 એક ઘા ને બે કટકા  
 એક ઘાએ કૂવો ન ખોદાય  
 એક દી મહેમાન, બીજે દી મહી, ત્રીજે દી રહે તેની અક્કલ ગઈ  
 એક નકટો સૌને નકટાં કરે  
 એક નન્નો સો દુ:ખ હણે  
 એક નૂર આદમી હજાર નૂર કપડાં  
 એક પગ દૂધમાં ને એક પગ દહીંમાં  
 એક બાજુ કૂવો અને બીજી બાજુ હવાડો  
 એક ભવમાં બે ભવ કરવા  
 એક મરણિયો સોને ભારી પડે  
 એક મ્યાનમાં બે તલવાર ન રહે  
 એક સાંધે ત્યાં તેર તૂટે  
 એક હાથે તાળી ન પડે  
 એકનો બે ન થાય  
 એના પેટમાં પાપ છે  
 એનો કોઈ વાળ વાંકો ન કરી શકે  
 એરણની ચોરી ને સોયનું દાન  
 એલ-ફેલ બોલવું  
 ઓકી દાતણ જે કરે, નરણે હરડે ખાય  
 ઓછું પાત્ર ને અદકું ભણ્યો  
 ઓડનું ચોડ કરવું  
 ઓળખીતો સિપાઈ બે દંડા વધુ મારે  
 કજિયાનું મૂળ હાંસી ને રોગનું મૂળ ખાંસી  
 કજિયાનું મોં કાળું  
 કડવું ઓસડ મા જ પાય  
 કડવો ઘૂંટડો ગળે ઊતારવો  
 કપાસિયે કોઠી ફાટી ન જાય  
 કપાળ જોઈને ચાંદલો કરાય  
 કમળો હોય તેને પીળું દેખાય  
 કમાઉ દીકરો સૌને વહાલો લાગે  
 કમાન છટકવી  
 કરમ કોડીના અને લખણ લખેશરીના  
 કરવા ગયા કંસાર અને થઈ ગઈ થૂલી  
 કરો કંકુના  
 કરો તેવું પામો, વાવો તેવું લણો  
 કર્મીની જીભ, અકર્મીના ટાંટીયા  
 કર્યું કારવ્યું ધૂળમાં મળી જવું  
 કાંચિડાની જેમ રંગ બદલવા  
 કાંટો કાંટાને કાઢે  
 કાંડાં કાપી આપવાં  
 કાંદો કાઢવો  
 કાકા મટીને ભત્રીજા ન થવાય  
 કાકો પરણ્યો ને ફોઈ રાંડી  
 કાખમાં છોકરું ને ગામમાં ઢંઢેરો  
 કાખલી કૂટવી  
 કાગડા ઊડવા  
 કાગડા બધે ય કાળા હોય  
 કાગડો દહીંથરું લઈ ગયો  
 કાગના ડોળે રાહ જોવી  
 કાગનું બેસવું ને ડાળનું પડવું  
 કાગનો વાઘ કરવો  
 કાચા કાનનો માણસ  
 કાચું કાપવું  
 કાજીની કૂતરી મરી જાય ત્યારે આખું ગામ બેસવા આવે પણ  
 કાટલું કાઢવું  
 કાતરિયું ગેપ  
 કાન છે કે કોડિયું?  
 કાન પકડવા  
 કાન ભંભેરવા/કાનમાં ઝેર રેડવું  
 કાનખજુરાનો એકાદ પગ તૂટે તો શું ફરક પડે?  
 કાનનાં કીડા ખરી પડે તેવી ગાળ  
 કાનાફૂંસી કરવી  
 કાપો તો લોહી ન નીકળે તેવી સ્થિતિ  
 કામ કામને શિખવે  
 કામ પતે એટલે ગંગા નાહ્યા/જાન છૂટે  
 કામના કૂડા ને વાતોના રૂડા  
 કામનો ચોર  
 કારતક મહિને કણબી ડાહ્યો  
 કાલાં કાઢવાં  
 કાળજાની કોર/કાળજાનો કટકો  
 કાળજાનું કાચું/પાકું  
 કાળા અક્ષર ભેંશ બરાબર  
 કાળા માથાનો માનવી ધારે તે કરી શકે  
 કાળી ટીલી ચોંટવી  
 કાળી લાય લાગવી  
 કીડી પર કટક ન ઊતારાય  
 કીડીને કણ અને હાથીને મણ  
 કીડીને પાંખ ફૂટે એ એના મરવાની એંધાણી  
 કીધે કુંભાર ગધેડે ન ચડે  
 કુંન્ડુ કથરોટને હસે  
 કુંભાર કરતાં ગધેડા ડાહ્યાં  
 કુકડો બોલે તો જ સવાર પડે એવું ન હોય  
 કુલડીમાં ગોળ ભાંગવો  
 કૂતરાની પૂંછડી વાંકી તે વાંકી જ રહે  
 કૂતરાનો સંઘ કાશીએ ન પહોંચે  
 કૂતરું કાઢતા બિલાડું પેઠું  
 કૂવામાં હોય તો અવેડામાં આવે  
 કેટલી વીસે સો થાય તેની ખબર પડવી  
 કેસરિયા કરવા  
 કોઈની સાડીબાર ન રાખે  
 કોઈનો બળદ કોઈની વેલ ને બંદાનો ડચકારો  
 કોઠી ધોયે કાદવ જ નીકળે  
 કોઠે જઈ આવ્યો ને કથા કરવા બેઠો  
 કોડિયા જેવડું કપાળ અને વચ્ચે ભમરો  
 કોણીએ ગોળ ચોપડવો  
 કોણે કહ્યું’તું કે બેટા બાવળિયા પર ચડજો ?  
 કોથળામાં પાનશેરી રાખીને મારવો  
 કોથળામાંથી બિલાડું કાઢવું  
 કોના બાપની દિવાળી  
 કોની માએ સવા શેર સૂંઠ ખાધી છે  
 કોપરાં જોખવાં  
 કોલસાની દલાલીમાં કાળા હાથ  
 ક્યાં રાજા ભોજ અને ક્યાં ગાંગો તેલી?  
 ક્ષમા વીરનું ભૂષણ છે  
 ખંગ વાળી દેવો  
 ખણખોદ કરવી  
 ખરા બપોરે તારા દેખાડવા  
 ખાંધે કોથળો ને પગ મોકળો  
 ખાઈને સૂઈ જવું મારીને ભાગી જવું  
 ખાખરાની ખિસકોલી સાકરનો સ્વાદ શું જાણે  
 ખાટલે મોટી ખોટ કે પાયો જ ન મળે  
 ખાડો ખોદે તે પડે  
 ખાતર ઉપર દીવો  
 ખાલી ચણો વાગે ઘણો  
 ખાળે ડૂચા અને દરવાજા મોકળા  
 ખિસ્સા ખાલી ને ભભકો ભારી  
 ખીચડી પકવવી  
 ખીચડી હલાવી બગડે ને દીકરી મલાવી બગડે  
 ખીલાના જોરે વાછરડું કૂદે  
 ખેંચ તાણ મુઝે જોર આતા હૈ  
 ખેલ ખતમ, પૈસા હજમ  
 ખોટો રૂપિયો કદી ન ખોવાય  
 ખોદે ઉંદર અને ભોગવે ભોરિંગ  
 ખોદ્યો ડુંગર ને કાઢ્યો ઉંદર  
 ગંજીનો કૂતરો, ન ખાય ન ખાવા દે  
 ગઈ ગુજરી ભૂલી જ જવાની હોય  
 ગઈ તિથિ જોશી પણ ન વાંચે  
 ગગા મોટો થા પછી પરણાવશું  
 ગગો કુંવારો રહી જવો  
 ગજ વાગતો નથી  
 ગજવેલના પારખાં ન હોય  
 ગતકડાં કાઢવા  
 ગધેડા ઉપર અંબાડી ન શોભે  
 ગધેડાને તાવ આવે તેવી વાત  
 ગરજ સરી એટલે વૈદ વેરી  
 ગરજવાનને અક્કલ ન હોય  
 ગરજે ગધેડાને પણ બાપ કહેવો પડે  
 ગાંજ્યો જાય તેવો નથી  
 ગાંઠના ગોપીચંદન  
 ગાંડા સાથે ગામ જવું ને ભૂતની કરવી ભાઈબંધી  
 ગાંડાના ગામ ન વસે  
 ગાંડી પોતે સાસરે ન જાય અને ડાહીને શિખામણ આપે  
 ગાંડી માથે બેડું  
 ગાંધી-વૈદનું સહીયારું  
 ગાજરની પીપૂડી વાગે ત્યાં સુધી વગાડવાની ને પછી ખાઈ જવાની  
 ગાજ્યા મેઘ વરસે નહિ ને ભસ્યા કૂતરા કરડે નહિ  
 ગાડા નીચે કૂતરું  
 ગાડી પાટે ચડાવી દેવી  
 ગાડું ગબડાવવું  
 ગાડું જોઈને ગુડા ભાંગે  
 ગાભા કાઢી નાખવા  
 ગામ હોય ત્યાં ઉકરડો પણ હોય  
 ગામના મહેલ જોઈ આપણાં ઝૂંપડાં તોડી ન નખાય  
 ગામના મોંએ ગરણું ન બંધાય  
 ગામનો ઉતાર  
 ગામમાં ઘર નહિ સીમમાં ખેતર નહિ  
 ગાય દોહી કૂતરાને પાવું  
 ગેંગે-ફેંફે થઈ જવું  
 ગોટલાં છોતરાં નીકળી જવા  
 ગોર પરણાવી દે, ઘર ન માંડી દે  
 ગોળ ખાધા વેંત જુલાબ ન લાગે  
 ગોળ નાખો એટલું ગળ્યું લાગે  
 ગોળ વિના મોળો કંસાર, મા વિના સૂનો સંસાર  
 ગોળથી મરતો હોય તો ઝેર શું કામ પાવું?  
 ગ્રહણ ટાણે સાપ નીકળવો  
 ઘ-ઙ  
 ઘડો-લાડવો કરી નાખવો  
 ઘર ફૂટે ઘર જાય  
 ઘર બાળીને તીરથ ન કરાય  
 ઘરડા ગાડા વાળે  
 ઘરડી ઘોડી લાલ લગામ  
 ઘરના છોકરા ઘંટી ચાટે ને પાડોશીને આટો  
 ઘરના ભુવા ને ઘરના ડાકલાં  
 ઘરની દાઝી વનમાં ગઈ તો વનમાં લાગી આગ  
 ઘરની ધોરાજી ચલાવવી  
 ઘરમાં વાઘ બહાર બકરી  
 ઘરમાં હાંડલા કુસ્તી કરે તેવી હાલત  
 ઘરે ધોળો હાથી બાંઘવો  
 ઘા પર મીઠું ભભરાવવું  
 ઘાણીનો બળદ ગમે તેટલું ચાલે પણ રહે જ્યાં હતો ત્યાં જ  
 ઘી ઢોળાયું તો ખીચડીમાં  
 ઘી-કેળાં થઈ જવા  
 ઘીના ઠામમાં ઘી પડી રહ્યું  
 ઘેર ઘેર માટીના ચૂલા  
 ઘો મરવાની થાય ત્યારે વાઘરીવાડે જાય  
 ઘોંસ પરોણો કરવો  
 ઘોડે ચડીને આવવું  
 ઘોરખોદિયો  
 ચકલાં ચૂંથવાંનો ધંધો  
 ચકલી નાની ને ફૈડકો મોટો  
 ચકીબાઈ નાહી રહ્યાં  
 ચડાઉ ધનેડું  
 ચપટી ધૂળની ય જરૂર પડે  
 ચપટી મીઠાની તાણ  
 ચમડી તૂટે પણ દમડી ન છૂટે  
 ચમત્કાર વિના નમસ્કાર નહિ  
 ચલક ચલાણું ઓલે ઘેર ભાણું  
 ચા કરતાં કીટલી વધારે ગરમ હોય  
 ચાદર જોઈને પગ પહોળા કરાય  
 ચાર મળે ચોટલા તો ભાંગે કૈંકના ઓટલા  
 ચાલતી ગાડીએ ચડી બેસવું  
 ચીંથરે વીંટાળેલું રતન  
 ચીભડાના ચોરને ફાંસીની સજા  
 ચેતતો નર સદા સુખી  
 ચોર કોટવાલને દંડે  
 ચોર પણ ચાર ઘર છોડે  
 ચોરની દાઢીમાં તણખલું  
 ચોરની મા કોઠીમાં મોં ઘાલીને રૂએ  
 ચોરની માને ભાંડ પરણે  
 ચોરની વાદે ચણા ઉપાડવા જવું  
 ચોરને કહે ચોરી કરજે અને સિપાઈને કહે જાગતો રહેજે  
 ચોરને ઘેર ચોર પરોણો  
 ચોરનો ભાઈ ઘંટીચોર  
 ચોરી પર શીનાજોરી  
 ચોરીનું ધન સીંકે ન ચડે  
 ચોળીને ચીકણું કરવું  
 ચૌદમું રતન ચખાડવું  
 છક થઈ જવું  
 છકી જવું  
 છક્કડ ખાઈ જવું  
 છક્કા છૂટી જવા  
 છછૂંદરવેડા કરવા  
 છઠ્ઠીનું ધાવણ યાદ આવી જવું  
 છાગનપતિયાં કરવા  
 છાજિયા લેવા  
 છાણના દેવને કપાસિયાની જ આંખ હોય  
 છાતી પર મગ દળવા  
 છાપરે ચડાવી દેવો  
 છાશ લેવા જવી અને દોણી સંતાડવી  
 છાશમાં માખણ જાય અને વહુ ફુવડ કહેવાય  
 છાસિયું કરવું  
 છિનાળું કરવું  
 છીંડે ચડ્યો તે ચોર  
 છેલ્લા પાટલે બેસી જવું  
 છેલ્લું ઓસડ છાશ  
 છોકરાંને છાશ ભેગા કરવા  
 છોકરાંનો ખેલ નથી  
 છોકરીને અને ઉકરડાને વધતાં વાર ન લાગે  
 છોરું કછોરું થાય પણ માવતર કમાવતર ન થાય  
 જંગ જીત્યો રે મારો કાણિયો, વહુ ચલે તબ જાણિયો  
 જણનારીમાં જોર ન હોય તો સુયાણી શું કરે ?  
 જનોઈવઢ ઘા  
 જમણમાં લાડુ અને સગપણમાં સાઢુ  
 જમવામાં જગલો અને કૂટવામાં ભગલો  
 જમાઈ એટલે દશમો ગ્રહ  
 જર, જમીન ને જોરું, એ ત્રણ કજિયાના છોરું  
 જશને બદલે જોડા  
 જા બિલાડી મોભામોભ  
 જા બિલ્લી કૂત્તે કો માર  
 જાગ્યા ત્યાંથી સવાર  
 જાડો નર જોઈને સૂળીએ ચડાવવો  
 જાતે પગ પર કુહાડો મારવો  
 જીભ આપવી  
 જીભ કચરવી  
 જીભમાં હાડકું ન હોય, તે આમ પણ વળે અને તેમ પણ વળે  
 જીભે લાપસી પીરસવી તો મોળી શું કામ પીરસવી?  
 જીવ ઝાલ્યો રહેતો નથી  
 જીવતા જગતિયું કરવું  
 જીવતો નર ભદ્રા પામે  
 જીવવું થોડું ને જંજાળ ઝાઝી  
 જીવો અને જીવવા દો  
 જીવ્યા કરતાં જોયું ભલું  
 જે ગામ જવું હોય નહિ તેનો મારગ શા માટે પૂછવો?  
 જે ચડે તે પડે  
 જે જન્મ્યું તે જાય  
 જે જાય દરબાર તેના વેચાય ઘરબાર  
 જે નમે તે સૌને ગમે  
 જે ફરે તે ચરે  
 જે બોલે તે બે ખાય  
 જે વાર્યા ન વરે તે હાર્યા વરે  
 જે સૌનું થશે તે વહુનું થશે  
 જેટલા મોં તેટલી વાતો  
 જેટલા સાંધા એટલા વાંધા  
 જેટલો ગોળ નાખો તેટલું ગળ્યું લાગે  
 જેટલો બહાર છે તેથી વધુ ભોંયમાં છે  
 જેણે મૂકી લાજ એનું નાનું સરખું રાજ  
 જેના લગન હોય તેના જ ગીત ગવાય  
 જેના હાથમાં તેના મોંમા  
 જેની રૂપાળી વહુ તેના ભાઈબંધ બહુ  
 જેની લાઠી તેની ભેંસ  
 જેનું ખાય તેનું ખોદે  
 જેનું નામ તેનો નાશ  
 જેને કોઈ ન પહોંચે તેને પેટ પહોંચે  
 જેને રામ રાખે તેને કોણ ચાખે  
 જેનો આગેવાન આંધળો તેનું કટક કૂવામાં  
 જેનો રાજા વેપારી તેની પ્રજા ભિખારી  
 જેવા સાથે તેવા  
 જેવી દ્રષ્ટિ તેવી સૃષ્ટિ  
 જેવી સોબત તેવી અસર  
 જેવું કામ તેવા દામ  
 જેવો ગોળ વિનાનો કંસાર એવો મા વિનાનો સંસાર  
 જેવો દેશ તેવો વેશ  
 જેવો સંગ તેવો રંગ  
 જેસલ હટે જવભર ને તોરલ હટે તલભર  
 જોશીના પાટલે અને વૈદના ખાટલે  
 જ્યાં ગોળ હોય ત્યાં માખી બમણતી આવે જ  
 જ્યાં ચાહ ત્યાં રાહ  
 જ્યાં સંપ ત્યાં જંપ  
 જ્યાં સુધી શ્વાસ ત્યાં સુધી આશ  
 ઝાઝા રસોઈયા રસોઈ બગાડે  
 ઝાઝા હાંડલા ભેગા થાય તો ખખડે પણ ખરા  
 ઝાઝા હાથ રળિયામણા  
 ઝાઝી કીડી સાપને ખાઈ જાય  
 ઝાઝી સૂયાણી વિયાંતર બગાડે  
 ઝેરના પારખા ન હોય  
 ટકાની ડોશી અને ઢબુનું મૂંડામણ  
 ટલ્લે ચડાવવું  
 ટહેલ નાખવી  
 ટાંટિયો ટળવો  
 ટાંટીયાની કઢી થઈ જવી  
 ટાંડી મૂકવી  
 ટાઢા પહોરની તોપ ફોડવી  
 ટાઢા પાણીએ ખસ ગઈ  
 ટાઢું પાણી રેડી દેવું  
 ટાઢો ડામ દેવો  
 ટાયલાવેડાં કરવાં  
 ટાલિયા નર કો’ક નિર્ધન  
 ટીપે ટીપે સરોવર ભરાય, કાંકરે કાંકરે પાળ બંધાય  
 ટૂંકું ને ટચ  
 ટેભા ટૂટી જવા  
 ટોટો પીસવો  
 ટોણો મારવો  
 ટોપી પહેરાવી દેવી  
 ટોપી ફેરવી નાખવી  
 ઠણઠણગોપાલ  
 ઠરડ કાઢી નાખવી  
 ઠરીને ઠામ થવું  
 ઠરીને ઠીંકરું થઈ જવું  
 ઠાગાઠૈયા કરવા  
 ઠેકાણે પડવું  
 ઠેરના ઠેર  
 ઠોકર વાગે ત્યારે જ અક્કલ આવે  
 ઠોઠ નિશાળિયાને વૈતરણા ઝાઝા  
 ડબ્બો ગુલ કરી નાખવો  
 ડહાપણની દાઢ ઊગવી  
 ડાંગે માર્યા પાણી જુદા ન પડે  
 ડાંફાં મારવા  
 ડાકણેય એક ઘર તો છોડે  
 ડાગળી ખસવી  
 ડાચામાં બાળવું  
 ડાચું વકાસીને બેસવું  
 ડાફરિયાં દેવા  
 ડાબા હાથની વાત જમણાને ખબર ન પડે  
 ડાબા હાથનો ખેલ  
 ડાબા હાથે ચીજ મુકી દેવી  
 ડારો દેવો  
 ડાહીબાઈને બોલાવો ને ખીરમાં મીઠું નખાવો  
 ડીંગ હાંકવી  
 ડીંડવાણું ચલાવવું  
 ડુંગર દૂરથી રળિયામણા  
 ડૂબતો માણસ તરણું પકડે  
 ડોશી મરે તેનો ભો નથી, જમ ઘર ભાળી જાય તેનો વાંધો છે  
 ઢાંકણીમાં પાણી લઈ ડૂબી મર  
 ઢાંકો-ઢૂંબો કરવો  
 તમાચો મારી ગાલ લાલ રાખવો  
 તમાશાને તેડું ન હોય  
 તલપાપડ થવું  
 તલમાં તેલ નથી  
 તલવારની ધાર ઉપર ચાલવું  
 તાંબિયાની તોલડી તેર વાના માંગે  
 તારા જેવા તાંબિયાના તેર મળે છે  
 તારા બાપનું કપાળ  
 તારી અક્કલ ક્યાં ઘાસ ચરવા ગઈ હતી?  
 તારું મારું સહિયારું ને મારું મારા બાપનું  
 તાલમેલ ને તાશેરો  
 તીરથે જઈએ તો મૂંડાવું તો પડે જ  
 તીસમારખાં  
 તુંબડીમાં કાંકરા  
 તેજીને ટકોરો, ગધેડાને ડફણાં  
 તેલ જુઓ તેલની ધાર જુઓ  
 તેલ પાઈને એરંડિયું કાઢવું  
 તોબા પોકારવી  
 તોળી તોળીને બોલવું  
 ત્રણ સાથે જાય તો થાય ત્રેખડ ને માથે પડે ભેખડ  
 ત્રાગું કરવું  
 ત્રેવડ એટલે ત્રીજો ભાઈ  
 થાક્યાના ગાઉ છેટા હોય  
 થાબડભાણા કરવા  
 થાય તેવા થઈએ ને ગામ વચ્ચે રહીએ  
 થૂંકના સાંધા કેટલા દી ટકે?  
 થૂંકેલું પાછું ગળવું  
 દયા ડાકણને ખાય  
 દરજીનો દીકરો જીવે ત્યાં સુધી સીવે  
 દશેરાના દિવસે જ ઘોડુ ન દોડે  
 દળી, દળીને ઢાંકણીમાં  
 દાંત કાઢવા  
 દાંત ખાટા કરી નાખવા  
 દાંતે તરણું પકડવું  
 દાઝ્યા પર ડામ  
 દાઢીની દાઢી ને સાવરણીની સાવરણી  
 દાણો દબાવી/ચાંપી જોવો  
 દાધારિંગો  
 દાનત ખોરા ટોપરા જેવી  
 દામ કરે કામ અને બીબી કરે સલામ  
 દાળમાં કાળું  
 દી ફરવો  
 દી ભરાઈ ગયા છે  
 દી વળવો  
 દીકરી એટલે સાપનો ભારો  
 દીકરી ને ગાય, દોરે ત્યાં જાય  
 દીવા તળે અંધારું  
 દીવાલને પણ કાન હોય  
 દુ:ખતી રગ દબાવવી  
 દુ:ખનું ઓસડ દહાડા  
 દુ:ખે છે પેટ અને કૂટે છે માથું  
 દુકાળમાં અધિક માસ  
 દુબળાં ઢોરને બગાં ઝાઝી  
 દૂઝણી ગાયની લાત ભલી  
 દૂધ પાઈને સાપ ઉછેરવો  
 દૂધ, સાકર, એલચી, વરીઆળી ને દ્રાક્ષ  
 દૂધનું દૂધ અને પાણીનું પાણી કરી નાખવું  
 દૂધનો દાઝેલો છાશ પણ ફૂંકી ફૂંકીને પીએ  
 દે દામોદર દાળમાં પાણી  
 દેખવું નહિ અને દાઝવું નહિ  
 દેવ દેવલા સમાતા ન હોય ત્યાં પૂજારાને ક્યાં બેસાડવા  
 દોડવું હતું ને ઢાળ મળ્યો  
 દોમ દોમ સાયબી  
 દોરડી બળે પણ વળ ન છૂટે  
 દ્રાક્ષ ખાટી છે  
 ધકેલ પંચા દોઢસો  
 ધણીની નજર એક, ચોરની નજર ચાર  
 ધનોત-પનોત કાઢી નાખવું  
 ધરતીનો છેડો ઘર  
 ધરમ કરતાં ધાડ પડી  
 ધરમ ધક્કો  
 ધરમના કામમાં ઢીલ ન હોય  
 ધરમની ગાયના દાંત ન જોવાય  
 ધાર્યું ધણીનું થાય  
 ધીરજના ફળ મીઠા હોય  
 ધુમાડાને બાચકા ભર્યે દહાડો ન વળે  
 ધૂળ ઉપર લીંપણ ન કરાય  
 ધૂળ કાઢી નાખવી  
 ધોકે નાર પાંસરી  
 ધોબીનો કૂતરો, નહિ ઘરનો નહિ ઘાટનો  
 ધોયેલ મૂળા જેવો  
 ધોલધપાટ કરવી  
 ધોળા દિવસે તારા દેખાવા  
 ધોળામાં ધૂળ પડી  
 ધોળિયા સાથે કાળિયો રહે, વાન ન આવે, સાન તો આવે  
 ધોળે ધરમે  
 ન આવડે ભીખ તો વૈદું શીખ  
 ન ત્રણમાં, ન તેરમાં, ન છપ્પનના મેળમાં  
 ન બોલ્યામાં નવ ગુણ  
 ન મળી નારી એટલે સહેજે બાવા બ્રહ્મચારી  
 ન મામા કરતા કહેણો મામો સારો  
 નકલમાં અક્કલ ન હોય  
 નગારખાનામાં પીપૂડીનો અવાજ ક્યાંથી સંભળાય?  
 નજર ઉતારવી  
 નજર બગાડવી  
 નજર લાગવી  
 નજરે ચડી જવું  
 નજરે જોયાનું ઝેર છે  
 નથ ઘાલવી  
 નદીના મૂળ અને ઋષિના કુળ ન શોધાય  
 નબળો ધણી બૈરી પર શૂરો  
 નમાજ પડતા મસીદ કોટે વળગી  
 નરમ ઘેંશ જેવો  
 નવ ગજના નમસ્કાર  
 નવરો ધૂપ  
 નવરો બેઠો નખ્ખોદ કાઢે  
 નવાણિયો કૂટાઈ ગયો  
 નવાણુંનો ધક્કો લાગવો  
 નવી ગિલ્લી નવો દાવ  
 નવી વહુ નવ દહાડા  
 નવે નાકે દિવાળી  
 નવો મુલ્લો બાંગ વધુ જોરથી પોકારે  
 નવો મુસલમાન નવ વાર નમાજ પઢે  
 નસીબ અવળા હોય તો ભોંયમાંથી ભાલા વાગે  
 નસીબ બેઠેલાનું બેઠું રહે, દોડતાનું દોડતું રહે  
 નસીબનો બળિયો  
 નાક ઊંચું રાખવું  
 નાક કપાઈ જવું  
 નાક કપાવી અપશુકન ન કરાવાય  
 નાક લીટી તાણવી  
 નાકે છી ગંધાતી નથી  
 નાગાની પાનશેરી ભારે હોય  
 નાગાને નાવું શું અને નીચોવવું શું ?  
 નાચવું ન હોય તો આંગણું વાંકુ  
 નાણા વગરનો નાથીયો, નાણે નાથાલાલ  
 નાણું આવશે પણ ટાણું નહિ આવે  
 નાતનો માલ નાત જમે, મુસાભાઈના વા ને પાણી  
 નાના મોઢે મોટી વાત  
 નાનો પણ રાઈનો દાણો  
 નીર-ક્ષીર વિવેક  
 નેવાના પાણી મોભે ના ચડે  
 નોકર ખાય તો નફો જાય, શેઠ ખાય તો મૂડી જાય  
 પંચ કહે તે પરમેશ્વર  
 પઈની પેદાશ નહિ ને ઘડીની ફુરસદ નહિ  
 પગ કુંડાળામાં પડી જવો  
 પગ ન ઊપડવો  
 પગ લપસી જવો  
 પગભર થવું  
 પડતો બોલ ઝીલવો  
 પડી પટોડે ભાત, ફાટે પણ ફીટે નહિ  
 પડ્યા પર પાટું  
 પડ્યો પોદળો ધૂળ ઉપાડે  
 પઢાવેલો પોપટ  
 પત્તર ખાંડવી  
 પથ્થર ઉપર પાણી  
 પરચો આપવો/દેખાડવો  
 પરણ્યા નથી પણ પાટલે તો બેઠા છો ને?  
 પલાળ્યું છે એટલે મૂંડાવવું તો પડશે જ ને  
 પવન પ્રમાણે સઢ ફેરવવો  
 પહેતા પાણીમાં હાથ ધોઈ લેવા  
 પહેલું સુખ તે જાતે નર્યા  
 પહેલો ઘા પરમેશ્વરનો  
 પહેલો સગો પાડોશી  
 પહોંચેલ માયા/બુટ્ટી  
 પાંચમની છઠ્ઠ ક્યારે ન થાય  
 પાંચમાં પૂછાય તેવો  
 પાંચે ય આંગળી ઘીમાં  
 પાંચે ય આંગળી સરખી ન હોય  
 પાંચે ય આંગળીએ દેવ પૂજવા  
 પાંસરુંદોર કરી નાખવું/થઈ જવું  
 પાકા ઘડે કાંઠા ન ચડે  
 પાઘડી ફેરવી નાખવી  
 પાઘડીનો વળ છેડે આવે  
 પાટિયાં બેસી જવાં  
 પાટો બાઝવો  
 પાઠ ભણાવવો  
 પાડા ઉપર પાણી  
 પાડા મૂંડવાં  
 પાણી ઉતારવું  
 પાણી ચડાવવું  
 પાણી દેખાડવું  
 પાણી પહેલા પાળ બાંધી લેવી સારી  
 પાણી પાણી કરી નાખવું  
 પાણી પીને ઘર પૂછવું  
 પાણી ફેરવવું  
 પાણી માપવું  
 પાણીચું આપવું  
 પાણીમાં બેસી જવું  
 પાણીમાં રહીને મગર સાથે વેર ન બંધાય  
 પાણીમાંથી પોરા કાઢવા  
 પાનો ચડાવવો  
 પાપ છાપરે ચડીને પોકારે  
 પાપડતોડ પહેલવાન  
 પાપડી ભેગી ઈયળ બફાય  
 પાપનો ઘડો ભરાઈ જવો  
 પાપી પેટનો સવાલ છે  
 પારકા કજિયા ઉછીના ન લેવાય  
 પારકા છોકરાને જતિ કરવા સૌ તૈયાર હોય  
 પારકી આશ સદા નિરાશ  
 પારકી છઠ્ઠીનો જાગતલ  
 પારકી પંચાતમાં શું કામ પડવું  
 પારકી મા જ કાન વિંધે  
 પારકી લેખણ, પારકી શાહી, મત્તું મારે માવજીભાઈ  
 પારકે પાદર પહોળા થવું  
 પારકે પૈસે દિવાળી  
 પારકે પૈસે પરમાનંદ  
 પારકે ભાણે લાડુ મોટો દેખાય  
 પાશેરામાં પહેલી પૂણી છે  
 પિયરની પાલખી કરતાં સાસરિયાની સૂળી સારી  
 પીઠ પાછળ ઘા  
 પીળું તેટલું સોનું નહિ, ઊજળું તેટલું દૂધ નહિ  
 પુણ્ય પરવારી જવું  
 પુત્રના લક્ષણ પારણામાંથી ને વહુના લક્ષણ બારણામાંથી  
 પુરાણ માંડવું  
 પેટ કરાવે વેઠ  
 પેટ ચોળીને શૂળ ઊભું ન કરાય  
 પેટ છે કે પાતાળ ?  
 પેટછૂટી વાત કરવી  
 પેટનો બળ્યો ગામ બાળે  
 પેટમાં પેસીને પગ પહોળા કરવા  
 પેટમાં ફાળ પડવી  
 પેટિયું રળી લેવું  
 પેટે પાટા બાંધવા  
 પૈસા તો ડાબા હાથનો મેલ છે  
 પૈસાનું પાણી કરવું  
 પૈસો મારો પરમેશ્વર ને હું પૈસાનો દાસ  
 પોચું ભાળી જવું  
 પોત પ્રકાશવું  
 પોતાના પગ નીચે રેલો આવે ત્યારે જ ખબર પડે  
 પોતાની ગલીમાં કુતરો પણ સિંહ  
 પોતાનો કક્કો જ ખરો કરવો  
 પોતિયા ઢીલા થઈ જવા  
 પોતિયું કાઢીને ઊભા રહેવું  
 પોથી માંહેના રીંગણા  
 પોદળામાં સાંઠો  
 પોપટીયું જ્ઞાન  
 પોપાબાઈનું રાજ  
 પોબારા ગણી જવા  
 પોલ ખૂલી ગઈ  
 પ્રસાદી ચખાડવી  
 પ્રીત પરાણે ન થાય  
 ફઈને મૂછ ઉગે તો તેને કાકો કહેવાય  
 ફટકો પડવો  
 ફણગો ફૂટવો  
 ફના- ફાતિયા થઈ જવા  
 ફનાફાતિયા થઈ જવું/કરી નાખવું  
 ફરે તે ચરે ને બાંધ્યું ભૂખે મરે  
 ફસકી જવું  
 ફાંકો રાખવો  
 ફાચર મારવી  
 ફાટીને ધુમાડે જવું  
 ફાવ્યો વખણાય  
 ફાળિયું ખંખેરી નાખવું  
 ફિશિયારી મારવી  
 ફીંફાં ખાંડવાં  
 ફુલ નહિ તો ફુલની પાંખડી  
 ફૂંકી ફૂંકીને પગ મૂકવો  
 ફૂટી બદામના ભાવે  
 ફૂલાઈને ફાળકો થઈ જવું  
 ફોદેફોદા ઊડી જવા  
 બંધ બેસતી પાઘડી પહેરી લેવી  
 બકરું કાઢતા ઊંટ પેઠું  
 બગભગત-ઠગભગત  
 બગાસું ખાતા પતાસું મળ્યું  
 બત્રીસ કોઠે દીવા પ્રગટ્યા  
 બધો ભાર કન્યાની કેડ પર  
 બલિદાનનો બકરો  
 બળતાંમાં ઘી હોમવું  
 બળતું ઘર કૃષ્ણાર્પણ કરવું  
 બળિયાના બે ભાગ  
 બાંધી મુઠ્ઠી લાખની, ઉઘાડી વા ખાય  
 બાઈ બાઈ ચારણી  
 બાઈને કોઈ લે નહિ ને ભાઈને કોઈ આપે નહિ  
 બાડા ગામમાં બે બારશ  
 બાપ તેવા બેટા ને વડ તેવા ટેટા  
 બાપ શેર તો દીકરો સવા શેર  
 બાપના કૂવામાં ડુબી ન મરાય  
 બાપના પૈસે તાગડધીન્ના  
 બાપનું વહાણ ને બેસવાની તાણ  
 બાપે માર્યા વેર  
 બાફી મારવું  
 બાર ગાઉએ બોલી બદલાય  
 બાર બાવા ને તેર ચોકા  
 બાર વરસે બાવો બોલ્યો, જા બેટા દુકાળ પડશે  
 બાર હાથનું ચીભડું ને તેર હાથનું બી  
 બારે મેઘ ખાંગા થવા  
 બારે વહાણ ડૂબી જવા  
 બાવળ વાવો તો કાંટા ઉગે અને આંબો વાવો તો કેરી મળે  
 બાવા બાર ને લાડવા ચાર  
 બાવાના બેઉ બગડ્યા  
 બાવો ઉઠ્યો બગલમાં હાથ  
 બિલાડીના કીધે શીંકુ ન ટૂટે  
 બિલાડીના પેટમાં ખીર ન ટકે, બૈરાંના પેટમાં વાત ન ટકે  
 બિલાડીની ડોકે ઘંટ બાંધે કોણ?  
 બિલાડીને દૂધ ભળાવો તો પછી શું થાય ?  
 બીજાની ચિતા પર પોતાની ભાખરી શેકી લેવી  
 બીડું ઝડપવું  
 બે ઘરનો પરોણો ભૂખે મરે  
 બે પાંદડે થવું  
 બે પાડા લડે તેમાં ઝાડનો ખો નીકળે  
 બે બદામનો માણસ  
 બે બાજુની ઢોલકી વગાડવી  
 બેઉ હાથમાં લાડવા  
 બેઠાં બેઠાં ખાધે તો કુબેરના ભંડાર પણ ખૂટી જાય  
 બૈરાંની બુદ્ધિ પગની પાનીએ  
 બોકડો વધેરવો  
 બોડી-બામણીનું ખેતર  
 બોલે તેના બોર વેંચાય  
 બ્રાહ્મણી વંઠે તો તરકડે જાય  
 ભડનો દીકરો  
 ભણેલા ભીંત ભૂલે  
 ભરડી મારવું  
 ભરાઈ પડવું  
 ભલભલાને ભૂ પાઈ દેવું  
 ભલું થયું ભાંગી જંજાળ, સુખે ભજશું શ્રીગોપાળ  
 ભાંગરો વાટવો  
 ભાંગ્યાનો ભેરુ  
 ભાંગ્યું તો ય ભરુચ  
 ભાંડો ફૂટી ગયો  
 ભાગતા ભૂતની ચોટલી ભલી  
 ભાગ્યશાળીને ભૂત રળે  
 ભીખના હાંલ્લા શીંકે ન ચડે  
 ભુવો ધૂણે પણ નાળિયેર તો ઘર ભણી જ ફેંકે  
 ભૂંડાથી ભૂત ભાગે  
 ભૂંડાને પણ સારો કહેવડાવે તેવો છે  
 ભૂત ગયું ને પલિત આવ્યું  
 ભૂતનું સ્થાનક પીપળો  
 ભૂતોભાઈ પણ ઓળખતો નથી  
 ભૂલ્યા ત્યાંથી ફરી ગણો  
 ભેંશ આગળ ભાગવત  
 ભેંશ ભાગોળે, છાશ છાગોળે અને ઘેર ધમાધમ  
 ભેંશના શીંગડા ભેંશને ભારી  
 ભેખડે ભરાવી દેવો  
 ભેજાગેપ  
 ભેજાનું દહીં કરવું  
 ભોઈની પટલાઈ  
 મંકોડી પહેલવાન  
 મગ જે પાણીએ ચડતા હોય તે પાણીએ જ ચડાવાય  
 મગજમાં રાઈ ભરાઈ જવી  
 મગનું નામ મરી ન પાડે  
 મગરનાં આંસુ સારવા  
 મણ મણની ચોપડાવવી  
 મણનું માથું ભલે જાય પણ નવટાંકનું નાક ન જાય  
 મન ઊતરી જવું  
 મન ઢચુપચુ થઈ જવું  
 મન દઈને કામ કરવું  
 મન મનાવવું/મારીને રહેવું  
 મન મોટું કરવું  
 મન હોય તો માળવે જવાય  
 મન, મોતી ને કાચ, ભાંગ્યા સંધાય નહિ  
 મનનો ઊભરો ઠાલવવો  
 મનમાં પરણવું ને મનમાં રાંડવું  
 મનુષ્ય યત્ન, ઈશ્વર કૃપા  
 મરચા લાગવા  
 મરચાં લેવા  
 મરચાં વાટવા  
 મરચું-મીઠું ભભરાવવું  
 મરતાને સૌ મારે  
 મરતો ગયો ને મારતો ગયો  
 મસાણમાંથી મડા બેઠા કરવા  
 મસીદમાં ગયું’તું જ કોણ?  
 મહેતો મારે ય નહિ અને ભણાવે ય નહિ  
 મળે તો ઈદ, ન મળે તો રોજા  
 મા કરતાં માસી વહાલી લાગે  
 મા તે મા, બીજા બધા વગડાના વા  
 મા તેવી દીકરી, ઘડો તેવી ઠીકરી  
 મા મૂળો ને બાપ ગાજર  
 માંગ્યા વિના મા પણ ન પીરસે  
 માંડીવાળેલ  
 માખણ લગાવવું  
 માગુ દીકરીનું હોય – માગુ વહુનું ન હોય  
 માણસ માત્ર ભૂલને પાત્ર  
 માણસ વહાલો નથી માણસનું કામ વહાલું છે  
 માથા માથે માથું ન રહેવું  
 માથાનો મળી ગયો  
 માથે દુખનાં ઝાડ ઉગવા  
 માથે પડેલા મફતલાલ  
 માના પેટમાંય સખણો નહિ રહ્યો હોય  
 મામા બનાવવા  
 મામો રોજ લાડવો ન આપે  
 મારવો તો મીર  
 મારા છગન-મગન બે સોનાના, ગામનાં છોકરાં ગારાના  
 મારે મીર ને ફૂલાય પીંજારો  
 મિયાં ચોરે મૂઠે ને અલ્લા ચોરે ઊંટે  
 મિયાં પડ્યા પણ ટંગડી ઊંચી  
 મિયાં મહાદેવનો મેળ કેમ મળે  
 મિયાંની મીંદડી  
 મીઠા ઝાડના મૂળ ન ખવાય  
 મુલ્લાની દોડ મસીદ સુધી  
 મુવા નહિ ને પાછા થયા  
 મુસાભાઈના વા ને પાણી  
 મૂઈ ભેંશના ડોળા મોટા  
 મૂછે વળ આપવો  
 મૂડી કરતાં વ્યાજ વધુ વહાલું હોય  
 મૂરખ મિત્ર કરતાં દાનો દુશ્મન સારો  
 મૂરખના ગાડાં ન ભરાય  
 મેથીપાક આપવો  
 મેરી બિલ્લી મૂઝસે મ્યાઉં  
 મેલ કરવત મોચીના મોચી  
 મોં કાળું કરવું  
 મોં ચડાવવું  
 મોં તોડી લેવું  
 મોં પરથી માંખી ઉડતી નથી  
 મોં બંધ કરવું  
 મોં માથાના મેળ વિનાની વાત  
 મોંકાણના સમાચાર  
 મોટું પેટ રાખવું  
 મોઢાનો મોળો  
 મોઢામાં મગ ભર્યા છે?  
 મોઢું કટાણું કરવું/બગાડવું  
 મોઢું જોઈને ચાંદલો કરાય  
 મોતિયા મરી જવા  
 મોરના ઈંડાને ચીતરવા ન પડે  
 મોસાળમાં જમણ અને મા પીરસનાર  
 યથા રાજા તથા પ્રજા  
 રંગ ગયા પણ ઢંગ ન ગયા  
 રાંડ્યા પછીનું ડહાપણ  
 રાંધવા ગયા કંસાર અને થઈ ગયું થૂલું  
 રાંધેલ ધાન રઝળી પડ્યા  
 રાઈના પડ રાતે ગયા  
 રાજા, વાજા ને વાંદરા, ત્રણેય સરખા  
 રાજાને ગમી તે રાણી, છાણા વીણતી આણી  
 રાત ગઈ અને વાત ગઈ  
 રાત થોડી ને વેશ ઝાઝા  
 રાતે પાણીએ રોવાનો વખત  
 રામ બોલો ભાઈ રામ થઈ જવું/રામશરણ પહોંચવું  
 રામ રમાડી દેવા  
 રામ રાખે તેને કોણ ચાખે  
 રામના નામે પથ્થર તરે  
 રામનું રાજ  
 રામબાણ વાગ્યા હોય તે જાણે  
 રામાયણ માંડવી  
 રીંગણાં જોખવા  
 રૂપ રૂપનો અંબાર  
 રેતીમાં વહાણ ચલાવવું  
 રોકડું પરખાવવું  
 રોગ ને શત્રુ ઉગતાં જ ડામવા પડે  
 રોજ મરે એને કોણ રોવે  
 રોજની રામાયણ  
 રોટલાથી કામ કે ટપટપથી  
 રોતો રોતો જાય તે મુવાની ખબર લઈ આવે  
 રોદણા રોવા  
 લંકાની લાડી ને ઘોઘાનો વર  
 લંગોટીયો યાર  
 લક્ષ્મી ચાંદલો કરવા આવે ત્યારે મોં ધોવા ન જવાય  
 લખણ ન મૂકે લાખા  
 લગને લગને કુંવારા લાલ  
 લાંબા જોડે ટૂંકો જાય, મરે નહિ તો માંદો થાય  
 લાકડાના લાડુ ખાય તે પસ્તાય અને ન ખાય તે પણ પસ્તાય  
 લાકડાની તલવાર ચલાવવી  
 લાકડે માંકડું વળગાવી દેવું  
 લાખો મરજો પણ લાખોનો પાલનહાર ન મરજો  
 લાગ્યું તો તીર, નહિ તો તુક્કો  
 લાજવાને બદલે ગાજવું  
 લાલો લાભ વિના ન લોટે  
 લીલા લહેર કરવા  
 લે લાકડી ને કર મેરાયું  
 લેતાં લાજે ને આપતાં ગાજે  
 લોઢાના ચણા ચાવવા  
 લોઢું લોઢાને કાપે  
 લોભને થોભ ન હોય  
 લોભિયા હોય ત્યાં ધુતારા ભૂખે ન મરે  
 લોભે લક્ષણ જાય  
 વખાણેલી ખીચડી દાઢે વળગે  
 વટનો કટકો  
 વઢકણી વહુ ને દીકરો જણ્યો  
 વર મરો કે કન્યા મરો, ગોરનું તરભાણું ભરો  
 વર રહ્યો વાસી ને કન્યા ગઈ નાસી  
 વરને કોણ વખાણે? વરની મા!  
 વરસના વચલા દહાડે  
 વહેતા પાણી નિર્મળા  
 વહેતી ગંગામાં ડુબકી લગાવવી  
 વહેમનું કોઈ ઓસડ નથી  
 વહોરાવાળું નાડું પકડી ન રખાય  
 વા વાતને લઈ જાય  
 વાંઢાને કન્યા જોવા ન મોકલાય  
 વાંદરાને સીડી ન અપાય  
 વાંદરો ઘરડો થાય પણ ગુલાંટ ન ભૂલે  
 વાઘ પર સવારી કરવી સહેલી છે પણ નીચે ઉતરવું અઘરું છે  
 વાઘને કોણ કહે કે તારુ મોં ગંધાય છે  
 વાડ ચીભડા ગળે  
 વાડ વિના વેલો ન ચડે  
 વાણિયા વાણિયા ફેરવી તોળ  
 વાણિયા વિદ્યા કરવી  
 વાણિયાની મૂછ નીચી તો કહે સાત વાર નીચી  
 વાણિયો રીઝે તો તાળી આપે  
 વાત ગળે ઉતરવી  
 વાતનું વતેસર કરવું  
 વાતમાં કોઈ દમ નથી  
 વારા ફરતો વારો, મારા પછી તારો, મે પછી ગારો  
 વાર્યા ન વળે તે હાર્યા વળે  
 વાવડી ચસ્કી  
 વાવો તેવું લણો, કરો તેવું પામો  
 વાળંદના વાંકા હોય તો કોથળીમાંથી કરડે  
 વિદ્યા વિનયથી શોભે  
 વિના ચમત્કાર નહિ નમસ્કાર  
 વિનાશકાળે વિપરીત બુદ્ધિ  
 વિશ્વાસે વહાણ તરે  
 વીંછીના દાબડામાં હાથ નાખીએ તો પરિણામ શું આવે?  
 વીસનખી વાઘણ  
 વેંત એકની જીભ  
 શંકા ભૂત અને મંછા ડાકણ  
 શાંત પાણી ઊંડા હોય  
 શાંતિ પમાડે તે સંત  
 શિયા-વિયા થઈ જવું  
 શિયાળ તાણે સીમ ભણી અને કૂતરું તાણે ગામ ભણી  
 શિયાળો ભોગીનો ઉનાળો જોગીનો  
 શીંગડા, પૂંછડા વિનાનો આખલો  
 શીરા માટે શ્રાવક થવું  
 શેક્યો પાપડ ભાંગવાની તાકાત નથી  
 શેઠ કરતાં વાણોતર ડાહ્યાં  
 શેઠની શિખામણ ઝાંપા સુધી  
 શેર માટીની ખોટ  
 શેરના માથે સવા શેર  
 શેહ ખાઈ જવી  
 શોભાનો ગાંઠિયો  
 શ્રી ગણેશાય નમઃ કરવું  
 સંઘર્યો સાપ પણ કામ આવે  
 સંતોષી નર સદા સુખી  
 સંસાર છે ચાલ્યા કરે  
 સઈ, સોની ને સાળવી ન મૂકે સગી બેનને જાળવી  
 સઈની સાંજ ને મોચીની સવાર ક્યારે ય ન પડે  
 સક્કરવાર વળવો  
 સગપણમાં સાઢુ ને જમણમાં લાડુ  
 સતી શાપ આપે નહિ અને શંખણીના શાપ લાગે નહિ  
 સત્તર પંચા પંચાણું ને બે મૂક્યા છૂટના, લાવો પટેલ સોમાં બે ઓછા  
 સત્તા આગળ શાણપણ નકામું  
 સદાનો રમતારામ છે  
 સસ્તુ ભાડું ને સિદ્ધપુરની જાત્રા  
 સળગતામાં હાથ ઘાલો તો હાથ તો દાઝે જ ને  
 સાંઠે બુદ્ધિ નાઠી  
 સાચને આંચ ન આવે  
 સાજા ખાય અન્ન ને માંદા ખાય ધન  
 સાન ઠેકાણે આવવી  
 સાનમાં સમજે તો સારું  
 સાપ ગયા અને લીસોટા રહ્યા  
 સાપના દરમાં હાથ નાખવો  
 સાપને ઘેર સાપ પરોણો  
 સાપે છછુંદર ગળ્યા જેવી હાલત  
 સારા કામમાં સો વિઘન  
 સીંદરી બળે પણ વળ ન મૂકે  
 સીદીભાઈને સીદકાં વહાલાં  
 સીદીભાઈનો ડાબો કાન  
 સીધી આંગળીએ ઘી ન નીકળે  
 સુખમાં સાંભરે સોની ને દુ:ખમાં સાંભરે રામ  
 સુતારનું મન બાવળિયે  
 સુરતનું જમણ ને કાશીનું મરણ  
 સૂકા ભેગુ લીલું બળે  
 સૂપડાં સાફ થઈ ગયાં  
 સૂળીનો ઘા સોયથી સર્યો  
 સેવા કરે તેને મેવા મળે  
 સો દવા એક હવા  
 સો દહાડા સાસુના તો એક દહાડો વહુનો  
 સો વાતની એક વાત  
 સોટી વાગે ચમચમ ને વિદ્યા આવે રૂમઝૂમ  
 સોના કરતાં ઘડામણ મોંઘું  
 સોનાની જાળને પાણીમાં ન ફેંકાય  
 સોનાની થાળીમાં લોઢાનો મેખ  
 સોનાનો સૂરજ ઉગવો  
 સોનામાં સુગંધ મળે  
 સોનીના સો ઘા તો લુહારનો એક ઘા  
 સોનું સડે નહિ ને વાણિયો વટલાય નહિ  
 સોળે સાન, વીસે વાન  
 સ્ત્રી ચરિત્રને કોણ પામી શકે ?  
 સ્ત્રી રહે તો આપથી અને જાય તો સગા બાપથી  
 હરામના હાડકાં  
 હલકું લોહી હવાલદારનું  
 હવનમાં હાડકાં હોમવા  
 હવેલી લેતા ગુજરાત ખોઈ  
 હસવામાંથી ખસવું થવું  
 હસવું અને લોટ ફાકવો બન્ને સાથે ન થાય  
 હસે તેનું ઘર વસે  
 હળદરના ગાંઠીયે ગાંધી ન થવાય  
 હળાહળ કળજુગ  
 હાડકાં ખોખરાં કરવા/રંગી નાખવાં  
 હાથ ઊંચા કરી દેવા  
 હાથ દેખાડવો  
 હાથ ભીડમાં હોવો  
 હાથના કર્યા હૈયે વાગ્યા  
 હાથનો ચોખ્ખો  
 હાથમાં આવ્યું તે હથિયાર  
 હાથી જીવે તો લાખનો, મરે તો સવા લાખનો  
 હાથીના દાંત દેખાડવાના જુદા અને ચાવવાના જુદા  
 હાથીની અંબાડીએ ચડી છાણાં ન વિણાય  
 હાથીની પાછળ કૂતરા ભસે  
 હાર્યો જુગારી બમણું રમે  
 હિંમતે મર્દા તો મદદે ખુદા  
 હીરો ઘોઘે જઈ આવ્યો અને ડેલે હાથ દઈ આવ્યો  
 હું પહોળી ને શેરી સાંકડી  
 હું મરું પણ તને રાંડ કરું  
 હું રાણી, તું રાણી તો કોણ ભરે પાણી ?  
 હુતો ને હુતી બે જણ  
 હૈયા ઉકલત  
 હૈયું બાળવું તેના કરતા હાથ બાળવા સારા  
 હૈયે છે પણ હોઠે નથી  
 હૈયે રામ વસવા  
 હોઠ સાજા તો ઉત્તર ઝાઝા  
 હોળીનું નાળિયેર  
    અંગૂઠો બતાવવો  
    અંજળ પાણી ખૂટવા  
    અંધારામાં તીર ચલાવવું  
    અંધારામાં પણ ગોળ તો ગળ્યો જ લાગે  
    અંધેરી નગરી ગંડુ રાજા  
    અક્કલ ઉધાર ન મળે  
    અક્કલનો ઓથમીર મંગાવી ભાજી તો લાવ્યો કોથમીર  
    અચ્છોવાના કરવાં  
    અજાણ્યા પાણીમાં ઊતરવું નહિ  
    અજાણ્યો અને આંધળો બેઉ સરખા  
    અણીનો ચૂક્યો સો વરસ જીવે  
    અતિ ચીકણો બહુ ખરડાય  
    અતિ લોભ તે પાપનું મૂળ  
    અત્તરનાં છાંટણા જ હોય, અત્તરના કુંડાં ન ભરાય  
    અધૂરો ઘડો છલકાય ઘણો  
    અનાજ પારકું છે પણ પેટ થોડું પારકું છે ?  
    અન્ન અને દાંતને વેર  
    અન્ન તેવો ઓડકાર  
    અપના હાથ જગન્નાથ  
    અબી બોલા અબી ફોક  
    અવસરચૂક્યો મેહુલો શું કામનો ?  
    અવળા હાથની અડબોથ  
    અવળે અસ્ત્રે મુંડી નાખવો  
    આંકડે મધ ભાળી જવું  
    આંખ આડા કાન કરવા  
    આંખે જોયાનું ઝેર છે  
    આંગળા ચાટ્યે પેટ ન ભરાય  
    આંગળી ચીંધવાનું પુણ્ય  
    આંગળી દેતાં પહોંચો પકડે  
    આંગળીથી નખ વેગળા જ રહે  
    આંગળીના વેઢે ગણાય એટલાં  
    આંતરડી કકળાવવી/દૂભવવી  
    આંતરડી ઠારવી  
    આંધળામાં કાણો રાજા  
    આંધળી ઘોડી ને પોચા ચણા મીઠા લાગ્યા ને ખાધા ઘણા  
    આંધળી દળે ને કૂતરા ખાય  
    આંધળે બહેરું કૂટાય  
    આંધળો ઓકે સોને રોકે  
    આકાશ પાતાળ એક કરવા  
    આગ લાગે ત્યારે કૂવો ખોદવા ન જવાય  
    આગળ ઉલાળ નહિ ને પાછળ ધરાળ નહિ  
    આગળ બુદ્ધિ વાણિયા, પાછળ બુદ્ધિ બ્રહ્મ  
    આજ રોકડા, કાલ ઉધાર  
    આજની ઘડી અને કાલનો દી  
    આદર્યા અધૂરા રહે, હરિ કરે સો હોઈ  
    આદુ ખાઈને પાછળ પડી જવું  
    આપ ભલા તો જગ ભલા  
    આપ મુવા પીછે ડૂબ ગઈ દુનિયા  
    આપ મુવા વિના સ્વર્ગે ન જવાય  
    આપ સમાન બળ નહિ ને મેઘ સમાન જળ નહિ  
    આપણી તે લાપસી અને બીજાની તે કુસકી  
    આપવાના કાટલાં જુદા ને લેવાના કાટલાં જુદા  
    આફતનું પડીકું  
    આબરૂના કાંકરા કરવા / ધજાગરો કરવો  
    આભ ફાટ્યું હોય ત્યાં થીગડું ન દેવાય  
    આમલી પીપળી બતાવવી  
    આરંભે શૂરા  
    આલાનો ભાઈ માલો  
    આલિયાની ટોપી માલિયાને માથે  
    આવ પાણા પગ ઉપર પડ  
    આવ બલા પકડ ગલા  
    આવડે નહિ ઘેંસ ને રાંધવા બેસ  
    આવી ભરાણાં  
    આવ્યા’તા મળવા ને બેસાડ્યા દળવા  
    આળસુનો પીર  
    ઈંટનો જવાબ પથ્થર  
    ઈચ્છા તો આ બધી નીચે મુજબની હિન્દી કહેવતોને પણ ગુજરાતી ગણી તેને ગુજરાતી કહેવતોનો દરજ્જો આપવાની છે શું થાય, બાવા બન્યા હૈ તો હિન્દી બોલ્યા વિના સૂટકા નહિ હૈ ! આપણે બધાં વાતેવાતમાં આ હિન્દી કહેવતો ટાંકતાં જ હોઈએ છીએ  
    ઉકલ્યો કોયડો કોડીનો  
    ઉજ્જડ ગામમાં એરંડો પ્રધાન  
    ઉતાવળે આંબા ન પાકે  
    ઉલાળિયો કરવો  
    ઊંઘ અને આહાર વધાર્યાં વધે ને ઘટાડ્યાં ઘટે  
    ઊંઘ વેચીને ઉજાગરો લેવાનો ધંધો ખોટો  
    ઊંચે આભ ને નીચે ધરતી  
    ઊંટ મૂકે આંકડો અને બકરી મૂકે કાંકરો  
    ઊંટના અઢારે અંગ વાંકા જ હોય  
    ઊંટના ઊંટ ચાલ્યા જાય  
    ઊંટની પીઠે તણખલું  
    ઊંટે કર્યા ઢેકા તો માણસે કર્યા કાંઠા  
    ઊંડા પાણીમાં ઊતરવું  
    ઊંદર ફૂંક મારતો જાય અને કરડતો જાય  
    ઊંદર બિલાડીની રમત  
    ઊંધા રવાડે ચડાવી દેવું  
    ઊંધી ખોપરીનો માણસ  
    ઊંબાડિયું મૂકવાની ટેવ ખોટી  
    ઊગતા સૂરજને સૌ નમે  
    ઊજળું એટલું દૂધ નહિ, પીળું એટલું સોનુ નહિ  
    ઊઠાં ભણાવવા  
    ઊડતા પંખીને પાડે તેવો હોંશિયાર  
    ઊતર્યો અમલદાર કોડીનો  
    ઊલમાંથી ચૂલમાં પડવા જેવો ઘાટ  
    એક કરતાં બે ભલા  
    એક કાંકરે બે પક્ષી મારવા  
    એક કાનેથી સાંભળી બીજા કાનેથી કાઢી નાખવું  
    એક ઘા ને બે કટકા  
    એક ઘાએ કૂવો ન ખોદાય  
    એક દી મહેમાન, બીજે દી મહી, ત્રીજે દી રહે તેની અક્કલ ગઈ  
    એક નકટો સૌને નકટાં કરે  
    એક નન્નો સો દુ:ખ હણે  
    એક નૂર આદમી હજાર નૂર કપડાં  
    એક પંથ દો કાજ  
    એક પગ દૂધમાં ને એક પગ દહીંમાં  
    એક બાજુ કૂવો અને બીજી બાજુ હવાડો  
    એક ભવમાં બે ભવ કરવા  
    એક મરણિયો સોને ભારી પડે  
    એક મ્યાનમાં બે તલવાર ન રહે  
    એક સાંધે ત્યાં તેર તૂટે  
    એક હાથે તાળી ન પડે  
    એકનો બે ન થાય  
    એના પેટમાં પાપ છે  
    એનો કોઈ વાળ વાંકો ન કરી શકે  
    એરણની ચોરી ને સોયનું દાન  
    એલ-ફેલ બોલવું  
    ઓકી દાતણ જે કરે, નરણે હરડે ખાય  
    ઓછું પાત્ર ને અદકું ભણ્યો  
    ઓડનું ચોડ કરવું  
    ઓળખાણ સૌથી મોટી ખાણછે  
    ઓળખીતો સિપાઈ બે દંડા વધુ મારે  
    કજિયાનું મૂળ હાંસી ને રોગનું મૂળ ખાંસી  
    કજિયાનું મોં કાળું  
    કડવું ઓસડ મા જ પાય  
    કડવો ઘૂંટડો ગળે ઊતારવો  
    કપાસિયે કોઠી ફાટી ન જાય  
    કપાળ જોઈને ચાંદલો કરાય  
    કમળો હોય તેને પીળું દેખાય  
    કમાઉ દીકરો સૌને વહાલો લાગે  
    કમાન છટકવી  
    કરમ કોડીના અને લખણ લખેશરીના  
    કરવા ગયા કંસાર અને થઈ ગઈ થૂલી  
    કરો કંકુના  
    કરો તેવું પામો, વાવો તેવું લણો  
    કર્મીની જીભ, અકર્મીના ટાંટીયા  
    કર્યું કારવ્યું ધૂળમાં મળી જવું  
    કાંકરો કાઢી નાખવો  
    કાંચિડાની જેમ રંગ બદલવા  
    કાંટો કાંટાને કાઢે  
    કાંડાં કાપી આપવાં  
    કાંદો કાઢવો  
    કાકા મટીને ભત્રીજા ન થવાય  
    કાકો પરણ્યો ને ફોઈ રાંડી  
    કાખમાં છોકરું ને ગામમાં ઢંઢેરો  
    કાખલી કૂટવી  
    કાગડા ઊડવા  
    કાગડા બધે ય કાળા હોય  
    કાગડો દહીંથરું લઈ ગયો  
    કાગના ડોળે રાહ જોવી  
    કાગનું બેસવું ને ડાળનું પડવું  
    કાગનો વાઘ કરવો  
    કાચા કાનનો માણસ  
    કાચું કાપવું  
    કાજી દૂબલે ક્યું તો બોલે સારે ગાંવકી ફીકર  
    કાજી મરી જાય ત્યારે કાળો કાગડો ય ખરખરો કરવા ન આવે  
    કાજીની કૂતરી મરી જાય ત્યારે આખું ગામ બેસવા આવે પણ  
    કાટલું કાઢવું  
    કાતરિયું ગેપ  
    કાન છે કે કોડિયું?  
    કાન પકડવા  
    કાન ભંભેરવા/કાનમાં ઝેર રેડવું  
    કાનખજુરાનો એકાદ પગ તૂટે તો શું ફરક પડે?  
    કાનનાં કીડા ખરી પડે તેવી ગાળ  
    કાનાફૂંસી કરવી  
    કાપો તો લોહી ન નીકળે તેવી સ્થિતિ  
    કાબે અરજુન લુંટિયો વહી ધનુષ વહી બાણ  
    કામ કામને શિખવે  
    કામ પતે એટલે ગંગા નાહ્યા/જાન છૂટે  
    કામના કૂડા ને વાતોના રૂડા  
    કામનો ચોર  
    કારતક મહિને કણબી ડાહ્યો  
    કાલાં કાઢવાં  
    કાળજાની કોર/કાળજાનો કટકો  
    કાળજાનું કાચું/પાકું  
    કાળા અક્ષર ભેંશ બરાબર  
    કાળા માથાનો માનવી ધારે તે કરી શકે  
    કાળી ટીલી ચોંટવી  
    કાળી લાય લાગવી  
    કીડી પર કટક ન ઊતારાય  
    કીડીને કણ અને હાથીને મણ  
    કીડીને પાંખ ફૂટે એ એના મરવાની એંધાણી  
    કીધે કુંભાર ગધેડે ન ચડે  
    કુંન્ડુ કથરોટને હસે  
    કુંભાર કરતાં ગધેડા ડાહ્યાં  
    કુકડો બોલે તો જ સવાર પડે એવું ન હોય  
    કુલડીમાં ગોળ ભાંગવો  
    કૂતરાની પૂંછડી વાંકી તે વાંકી જ રહે  
    કૂતરાનો સંઘ કાશીએ ન પહોંચે  
    કૂતરું કાઢતા બિલાડું પેઠું  
    કૂવામાં હોય તો અવેડામાં આવે  
    કેટલી વીસે સો થાય તેની ખબર પડવી  
    કેસરિયા કરવા  
    કોઈની સાડીબાર ન રાખે  
    કોઈનો બળદ કોઈની વેલ ને બંદાનો ડચકારો  
    કોઠી ધોયે કાદવ જ નીકળે  
    કોઠે જઈ આવ્યો ને કથા કરવા બેઠો  
    કોડિયા જેવડું કપાળ અને વચ્ચે ભમરો  
    કોણીએ ગોળ ચોપડવો  
    કોણે કહ્યું’તું કે બેટા બાવળિયા પર ચડજો ?  
    કોથળામાં પાનશેરી રાખીને મારવો  
    કોથળામાંથી બિલાડું કાઢવું  
    કોના બાપની દિવાળી  
    કોની માએ સવા શેર સૂંઠ ખાધી છે  
    કોપરાં જોખવાં  
    કોલસાની દલાલીમાં કાળા હાથ  
    ક્યાં રાજા ભોજ અને ક્યાં ગાંગો તેલી?  
    ક્ષમા વીરનું ભૂષણ છે  
    ખંગ વાળી દેવો  
    ખણખોદ કરવી  
    ખરા બપોરે તારા દેખાડવા  
    ખાંડ ખાય છે  
    ખાંધે કોથળો ને પગ મોકળો  
    ખાઈને સૂઈ જવું મારીને ભાગી જવું  
    ખાખરાની ખિસકોલી સાકરનો સ્વાદ શું જાણે  
    ખાટલે મોટી ખોટ કે પાયો જ ન મળે  
    ખાડો ખોદે તે પડે  
    ખાતર ઉપર દીવો  
    ખાલી ચણો વાગે ઘણો  
    ખાળે ડૂચા અને દરવાજા મોકળા  
    ખિસ્સા ખાલી ને ભભકો ભારી  
    ખીચડી પકવવી  
    ખીચડી હલાવી બગડે ને દીકરી મલાવી બગડે  
    ખીલાના જોરે વાછરડું કૂદે  
    ખુદા મહેરબાન તો ગદ્ધા પહેલવાન  
    ખેંચ-પકડ મુઝે જોર આતા હૈ  
    ખેલ ખતમ, પૈસા હજમ  
    ખોટો રૂપિયો કદી ન ખોવાય  
    ખોદે ઉંદર અને ભોગવે ભોરિંગ  
    ખોદ્યો ડુંગર ને કાઢ્યો ઉંદર  
    ગંજીનો કૂતરો, ન ખાય ન ખાવા દે  
    ગઈ ગુજરી ભૂલી જ જવાની હોય  
    ગઈ તિથિ જોશી પણ ન વાંચે  
    ગગા મોટો થા પછી પરણાવશું  
    ગગો કુંવારો રહી જવો  
    ગજ વાગતો નથી  
    ગજવેલના પારખાં ન હોય  
    ગતકડાં કાઢવા  
    ગધેડા ઉપર અંબાડી ન શોભે  
    ગધેડાને તાવ આવે તેવી વાત  
    ગરજ સરી એટલે વૈદ વેરી  
    ગરજવાનને અક્કલ ન હોય  
    ગરજે ગધેડાને પણ બાપ કહેવો પડે  
    ગળ્યું એટલે ગળ્યું, બીજું બધું બળ્યું  
    ગાંજ્યો જાય તેવો નથી  
    ગાંઠના ગોપીચંદન  
    ગાંડા સાથે ગામ જવું ને ભૂતની કરવી ભાઈબંધી  
    ગાંડાના ગામ ન વસે  
    ગાંડી પોતે સાસરે ન જાય અને ડાહીને શિખામણ આપે  
    ગાંડી માથે બેડું  
    ગાંધી-વૈદનું સહીયારું  
    ગાજરની પીપૂડી વાગે ત્યાં સુધી વગાડવાની ને પછી ખાઈ જવાની  
    ગાજ્યા મેઘ વરસે નહિ ને ભસ્યા કૂતરા કરડે નહિ  
    ગાડા નીચે કૂતરું  
    ગાડી પાટે ચડાવી દેવી  
    ગાડું ગબડાવવું  
    ગાડું જોઈને ગુડા ભાંગે  
    ગાભા કાઢી નાખવા  
    ગામ ગાંડું કરવું  
    ગામ માથે લેવું  
    ગામ હોય ત્યાં ઉકરડો પણ હોય  
    ગામના મહેલ જોઈ આપણાં ઝૂંપડાં તોડી ન નખાય  
    ગામના મોંએ ગરણું ન બંધાય  
    ગામનો ઉતાર  
    ગામમાં ઘર નહિ સીમમાં ખેતર નહિ  
    ગાય દોહી કૂતરાને પાવું  
    ગાય પાછળ વાછરડું  
    ગેંગે-ફેંફે થઈ જવું  
    ગોટલાં છોતરાં નીકળી જવા  
    ગોર પરણાવી દે, ઘર ન માંડી દે  
    ગોળ ખાધા વેંત જુલાબ ન લાગે  
    ગોળ નાખો એટલું ગળ્યું લાગે  
    ગોળ વિના મોળો કંસાર, મા વિના સૂનો સંસાર  
    ગોળથી મરતો હોય તો ઝેર શું કામ પાવું?  
    ગ્રહણ ટાણે સાપ નીકળવો  
    ઘડો-લાડવો કરી નાખવો  
    ઘર ફૂટે ઘર જાય  
    ઘર બાળીને તીરથ ન કરાય  
    ઘરડા ગાડા વાળે  
    ઘરડી ઘોડી લાલ લગામ  
    ઘરના છોકરા ઘંટી ચાટે ને પાડોશીને આટો  
    ઘરના ભુવા ને ઘરના ડાકલાં  
    ઘરની દાઝી વનમાં ગઈ તો વનમાં લાગી આગ  
    ઘરની ધોરાજી ચલાવવી  
    ઘરમાં વાઘ બહાર બકરી  
    ઘરમાં હાંડલા કુસ્તી કરે તેવી હાલત  
    ઘરે ધોળો હાથી બાંઘવો  
    ઘા પર મીઠું ભભરાવવું  
    ઘાણીનો બળદ ગમે તેટલું ચાલે પણ રહે જ્યાં હતો ત્યાં જ  
    ઘાયલકી ગત ઘાયલ જાને  
    ઘી ઢોળાયું તો ખીચડીમાં  
    ઘી-કેળાં થઈ જવા  
    ઘીના ઠામમાં ઘી પડી રહ્યું  
    ઘેર ઘેર માટીના ચૂલા  
    ઘો મરવાની થાય ત્યારે વાઘરીવાડે જાય  
    ઘોંસ પરોણો કરવો  
    ઘોડે ચડીને આવવું  
    ઘોરખોદિયો  
    ચકલાં ચૂંથવાંનો ધંધો  
    ચકલી નાની ને ફૈડકો મોટો  
    ચકીબાઈ નાહી રહ્યાં  
    ચડાઉ ધનેડું  
    ચપટી ધૂળની ય જરૂર પડે  
    ચપટી મીઠાની તાણ  
    ચમડી તૂટે પણ દમડી ન છૂટે  
    ચમત્કાર વિના નમસ્કાર નહિ  
    ચલક ચલાણું ઓલે ઘેર ભાણું  
    ચા કરતાં કીટલી વધારે ગરમ હોય  
    ચાદર જોઈને પગ પહોળા કરાય  
    ચાર મળે ચોટલા તો ભાંગે કૈંકના ઓટલા  
    ચાલતી ગાડીએ ચડી બેસવું  
    ચીંથરે વીંટાળેલું રતન  
    ચીભડાના ચોરને ફાંસીની સજા  
    ચેતતો નર સદા સુખી  
    ચોર કોટવાલને દંડે  
    ચોર પણ ચાર ઘર છોડે  
    ચોરની દાઢીમાં તણખલું  
    ચોરની મા કોઠીમાં મોં ઘાલીને રૂએ  
    ચોરની માને ભાંડ પરણે  
    ચોરની વાદે ચણા ઉપાડવા જવું  
    ચોરને કહે ચોરી કરજે અને સિપાઈને કહે જાગતો રહેજે  
    ચોરને ઘેર ચોર પરોણો  
    ચોરનો ભાઈ ઘંટીચોર  
    ચોરી પર શીનાજોરી  
    ચોરીનું ધન સીંકે ન ચડે  
    ચોળીને ચીકણું કરવું  
    ચૌદમું રતન ચખાડવું  
    છક થઈ જવું  
    છકી જવું  
    છક્કડ ખાઈ જવું  
    છક્કા છૂટી જવા  
    છછૂંદરવેડા કરવા  
    છઠ્ઠીનું ધાવણ યાદ આવી જવું  
    છાગનપતિયાં કરવા  
    છાજિયા લેવા  
    છાણના દેવને કપાસિયાની જ આંખ હોય  
    છાતી પર મગ દળવા  
    છાપરે ચડાવી દેવો  
    છાશ લેવા જવી અને દોણી સંતાડવી  
    છાશમાં માખણ જાય અને વહુ ફુવડ કહેવાય  
    છાસિયું કરવું  
    છિનાળું કરવું  
    છીંડે ચડ્યો તે ચોર  
    છેલ્લા પાટલે બેસી જવું  
    છેલ્લું ઓસડ છાશ  
    છોકરાંને છાશ ભેગા કરવા  
    છોકરાંનો ખેલ નથી  
    છોકરીને અને ઉકરડાને વધતાં વાર ન લાગે  
    છોરું કછોરું થાય પણ માવતર કમાવતર ન થાય  
    જંગ જીત્યો રે મારો કાણિયો, વહુ ચલે તબ જાણિયો  
    જણનારીમાં જોર ન હોય તો સુયાણી શું કરે ?  
    જનોઈવઢ ઘા  
    જમણમાં લાડુ અને સગપણમાં સાઢુ  
    જમવામાં જગલો અને કૂટવામાં ભગલો  
    જમાઈ એટલે દશમો ગ્રહ  
    જર, જમીન ને જોરું, એ ત્રણ કજિયાના છોરું  
    જશને બદલે જોડા  
    જા બિલાડી મોભામોભ  
    જા બિલ્લી કૂત્તે કો માર  
    જાગ્યા ત્યાંથી સવાર  
    જાડો નર જોઈને સૂળીએ ચડાવવો  
    જાતે પગ પર કુહાડો મારવો  
    જાન બચી લાખો પાયે  
    જીભ આપવી  
    જીભ કચરવી  
    જીભમાં હાડકું ન હોય, તે આમ પણ વળે અને તેમ પણ વળે  
    જીભે લાપસી પીરસવી તો મોળી શું કામ પીરસવી?  
    જીવ ઝાલ્યો રહેતો નથી  
    જીવતા જગતિયું કરવું  
    જીવતો નર ભદ્રા પામે  
    જીવવું થોડું ને જંજાળ ઝાઝી  
    જીવો અને જીવવા દો  
    જીવ્યા કરતાં જોયું ભલું  
    જૂનું એટલું સોનું  
    જે ગામ જવું હોય નહિ તેનો મારગ શા માટે પૂછવો?  
    જે ચડે તે પડે  
    જે જન્મ્યું તે જાય  
    જે જાય દરબાર તેના વેચાય ઘરબાર  
    જે નમે તે સૌને ગમે  
    જે ફરે તે ચરે  
    જે બોલે તે બે ખાય  
    જે વાર્યા ન વરે તે હાર્યા વરે  
    જે સૌનું થશે તે વહુનું થશે  
    જેટલા મોં તેટલી વાતો  
    જેટલા સાંધા એટલા વાંધા  
    જેટલો ગોળ નાખો તેટલું ગળ્યું લાગે  
    જેટલો બહાર છે તેથી વધુ ભોંયમાં છે  
    જેણે મૂકી લાજ એનું નાનું સરખું રાજ  
    જેના લગન હોય તેના જ ગીત ગવાય  
    જેના હાથમાં તેના મોંમા  
    જેની રૂપાળી વહુ તેના ભાઈબંધ બહુ  
    જેની લાઠી તેની ભેંસ  
    જેનું ખાય તેનું ખોદે  
    જેનું નામ તેનો નાશ  
    જેને કોઈ ન પહોંચે તેને પેટ પહોંચે  
    જેને રામ રાખે તેને કોણ ચાખે  
    જેનો આગેવાન આંધળો તેનું કટક કૂવામાં  
    જેનો રાજા વેપારી તેની પ્રજા ભિખારી  
    જેવા સાથે તેવા  
    જેવી દ્રષ્ટિ તેવી સૃષ્ટિ  
    જેવી સોબત તેવી અસર  
    જેવું કામ તેવા દામ  
    જેવો ગોળ વિનાનો કંસાર એવો મા વિનાનો સંસાર  
    જેવો દેશ તેવો વેશ  
    જેવો સંગ તેવો રંગ  
    જેસલ હટે જવભર ને તોરલ હટે તલભર  
    જો કંઠનો ખપ હોય તો પાંચેય વસ્તુ રાખ  
    જોશીના પાટલે અને વૈદના ખાટલે  
    જ્યાં ગોળ હોય ત્યાં માખી બમણતી આવે જ  
    જ્યાં ચાહ ત્યાં રાહ  
    જ્યાં સંપ ત્યાં જંપ  
    જ્યાં સુધી શ્વાસ ત્યાં સુધી આશ  
    ઝાઝા રસોઈયા રસોઈ બગાડે  
    ઝાઝા હાંડલા ભેગા થાય તો ખખડે પણ ખરા  
    ઝાઝા હાથ રળિયામણા  
    ઝાઝી કીડી સાપને ખાઈ જાય  
    ઝાઝી સૂયાણી વિયાંતર બગાડે  
    ઝેરના પારખા ન હોય  
    ટકાની ડોશી અને ઢબુનું મૂંડામણ  
    ટલ્લે ચડાવવું  
    ટહેલ નાખવી  
    ટાંટિયો ટળવો  
    ટાંટીયાની કઢી થઈ જવી  
    ટાંડી મૂકવી  
    ટાઢા પહોરની તોપ ફોડવી  
    ટાઢા પાણીએ ખસ ગઈ  
    ટાઢું પાણી રેડી દેવું  
    ટાઢો ડામ દેવો  
    ટાયલાવેડાં કરવાં  
    ટાલિયા નર કો’ક નિર્ધન  
    ટીપે ટીપે સરોવર ભરાય, કાંકરે કાંકરે પાળ બંધાય  
    ટૂંકું ને ટચ  
    ટેભા ટૂટી જવા  
    ટોટો પીસવો  
    ટોણો મારવો  
    ટોપી પહેરાવી દેવી  
    ટોપી ફેરવી નાખવી  
    ઠણઠણગોપાલ  
    ઠરડ કાઢી નાખવી  
    ઠરીને ઠામ થવું  
    ઠરીને ઠીંકરું થઈ જવું  
    ઠાગાઠૈયા કરવા  
    ઠેકાણે પડવું  
    ઠેરના ઠેર  
    ઠોકર વાગે ત્યારે જ અક્કલ આવે  
    ઠોઠ નિશાળિયાને વૈતરણા ઝાઝા  
    ડબ્બો ગુલ કરી નાખવો  
    ડહાપણની દાઢ ઊગવી  
    ડાંગે માર્યા પાણી જુદા ન પડે  
    ડાંફાં મારવા  
    ડાકણેય એક ઘર તો છોડે  
    ડાગળી ખસવી  
    ડાચામાં બાળવું  
    ડાચું વકાસીને બેસવું  
    ડાફરિયાં દેવા  
    ડાબા હાથની વાત જમણાને ખબર ન પડે  
    ડાબા હાથનો ખેલ  
    ડાબા હાથે ચીજ મુકી દેવી  
    ડારો દેવો  
    ડાહીબાઈને બોલાવો ને ખીરમાં મીઠું નખાવો  
    ડીંગ હાંકવી  
    ડીંડવાણું ચલાવવું  
    ડુંગર દૂરથી રળિયામણા  
    ડૂબતો માણસ તરણું પકડે  
    ડોશી મરે તેનો ભો નથી, જમ ઘર ભાળી જાય તેનો વાંધો છે  
    ઢાંકણીમાં પાણી લઈ ડૂબી મર  
    ઢાંકો-ઢૂંબો કરવો  
    તમાચો મારી ગાલ લાલ રાખવો  
    તમાશાને તેડું ન હોય  
    તલપાપડ થવું  
    તલમાં તેલ નથી  
    તલવારની ધાર ઉપર ચાલવું  
    તાંબિયાની તોલડી તેર વાના માંગે  
    તારા જેવા તાંબિયાના તેર મળે છે  
    તારા બાપનું કપાળ  
    તારી અક્કલ ક્યાં ઘાસ ચરવા ગઈ હતી?  
    તારું મારું સહિયારું ને મારું મારા બાપનું  
    તાલમેલ ને તાશેરો  
    તીરથે જઈએ તો મૂંડાવું તો પડે જ  
    તીસમારખાં  
    તુંબડીમાં કાંકરા  
    તેજીને ટકોરો, ગધેડાને ડફણાં  
    તેરી બી ચૂપ ઓર મેરી બી ચૂપ  
    તેરે માંગન બહોત તો મેરે ભૂપ અનેક  
    તેલ જુઓ તેલની ધાર જુઓ  
    તેલ પાઈને એરંડિયું કાઢવું  
    તોબા પોકારવી  
    તોળી તોળીને બોલવું  
    ત્રણ સાથે જાય તો થાય ત્રેખડ ને માથે પડે ભેખડ  
    ત્રાગું કરવું  
    ત્રેવડ એટલે ત્રીજો ભાઈ  
    થાક્યાના ગાઉ છેટા હોય  
    થાબડભાણા કરવા  
    થાય તેવા થઈએ ને ગામ વચ્ચે રહીએ  
    થૂંકના સાંધા કેટલા દી ટકે?  
    થૂંકેલું પાછું ગળવું  
    દયા ડાકણને ખાય  
    દરજીનો દીકરો જીવે ત્યાં સુધી સીવે  
    દશેરાના દિવસે જ ઘોડુ ન દોડે  
    દળી, દળીને ઢાંકણીમાં  
    દાંત કાઢવા  
    દાંત ખાટા કરી નાખવા  
    દાંતે તરણું પકડવું  
    દાઝ્યા પર ડામ  
    દાઢીની દાઢી ને સાવરણીની સાવરણી  
    દાણો દબાવી/ચાંપી જોવો  
    દાધારિંગો  
    દાનત ખોરા ટોપરા જેવી  
    દામ કરે કામ અને બીબી કરે સલામ  
    દાળમાં કાળું  
    દી ફરવો  
    દી ભરાઈ ગયા છે  
    દી વળવો  
    દીકરી એટલે સાપનો ભારો  
    દીકરી ને ગાય, દોરે ત્યાં જાય  
    દીવા તળે અંધારું  
    દીવાલને પણ કાન હોય  
    દુ:ખતી રગ દબાવવી  
    દુ:ખનું ઓસડ દહાડા  
    દુ:ખે છે પેટ અને કૂટે છે માથું  
    દુકાળમાં અધિક માસ  
    દુબળાં ઢોરને બગાં ઝાઝી  
    દૂઝણી ગાયની લાત ભલી  
    દૂધ પાઈને સાપ ઉછેરવો  
    દૂધ, સાકર, એલચી, વરીઆળી ને દ્રાક્ષ  
    દૂધનું દૂધ અને પાણીનું પાણી કરી નાખવું  
    દૂધનો દાઝેલો છાશ પણ ફૂંકી ફૂંકીને પીએ  
    દૂધમાં અને દહીંમાં પગ રાખવો  
    દૂધમાંથી પોરા કાઢવા  
    દૂધે વાળુ જે કરે, તે ઘર વૈદ ન જાય  
    દે દામોદર દાળમાં પાણી  
    દેખવું નહિ અને દાઝવું નહિ  
    દેવ દેવલા સમાતા ન હોય ત્યાં પૂજારાને ક્યાં બેસાડવા  
    દોડવું હતું ને ઢાળ મળ્યો  
    દોમ દોમ સાયબી  
    દોરડી બળે પણ વળ ન છૂટે  
    દ્રાક્ષ ખાટી છે  
    ધકેલ પંચા દોઢસો  
    ધણીની નજર એક, ચોરની નજર ચાર  
    ધનોત-પનોત કાઢી નાખવું  
    ધરતીનો છેડો ઘર  
    ધરમ કરતાં ધાડ પડી  
    ધરમ ધક્કો  
    ધરમના કામમાં ઢીલ ન હોય  
    ધરમની ગાયના દાંત ન જોવાય  
    ધાર્યું ધણીનું થાય  
    ધીરજના ફળ મીઠા હોય  
    ધુમાડાને બાચકા ભર્યે દહાડો ન વળે  
    ધૂળ ઉપર લીંપણ ન કરાય  
    ધૂળ કાઢી નાખવી  
    ધોકે નાર પાંસરી  
    ધોબીનો કૂતરો, નહિ ઘરનો નહિ ઘાટનો  
    ધોયેલ મૂળા જેવો  
    ધોલધપાટ કરવી  
    ધોળા દિવસે તારા દેખાવા  
    ધોળામાં ધૂળ પડી  
    ધોળિયા સાથે કાળિયો રહે, વાન ન આવે, સાન તો આવે  
    ધોળે ધરમે  
    ન આવડે ભીખ તો વૈદું શીખ  
    ન ત્રણમાં, ન તેરમાં, ન છપ્પનના મેળમાં  
    ન બોલ્યામાં નવ ગુણ  
    ન મળી નારી એટલે સહેજે બાવા બ્રહ્મચારી  
    ન મામા કરતા કહેણો મામો સારો  
    નકલમાં અક્કલ ન હોય  
    નગારખાનામાં પીપૂડીનો અવાજ ક્યાંથી સંભળાય?  
    નજર ઉતારવી  
    નજર બગાડવી  
    નજર લાગવી  
    નજરે ચડી જવું  
    નજરે જોયાનું ઝેર છે  
    નથ ઘાલવી  
    નદીના મૂળ અને ઋષિના કુળ ન શોધાય  
    નબળો ધણી બૈરી પર શૂરો  
    નમાજ પડતા મસીદ કોટે વળગી  
    નરમ ઘેંશ જેવો  
    નવ ગજના નમસ્કાર  
    નવરો ધૂપ  
    નવરો બેઠો નખ્ખોદ કાઢે  
    નવાણિયો કૂટાઈ ગયો  
    નવાણુંનો ધક્કો લાગવો  
    નવી ગિલ્લી નવો દાવ  
    નવી વહુ નવ દહાડા  
    નવે નાકે દિવાળી  
    નવો મુલ્લો બાંગ વધુ જોરથી પોકારે  
    નવો મુસલમાન નવ વાર નમાજ પઢે  
    નસીબ અવળા હોય તો ભોંયમાંથી ભાલા વાગે  
    નસીબ બેઠેલાનું બેઠું રહે, દોડતાનું દોડતું રહે  
    નસીબનો બળિયો  
    નાક ઊંચું રાખવું  
    નાક કપાઈ જવું  
    નાક કપાવી અપશુકન ન કરાવાય  
    નાક લીટી તાણવી  
    નાકે છી ગંધાતી નથી  
    નાગાની પાનશેરી ભારે હોય  
    નાગાને નાવું શું અને નીચોવવું શું ?  
    નાચવું ન હોય તો આંગણું વાંકુ  
    નાણા વગરનો નાથીયો, નાણે નાથાલાલ  
    નાણું મળશે પણ ટાણું નહિ મળે  
    નાતનો માલ નાત જમે, મુસાભાઈના વા ને પાણી  
    નાના મોઢે મોટી વાત  
    નાનો પણ રાઈનો દાણો  
    નામું માંડવું  
    નીર-ક્ષીર વિવેક  
    નેવાના પાણી મોભે ના ચડે  
    નોકર ખાય તો નફો જાય, શેઠ ખાય તો મૂડી જાય  
    પંચ કહે તે પરમેશ્વર  
    પંચકી લકડી એક કા બોજ  
    પઈની પેદાશ નહિ ને ઘડીની ફુરસદ નહિ  
    પગ કુંડાળામાં પડી જવો  
    પગ ન ઊપડવો  
    પગ લપસી જવો  
    પગચંપી કરવી  
    પગપેસારો કરવો  
    પગભર થવું  
    પગલાં પાડવા/પગલાં ઓળખવા  
    પડતો બોલ ઝીલવો  
    પડી પટોડે ભાત, ફાટે પણ ફીટે નહિ  
    પડ્યા પર પાટું  
    પડ્યો પોદળો ધૂળ ઉપાડે  
    પઢાવેલો પોપટ  
    પત્તર ખાંડવી  
    પથારો પાથરવો  
    પથ્થર ઉપર પાણી  
    પરચો આપવો/દેખાડવો  
    પરણ્યા નથી પણ પાટલે તો બેઠા છો ને?  
    પલાળ્યું છે એટલે મૂંડાવવું તો પડશે જ ને  
    પવન પ્રમાણે સઢ ફેરવવો  
    પહેતા પાણીમાં હાથ ધોઈ લેવા  
    પહેલું સુખ તે જાતે નર્યા  
    પહેલો ઘા પરમેશ્વરનો  
    પહેલો સગો પાડોશી  
    પહોંચેલ માયા/બુટ્ટી  
    પાંચમની છઠ્ઠ ક્યારે ન થાય  
    પાંચમાં પૂછાય તેવો  
    પાંચે ય આંગળી ઘીમાં  
    પાંચે ય આંગળી સરખી ન હોય  
    પાંચે ય આંગળીએ દેવ પૂજવા  
    પાંસરુંદોર કરી નાખવું/થઈ જવું  
    પાકા ઘડે કાંઠા ન ચડે  
    પાઘડી ફેરવી નાખવી  
    પાઘડીનો વળ છેડે આવે  
    પાટિયાં બેસી જવાં  
    પાટો બાઝવો  
    પાઠ ભણાવવો  
    પાડા ઉપર પાણી  
    પાડા મૂંડવાં  
    પાણી ઉતારવું  
    પાણી ચડાવવું  
    પાણી દેખાડવું  
    પાણી પહેલા પાળ બાંધી લેવી સારી  
    પાણી પાણી કરી નાખવું  
    પાણી પીને ઘર પૂછવું  
    પાણી ફેરવવું  
    પાણી માપવું  
    પાણીચું આપવું  
    પાણીમાં બેસી જવું  
    પાણીમાં રહીને મગર સાથે વેર ન બંધાય  
    પાણીમાંથી પોરા કાઢવા  
    પાનો ચડાવવો  
    પાપ છાપરે ચડીને પોકારે  
    પાપડતોડ પહેલવાન  
    પાપડી ભેગી ઈયળ બફાય  
    પાપનો ઘડો ભરાઈ જવો  
    પાપી પેટનો સવાલ છે  
    પારકા કજિયા ઉછીના ન લેવાય  
    પારકા છોકરાને જતિ કરવા સૌ તૈયાર હોય  
    પારકી આશ સદા નિરાશ  
    પારકી છઠ્ઠીનો જાગતલ  
    પારકી પંચાતમાં શું કામ પડવું  
    પારકી મા જ કાન વિંધે  
    પારકી લેખણ, પારકી શાહી, મત્તું મારે માવજીભાઈ  
    પારકે પાદર પહોળા થવું  
    પારકે પૈસે દિવાળી  
    પારકે પૈસે પરમાનંદ  
    પારકે ભાણે લાડુ મોટો દેખાય  
    પાશેરામાં પહેલી પૂણી છે  
    પિયરની પાલખી કરતાં સાસરિયાની સૂળી સારી  
    પીઠ પાછળ ઘા  
    પીળું તેટલું સોનું નહિ, ઊજળું તેટલું દૂધ નહિ  
    પુણ્ય પરવારી જવું  
    પુત્રના લક્ષણ પારણામાંથી ને વહુના લક્ષણ બારણામાંથી  
    પુરાણ માંડવું  
    પેટ કરાવે વેઠ  
    પેટ ચોળીને શૂળ ઊભું ન કરાય  
    પેટ છે કે પાતાળ ?  
    પેટ ઠારવું/પેટ બાળવું  
    પેટ પકડીને હસવું  
    પેટ પર પાટું મારવું  
    પેટ મોટું રાખવું  
    પેટછૂટી વાત કરવી  
    પેટનું પાણી ન હલવું  
    પેટનો ખાડો પૂરવો  
    પેટનો બળ્યો ગામ બાળે  
    પેટપૂજા કરવી  
    પેટમાં ઘુસી જવું  
    પેટમાં પેસીને પગ પહોળા કરવા  
    પેટમાં ફાળ પડવી  
    પેટિયું રળી લેવું  
    પેટે પાટા બાંધવા  
    પૈસા તો ડાબા હાથનો મેલ છે  
    પૈસાનું પાણી કરવું  
    પૈસો મારો પરમેશ્વર ને હું પૈસાનો દાસ  
    પોચું ભાળી જવું  
    પોત પ્રકાશવું  
    પોતાના પગ નીચે રેલો આવે ત્યારે જ ખબર પડે  
    પોતાની ગલીમાં કુતરો પણ સિંહ  
    પોતાનો કક્કો જ ખરો કરવો  
    પોતિયા ઢીલા થઈ જવા  
    પોતિયું કાઢીને ઊભા રહેવું  
    પોથી માંહેના રીંગણા  
    પોદળામાં સાંઠો  
    પોપટીયું જ્ઞાન  
    પોપાબાઈનું રાજ  
    પોબારા ગણી જવા  
    પોલ ખૂલી ગઈ  
    પ્રસાદી ચખાડવી  
    પ્રીત પરાણે ન થાય  
    ફઈને મૂછ ઉગે તો તેને કાકો કહેવાય  
    ફટકો પડવો  
    ફણગો ફૂટવો  
    ફના- ફાતિયા થઈ જવા  
    ફનાફાતિયા થઈ જવું/કરી નાખવું  
    ફરે તે ચરે ને બાંધ્યું ભૂખે મરે  
    ફસકી જવું  
    ફાંકો રાખવો  
    ફાચર મારવી  
    ફાટીને ધુમાડે જવું  
    ફાવ્યો વખણાય  
    ફાળિયું ખંખેરી નાખવું  
    ફિશિયારી મારવી  
    ફીંફાં ખાંડવાં  
    ફુલ નહિ તો ફુલની પાંખડી  
    ફૂંકી ફૂંકીને પગ મૂકવો  
    ફૂટી બદામના ભાવે  
    ફૂલાઈને ફાળકો થઈ જવું  
    ફોદેફોદા ઊડી જવા  
    બંધ બેસતી પાઘડી પહેરી લેવી  
    બકરું કાઢતા ઊંટ પેઠું  
    બક્ષિસ લાખની પણ હિસાબ કોડીનો  
    બગભગત-ઠગભગત  
    બગાસું ખાતા પતાસું મળ્યું  
    બત્રીસ કોઠે દીવા પ્રગટ્યા  
    બધો ભાર અંતે કન્યાની કેડ પર આવે  
    બલિદાનનો બકરો  
    બળતાંમાં ઘી હોમવું  
    બળતું ઘર કૃષ્ણાર્પણ કરવું  
    બળિયાના બે ભાગ  
    બાંધી મુઠ્ઠી લાખની, ઉઘાડી વા ખાય  
    બાઈ બાઈ ચારણી  
    બાઈને કોઈ લે નહિ ને ભાઈને કોઈ આપે નહિ  
    બાડા ગામમાં બે બારશ  
    બાપ તેવા બેટા ને વડ તેવા ટેટા  
    બાપ શેર તો દીકરો સવા શેર  
    બાપના કૂવામાં ડુબી ન મરાય  
    બાપના પૈસે તાગડધીન્ના  
    બાપનું વહાણ ને બેસવાની તાણ  
    બાપે માર્યા વેર  
    બાફી મારવું  
    બાર ગાઉએ બોલી બદલાય  
    બાર બાવા ને તેર ચોકા  
    બાર વરસે બાવો બોલ્યો, જા બેટા દુકાળ પડશે  
    બાર હાથનું ચીભડું ને તેર હાથનું બી  
    બારે મેઘ ખાંગા થવા  
    બારે વહાણ ડૂબી જવા  
    બાવળ વાવો તો કાંટા ઉગે અને આંબો વાવો તો કેરી મળે  
    બાવા બાર ને લાડવા ચાર  
    બાવાના બેઉ બગડ્યા  
    બાવો ઉઠ્યો બગલમાં હાથ  
    બિલાડીના કીધે શીંકુ ન ટૂટે  
    બિલાડીના પેટમાં ખીર ન ટકે, બૈરાંના પેટમાં વાત ન ટકે  
    બિલાડીની ડોકે ઘંટ બાંધે કોણ?  
    બિલાડીનું બચ્ચું સાત ઘેર ફરે  
    બિલાડીને દૂધ ભળાવો તો પછી શું થાય ?  
    બીજાની ચિતા પર પોતાની ભાખરી શેકી લેવી  
    બીડું ઝડપવું  
    બે ઘરનો પરોણો ભૂખે મરે  
    બે પાંદડે થવું  
    બે પાડા લડે તેમાં ઝાડનો ખો નીકળે  
    બે બદામનો માણસ  
    બે બાજુની ઢોલકી વગાડવી  
    બેઉ હાથમાં લાડવા  
    બેઠાં બેઠાં ખાધે તો કુબેરના ભંડાર પણ ખૂટી જાય  
    બૈરાંની બુદ્ધિ પગની પાનીએ  
    બોકડો વધેરવો  
    બોડી-બામણીનું ખેતર  
    બોલીને ફરી જવું  
    બોલે તેના બોર વેંચાય  
    બ્રાહ્મણી વંઠે તો તરકડે જાય  
    ભડનો દીકરો  
    ભણેલા ભીંત ભૂલે  
    ભરડી મારવું  
    ભરાઈ પડવું  
    ભલભલાને ભૂ પાઈ દેવું  
    ભલું થયું ભાંગી જંજાળ, સુખે ભજશું શ્રીગોપાળ  
    ભાંગરો વાટવો  
    ભાંગ્યાનો ભેરુ  
    ભાંગ્યું તો ય ભરુચ  
    ભાંડો ફૂટી ગયો  
    ભાગતા ભૂતની ચોટલી ભલી  
    ભાગ્યશાળીને ભૂત રળે  
    ભીંતને પણ કાન હોય છે  
    ભીખના હાંલ્લા શીંકે ન ચડે  
    ભુવો ધૂણે પણ નાળિયેર તો ઘર ભણી જ ફેંકે  
    ભૂંડાથી ભૂત ભાગે  
    ભૂંડાને પણ સારો કહેવડાવે તેવો છે  
    ભૂખે ભજન ન હોઈ ગોપાલા  
    ભૂત ગયું ને પલિત આવ્યું  
    ભૂતનું સ્થાનક પીપળો  
    ભૂતોભાઈ પણ ઓળખતો નથી  
    ભૂલ્યા ત્યાંથી ફરી ગણો  
    ભેંશ આગળ ભાગવત  
    ભેંશ ભાગોળે, છાશ છાગોળે અને ઘેર ધમાધમ  
    ભેંશના શીંગડા ભેંશને ભારી  
    ભેખડે ભરાવી દેવો  
    ભેજાગેપ  
    ભેજાનું દહીં કરવું  
    ભોઈની પટલાઈ  
    મંકોડી પહેલવાન  
    મગ જે પાણીએ ચડતા હોય તે પાણીએ જ ચડાવાય  
    મગજમાં રાઈ ભરાઈ જવી  
    મગનું નામ મરી ન પાડે  
    મગરનાં આંસુ સારવા  
    મણ મણની ચોપડાવવી  
    મણનું માથું ભલે જાય પણ નવટાંકનું નાક ન જાય  
    મન ઊતરી જવું  
    મન ચંગા તો કથરોટમેં ગંગા  
    મન ઢચુપચુ થઈ જવું  
    મન દઈને કામ કરવું  
    મન મનાવવું/મારીને રહેવું  
    મન મોટું કરવું  
    મન હોય તો માળવે જવાય  
    મન, મોતી ને કાચ, ભાંગ્યા સંધાય નહિ  
    મનનો ઊભરો ઠાલવવો  
    મનમાં પરણવું ને મનમાં રાંડવું  
    મનુષ્ય યત્ન, ઈશ્વર કૃપા  
    મફતકા ચંદન ઘસબે લાલિયા  
    મરચા લાગવા  
    મરચાં લેવા  
    મરચાં વાટવા  
    મરચું-મીઠું ભભરાવવું  
    મરતાને સૌ મારે  
    મરતો ગયો ને મારતો ગયો  
    મસાણમાંથી મડા બેઠા કરવા  
    મસીદમાં ગયું’તું જ કોણ?  
    મહેતો મારે ય નહિ અને ભણાવે ય નહિ  
    મળે તો ઈદ, ન મળે તો રોજા  
    મા કરતાં માસી વહાલી લાગે  
    મા તે મા, બીજા બધા વગડાના વા  
    મા તેવી દીકરી, ઘડો તેવી ઠીકરી  
    મા મૂળો ને બાપ ગાજર  
    માંકડને મોં આવવું  
    માંગ્યા વિના મા પણ ન પીરસે  
    માંડીવાળેલ  
    માખણ લગાવવું  
    માગુ દીકરીનું હોય – માગુ વહુનું ન હોય  
    માણસ માત્ર ભૂલને પાત્ર  
    માણસ વહાલો નથી માણસનું કામ વહાલું છે  
    માથા માથે માથું ન રહેવું  
    માથાનો ફરેલ  
    માથાનો મળી ગયો  
    માથે દુખનાં ઝાડ ઉગવા  
    માથે પડેલા મફતલાલ  
    માથે હાથ રાખવો  
    માન ન માન મૈં તેરા મહેમાન  
    માના પેટમાંય સખણો નહિ રહ્યો હોય  
    માનો તો દેવ નહિ તો પથ્થર  
    માપમાં રહેવું  
    મામા બનાવવા  
    મામો રોજ લાડવો ન આપે  
    મારવો તો મીર  
    મારા છગન-મગન બે સોનાના, ગામનાં છોકરાં ગારાના  
    મારીને મુસલમાન કરવો  
    મારે મીર ને ફૂલાય પીંજારો  
    માલ પચી જવો  
    માશીબાનું રાજ નથી  
    મિયાં ચોરે મૂઠે ને અલ્લા ચોરે ઊંટે  
    મિયાં પડ્યા પણ ટંગડી ઊંચી  
    મિયાં મહાદેવનો મેળ કેમ મળે  
    મિયાંની મીંદડી  
    મિયાં-બીબી રાજી તો ક્યા કરેગા કાજી  
    મીઠા ઝાડના મૂળ ન ખવાય  
    મુખમેં રામ, બગલમેં છૂરી  
    મુલ્લાની દોડ મસીદ સુધી  
    મુવા નહિ ને પાછા થયા  
    મુસાભાઈના વા ને પાણી  
    મૂઈ ભેંશના ડોળા મોટા  
    મૂછે વળ આપવો  
    મૂડી કરતાં વ્યાજ વધુ વહાલું હોય  
    મૂરખ મિત્ર કરતાં દાનો દુશ્મન સારો  
    મૂરખના ગાડાં ન ભરાય  
    મૂરખની માથે શિંગડા ન ઉગે  
    મેથીપાક ચખાડવો  
    મેદાન મારવું  
    મેરી બિલ્લી મૂઝસે મ્યાઉં  
    મેલ કરવત મોચીના મોચી  
    મોં કાળું કરવું  
    મોં ચડાવવું  
    મોં તોડી લેવું  
    મોં પરથી માંખી ઉડતી નથી  
    મોં બંધ કરવું  
    મોં માથાના મેળ વિનાની વાત  
    મોંકાણના સમાચાર  
    મોટું પેટ રાખવું  
    મોઢાનો મોળો  
    મોઢામાં મગ ભર્યા છે?  
    મોઢું કટાણું કરવું/બગાડવું  
    મોઢું જોઈને ચાંદલો કરાય  
    મોતિયા મરી જવા  
    મોરના ઈંડાને ચીતરવા ન પડે  
    મોસાળમાં જમણ અને મા પીરસનાર  
    યથા રાજા તથા પ્રજા  
    રંગ ગયા પણ ઢંગ ન ગયા  
    રમત રમવી  
    રમતવાતમાં  
    રાંડ્યા પછીનું ડહાપણ  
    રાંધવા ગયા કંસાર અને થઈ ગયું થૂલું  
    રાંધેલ ધાન રઝળી પડ્યા  
    રાઈના પડ રાતે ગયા  
    રાજા, વાજા ને વાંદરા, ત્રણેય સરખા  
    રાજાને ગમી તે રાણી, છાણા વીણતી આણી  
    રાત ગઈ અને વાત ગઈ  
    રાત થોડી ને વેશ ઝાઝા  
    રાતે પાણીએ રોવાનો વખત  
    રામ બોલો ભાઈ રામ થઈ જવું/રામશરણ પહોંચવું  
    રામ રમાડી દેવા  
    રામ રાખે તેને કોણ ચાખે  
    રામના નામે પથ્થર તરે  
    રામનામ જપના પરાયા માલ અપના  
    રામનું રાજ  
    રામબાણ ઈલાજ  
    રામબાણ વાગ્યા હોય તે જાણે  
    રામાયણ માંડવી  
    રીંગણાં જોખવા  
    રૂપ રૂપનો અંબાર  
    રેતીમાં વહાણ ચલાવવું  
    રેવડી દાણાદાણ કરી નાખવી  
    રોકડું પરખાવવું  
    રોગ ને શત્રુ ઉગતાં જ ડામવા પડે  
    રોજ મરે એને કોણ રોવે  
    રોજની રામાયણ  
    રોટલાથી કામ કે ટપટપથી  
    રોટલો મળે પણ ઓટલો ન મળે  
    રોતો રોતો જાય તે મુવાની ખબર લઈ આવે  
    રોદણા રોવા  
    લંકાની લાડી ને ઘોઘાનો વર  
    લંગોટીયો યાર  
    લક્ષ્મી ચાંદલો કરવા આવે ત્યારે મોં ધોવા ન જવાય  
    લખણ ન બદલે લાખા  
    લગને લગને કુંવારા લાલ  
    લમણાંઝીક કરવી  
    લાંબા જોડે ટૂંકો જાય, મરે નહિ તો માંદો થાય  
    લાકડાના લાડુ ખાય તે પસ્તાય અને ન ખાય તે પણ પસ્તાય  
    લાકડાની તલવાર ચલાવવી  
    લાકડે માંકડું વળગાવી દેવું  
    લાખો મરજો પણ લાખોનો પાલનહાર ન મરજો  
    લાગ્યું તો તીર, નહિ તો તુક્કો  
    લાજવાને બદલે ગાજવું  
    લાતોંકે ભૂત બાતોંસે નહીં માનતે  
    લાલો લાભ વિના ન લોટે  
    લીલા લહેર કરવા  
    લે લાકડી ને કર મેરાયું  
    લેતાં લાજે ને આપતાં ગાજે  
    લેને ગઈ પૂત ઔર ખો આઈ ખસમ  
    લોઢાના ચણા ચાવવા  
    લોઢું લોઢાને કાપે  
    લોભને થોભ ન હોય  
    લોભિયા હોય ત્યાં ધુતારા ભૂખે ન મરે  
    લોભે લક્ષણ જાય  
    વખાણેલી ખીચડી દાઢે વળગે  
    વટનો કટકો  
    વઢકણી વહુ ને દીકરો જણ્યો  
    વર મરો કે કન્યા મરો, ગોરનું તરભાણું ભરો  
    વર રહ્યો વાસી ને કન્યા ગઈ નાસી  
    વરને કોણ વખાણે? વરની મા!  
    વરસના વચલા દહાડે  
    વહેતા પાણી નિર્મળા  
    વહેતી ગંગામાં ડુબકી લગાવવી  
    વહેમનું કોઈ ઓસડ નથી  
    વહોરાવાળું નાડું પકડી ન રખાય  
    વા વાતને લઈ જાય  
    વાંઢાને કન્યા જોવા ન મોકલાય  
    વાંદરાને સીડી ન અપાય  
    વાંદરો ઘરડો થાય પણ ગુલાંટ ન ભૂલે  
    વાઘ પર સવારી કરવી સહેલી છે પણ નીચે ઉતરવું અઘરું છે  
    વાઘને કોણ કહે કે તારુ મોં ગંધાય છે  
    વાડ ચીભડા ગળે  
    વાડ વિના વેલો ન ચડે  
    વાણિયા વાણિયા ફેરવી તોળ  
    વાણિયા વિદ્યા કરવી  
    વાણિયાની મૂછ નીચી તો કહે સાત વાર નીચી  
    વાણિયો પેટમાં પેસીને પગ પહોળા કરે  
    વાણિયો રીઝે તો તાળી આપે  
    વાત ગળે ઉતરવી  
    વાતનું વતેસર કરવું  
    વાતમાં કોઈ દમ નથી  
    વારા ફરતો વારો, મારા પછી તારો, મે પછી ગારો  
    વાર્યા ન વળે તે હાર્યા વળે  
    વાવડી ચસ્કી  
    વાવો તેવું લણો, કરો તેવું પામો  
    વાળંદના વાંકા હોય તો કોથળીમાંથી કરડે  
    વિદ્યા વિનયથી શોભે  
    વિના ચમત્કાર નહિ નમસ્કાર  
    વિનાશકાળે વિપરીત બુદ્ધિ  
    વિશ્વાસે વહાણ તરે  
    વીંછીના દાબડામાં હાથ નાખીએ તો પરિણામ શું આવે?  
    વીસનખી વાઘણ  
    વેંત એકની જીભ  
    વો દિન કહાં કિ મિયાં કે પાઉં મેં જૂતિયા  
    શંકા ભૂત અને મંછા ડાકણ  
    શાંત પાણી ઊંડા હોય  
    શાંતિ પમાડે તે સંત  
    શિયા-વિયા થઈ જવું  
    શિયાળ તાણે સીમ ભણી અને કૂતરું તાણે ગામ ભણી  
    શિયાળો ભોગીનો ઉનાળો જોગીનો  
    શીંગડા, પૂંછડા વિનાનો આખલો  
    શીરા માટે શ્રાવક થવું  
    શેક્યો પાપડ ભાંગવાની તાકાત નથી  
    શેઠ કરતાં વાણોતર ડાહ્યાં  
    શેઠની શિખામણ ઝાંપા સુધી  
    શેર માટીની ખોટ  
    શેરના માથે સવા શેર  
    શેહ ખાઈ જવી  
    શોભાનો ગાંઠિયો  
    શ્રી ગણેશાય નમઃ કરવું  
    સંઘર્યો સાપ પણ કામ આવે  
    સંતોષી નર સદા સુખી  
    સંસાર છે ચાલ્યા કરે  
    સઈ, સોની ને સાળવી ન મૂકે સગી બેનને જાળવી  
    સઈની સાંજ ને મોચીની સવાર ક્યારે ય ન પડે  
    સક્કરવાર વળવો  
    સગપણમાં સાઢુ ને જમણમાં લાડુ  
    સતી શાપ આપે નહિ અને શંખણીના શાપ લાગે નહિ  
    સત્તર પંચા પંચાણું ને બે મૂક્યા છૂટના, લાવો પટેલ સોમાં બે ઓછા  
    સત્તા આગળ શાણપણ નકામું  
    સદાનો રમતારામ છે  
    સમય સમય બલવાન હૈ નહિ મનુજ બલવાન  
    સર સલામત તો પઘડિયાં બહોત  
    સસ્તુ ભાડું ને સિદ્ધપુરની જાત્રા  
    સળગતામાં હાથ ઘાલો તો હાથ તો દાઝે જ ને  
    સળગતું લાકડું ઘરમાં ન ઘલાય  
    સાંઠે બુદ્ધિ નાઠી  
    સાચને આંચ ન આવે  
    સાજા ખાય અન્ન ને માંદા ખાય ધન  
    સાન ઠેકાણે આવવી  
    સાનમાં સમજે તો સારું  
    સાપ ગયા અને લીસોટા રહ્યા  
    સાપના દરમાં હાથ નાખવો  
    સાપને ઘેર સાપ પરોણો  
    સાપે છછુંદર ગળ્યા જેવી હાલત  
    સારા કામમાં સો વિઘન  
    સીંદરી બળે પણ વળ ન મૂકે  
    સીદીભાઈને સીદકાં વહાલાં  
    સીદીભાઈનો ડાબો કાન  
    સીધી આંગળીએ ઘી ન નીકળે  
    સુખમાં સાંભરે સોની ને દુ:ખમાં સાંભરે રામ  
    સુતારનું મન બાવળિયે  
    સુરતનું જમણ ને કાશીનું મરણ  
    સૂકા ભેગુ લીલું બળે  
    સૂપડાં સાફ થઈ ગયાં  
    સૂળીનો ઘા સોયથી સર્યો  
    સેવા કરે તેને મેવા મળે  
    સો દવા એક હવા  
    સો દહાડા સાસુના તો એક દહાડો વહુનો  
    સો વાતની એક વાત  
    સોટી વાગે ચમચમ ને વિદ્યા આવે રૂમઝૂમ  
    સોના કરતાં ઘડામણ મોંઘું  
    સોનાની જાળને પાણીમાં ન ફેંકાય  
    સોનાની થાળીમાં લોઢાનો મેખ  
    સોનાનો સૂરજ ઉગવો  
    સોનામાં સુગંધ મળે  
    સોનીના સો ઘા તો લુહારનો એક ઘા  
    સોનું સડે નહિ ને વાણિયો વટલાય નહિ  
    સોળે સાન, વીસે વાન  
    સૌ ચૂહે મારકે બિલ્લી ચલી હજકો  
    સ્ત્રી ચરિત્રને કોણ પામી શકે ?  
    સ્ત્રી રહે તો આપથી અને જાય તો સગા બાપથી  
    હરામના હાડકાં  
    હલકું લોહી હવાલદારનું  
    હવનમાં હાડકાં હોમવા  
    હવેલી લેતા ગુજરાત ખોઈ  
    હસવામાંથી ખસવું થવું  
    હસવું અને લોટ ફાકવો બન્ને સાથે ન થાય  
    હસે તેનું ઘર વસે  
    હળદરના ગાંઠીયે ગાંધી ન થવાય  
    હળાહળ કળજુગ  
    હા જી હા કરવું  
    હાકલા-પડકારા કરવા  
    હાજાં ગગડી જવા  
    હાડકાં ખોખરાં કરવા/રંગી નાખવાં  
    હાડહાડ થવું  
    હાથ અજમાવવો/સાફ કરવો  
    હાથ ઊંચા કરી દેવા  
    હાથ કંગન કો આરસી ક્યા પઢે લીખે કો ફારસી ક્યા  
    હાથ દેખાડવો  
    હાથ ધોઈ નાખવા  
    હાથ ભીડમાં હોવો  
    હાથતાળી આપવી  
    હાથના કર્યા હૈયે વાગ્યા  
    હાથનો ચોખ્ખો  
    હાથમાં આવ્યું તે હથિયાર  
    હાથી જીવે તો લાખનો, મરે તો સવા લાખનો  
    હાથીઘોડાનો ફરક  
    હાથીના દાંત દેખાડવાના જુદા અને ચાવવાના જુદા  
    હાથીની અંબાડીએ ચડી છાણાં ન વિણાય  
    હાથીની પાછળ કૂતરા ભસે  
    હાર્યો જુગારી બમણું રમે  
    હાલ જાય હવાલ જાય બંદેકા ખયાલ ન જાય  
    હિંમતે મર્દા તો મદદે ખુદા  
    હીરો ઘોઘે જઈ આવ્યો અને ડેલે હાથ દઈ આવ્યો  
    હું પહોળી ને શેરી સાંકડી  
    હું મરું પણ તને રાંડ કરું  
    હું રાણી, તું રાણી તો કોણ ભરે પાણી ?  
    હુતો ને હુતી બે જણ  
    હૈયા ઉકલત  
    હૈયું બાળવું તેના કરતા હાથ બાળવા સારા  
    હૈયે છે પણ હોઠે નથી  
    હૈયે રામ વસવા  
    હોઠ સાજા તો ઉત્તર ઝાઝા  
    હોળીનું નાળિયેર  
અંગૂઠો બતાવવો  
અંજળ પાણી ખૂટવા  
અંતે ધર્મો જય, પાપો ક્ષય  
અંધારામા તીર ચલાવવું અંધેરી નગરી ગંડુ રાજા  
અંધારામા પણ ગોળ તો ગળ્યો જ લાગે  
અંધારામાં તીર ચલાવવું  
અંધારામાં પણ ગોળ તો ગળ્યો જ લાગે  
અંધારે ડાંગ મારવી હેતુ વગરનું કામ કરવુ
અંધેરી નગરી ગંડુ રાજા  
અંબાડીએ બેસીને છાણાં ન વિણાય  
અંબાડીએ બેસીને છાણાં ન વિણાય  
અઈડીયું પાઈને તેલ કાઢે  
અકડા- અકડી નો વખત કતૂકતિનોઇ વખત
અક્કડ ને અક્કડ રહેવુ રોફમાં ને ટાપટીપ માં રહેવુ
અક્કરમીનો પડિયો કાણો જેનાં નસીબ વાંકા હોય તેના હાથમાં સાધન પણ એવાં જ આવે છે બિચારાનુ કોઈ કામ થાય જ નહી કમનશીબ વ્યકિતના ભાગ્યમાં વધારે દુઃખ
અક્કરમીનો પડીઓ કાંણો  
અક્કલ ઉધાર ન મળે  
અક્કલ ગીરવે મુકવી બીજાની બુદ્ધિએ ચાલવું
અક્કલ બડી કે ભેંસ સામાન્ય સમજણ પણ ન હોવી
અક્કલના કાંકરા કરવા બુદ્ધિનો નાશ થવો
અક્કલનો ઓથમીર મંગાવી ભાજી તો લાવ્યો કોથમીર  
અગત્સ્યના વાયદા લાંબા અને ખોટા વાયદા  
અચ્છોવાના કરવાં  
અછો આછો વાના કરવા ખુબ રાજી રાખવું
અજાણ્યા પાણીમાં ઉતરવું નહિ  
અજાણ્યા પાણીમાં ઊતરવું નહિ  
અજાણ્યા પાણીમાં ઊતરવું નહી  
અજાણ્યો અને આંધળો બેઉ સરખા  
અજ્ઞાનીના ઓરતા ના હોય  
અડદળો કાઢવો મરણતોલ માર મારવો
અણી ચુક્યો સો વર્ષ જીવે એક વાર નિષ્ફળ કે આફતમાંથી ઉગરી જનાર સફળતાની પરંપરાનો લાભ મેળવે છે
અણી ચૂક્યો સો વર્ષ જીવે  
અણીચૂક્યો સો વરસ જીવે એકવાર બચી જનારની જિંદગી લાંબી હોય છે
અણીનો ચૂક્યો સો વરસ જીવે  
અતિ ચીકણો બહુ ખરડાય  
અતિ લોભ તે પાપનુ મૂળ  
અતિ લોભ તે પાપનું મૂળ  
અતિ લોભ તે પાપનું મૂળ છે – લોભના કારણે ઘણાં અનિષ્ટો જન્મે છે
અતિની ગતિ નહીં  
અતિશય તાણ્યે તૂટી જાય  
અત્તરનાં છાંટણા જ હોય, અત્તરના કુંડાં ન ભરાય  
અત્તરનાં છાંટણા જ હોય, અત્તરના કુંડા ન ભરાય  
અધુરો ઘડો છલકાય  
અધૂરો ઘડો છલકાય ઘણો પોતાને આવડતું ન હોવા છતાં  અવડે છે તેવો દેખાવ કરેઅજ્ઞાન માણસ વધુ દેખાવ કરે
અનાજ પારકુ છે પણ પેટ થોડુ પારકુ છે?  
અનાજ પારકું છે પણ પેટ થોડું પારકું છે ?  
અનાજ પારકું છે પણ પેટ થોડું પારકું છે ?  
અનીતિનૂ લઈને બે પાંદદે ન થવાય  
અન્ન અને દાંતને વેર  
અન્ન એવો ઓડકાર જેવું કાર્ય કરીએ તેવું પરિણામ ભોગવીએ
અન્ન તેનું પૂણ્ય અને રાંધનારીને ધૂમાડો  
અન્ન તેવો ઓડકાર  
અન્ન પારકું છે પણ પેટ પારકું છે?  
અપના હાથ જગન્નાથ  
અપના હાથ જગન્નાથ પોતાનું કામ પોતાને હાથે કરવું
અબી બોલા અબી ફોક વચનદ્રોહી બનવું
અભિમાન રાજા રાવણનુંય રહ્યું નથી  
અવસરચૂક્યો મેહુલો શું કામનો ?  
અવસરચૂક્યો મેહુલો શું કામનો ?  
અવળા હાથની અડબોથ  
અવળે અસ્ત્રે મુંડી નાખવો  
અવળે અસ્ત્રે મૂંડી નાખવો  
અવી મળવા ને બેઠી દળવા મળવા માટે આવે અને કામ સોપી દેવાય
અહીંયા કરેલાં અહીંયાજ ભોગવવા પડે  
આ કાને સાંભળી ઓલા કાને કાઢ્યું  
આંકડે મધ ભાળી જવું  
આંખ આડા કાન કરવા  
આંખ કરડી થવી ક્રોધ આવવો
આંખ મીંચી જવી મરણ પામવું
આંખે જોયાનું ઝેર છે  
આંખે પાટા છોડવા બુદ્ધિપૂર્વક વિચાર કરવો
આંગળા ચાટયે પેટ ન ભરાય  
આંગળા ચાટ્યે પેટ ન ભરાય  
આંગળી ચિંધવાનું પુણ્ય  
આંગળી ચિન્ધ્યાનું પુણ્ય  
આંગળી ચીંધવાનું પુણ્ય  
આંગળી દેતાં પહોંચો પકડે  
આંગળીથી નખ વેગળા જ રહે  
આંગળીના વેઢે ગણાય એટલા  
આંગળીના વેઢે ગણાય એટલાં  
આંતરડી કકળાવવી  
આંતરડી કકળાવવી/દૂભવવી  
આંતરડી ઠારવી  
આંતરડી દૂભવવી  
આંધળામા કાણો રાજા  
આંધળામાં કાણો રાજા  
આંધળી ઘોડી ને પોચા ચણા મીઠા લાગ્યા ને ખાધા ઘણા  
આંધળી દળે ને કૂતરા ખાય  
આંધળે બહેરું કૂટાય  
આંધળે બહેરૂં કુઠાવું ગેરસમજ થવી
આંધળો ઓકે સોને રોકે  
આકડે મધ ને પર્વત શામાટે જવું સરળતાથી મળે તેને પ્રયત્ન શામાટે કરવો
આકાશ તૂટી પડવુ ઓચિંતી આપત્તિ આવવી
આકાશ પાતાળ એક કરવા  
આખલાં બાધે એમાં જાડનો ખોં જાય  
આગ લાગે ત્યારે કૂવો ખોદવા ન જવાય  
આગ લાગે ત્યારે કૂવો ખોદવા ન બેસાય મુશ્કેલી આવે પડે ત્યાર ઉપાય શોધવા નજવાય
આગળ ઉલાર નહી અને પાછળ ધરાર નહી  
આગળ ઉલાળ નહિ ને પાછળ ધરાળ નહિ  
આગળ કુવો પાછળ ખીણ બન્ને બાજુ  મુશ્કેલી હોવી
આગળ બુદ્ધિ વાણિયા, પાછળ બુદ્ધિ બ્રહ્મ  
આગળ બુદ્ધિ વાણિયા, પાછળ બુદ્ધિ બ્રહ્મ  
આગે આગે ગોરખ જાગે ભવિષ્યની ચિંતા અગાઉથી ન કરવી
આચમાન મુકવું પાણી મુકવું
આજ રોકડા, કાલ ઉધાર  
આજ રોકડા, કાલે ઉધાર  
આજ રોકડા, કાલ ઉધાર  
આજની ઘડી અને કાલનો દિ  
આજની ઘડી અને કાલનો દી  
આડે લાકડે આડો વહેર જેવા ની સાથે તેવા જેવા ની સાથે તેવા
આણંદા કહે પરમાણંદા માણહે માણહે ફેર,  એક લાખોમાંય ના મળે, એક તાંબીયા ના તેર  
આણુ કરવા ગયો ને વહુને ભૂલી આવ્યો  
આદર્યા અધુરા ના રહે  
આદર્યા અધૂરા રહે, હરિ કરે સો હોઈ  
આદર્યા અધૂરા રહે, હરિ કરે સો હોઈ  
આદુ ખાઈને પાછળ પડી જવુ  
આદુ ખાઈને પાછળ પડી જવું  
આપ ડાયું થવાય જગ ડાયું નહીં  
આપ ભલા તો જગ ભલા  
આપ ભલા તો જગ ભલા પોતે સારા તો આખુ જગત સારું
આપ ભલા તો જગ ભલાપોતે સારા તો આખુ જગત સારું  
આપ મુવા પીછે ડૂબ ગઈ દુનિયા  
આપ મુવા પીછે ડૂબ ગઈ દૂનિયા  
આપ મુવા વિના સ્વર્ગે ન જવાય  
આપ મૂઆ પછી ડૂબી ગઈ દુનિયા  
આપ સમાન બળ નહિ  
આપ સમાન બળ નહિ ને મેઘ સમાન જળ નહિ જાત મહેનત સર્વશ્રેષ્ઠ હોય છે
આપ સુખી તો જગ સુખી  
આપણી તે લાપસી અને બીજાની તે કુસકી  
આપત્તિ તો કસોટી છે  
આપવાના કાટલા જુદા ને લેવાના કાટલા જુદા  
આપવાના કાટલાં જુદા ને લેવાના કાટલાં જુદા  
આપશો તેવું પામશો  
આપીને માગે તેની અક્કલ જાય આઘે  
આપે તે સુંવાળો, ને બીજે કાખનો મુંવાળો  
આપ્યું વાણીએ ને ખાધું પ્રાણીએ  
આફતનુ પડીકુ  
આફતનું પડીકું  
આબરૂ ના કાંકરા કરવા  
આબરૂના કાંકરા કરવા  
આબરૂના કાંકરા કરવા / ધજાગરો કરવો  
આભ ફાઈટુ એમાં ક્યાં થિગડાં દેવાં  
આભ ફાટ્યુ હોય ત્યા થીગડુ ન દેવાય  
આભ ફાટ્યું હોય ત્યાં થીગડું ન દેવાય  
આભાસથીય સરી જવાય છે, પડછાયો બની ન આવો, ઝાકળ સમ જીવી લઇશુ, સવારની ક્ષણો લઇ આવો  
આમદની અટ્ટની ખર્ચા રૂપૈયા  
આમલી પીપળી બતાવવી  
આરંભે શૂરા  
આલાનો ભાઈ માલો  
આલિયાની ટોપી માલિયાને માથે  
આવ પાણા પગ ઉપર પડ  
આવ બલા પકડ ગલા  
આવડે નહિ ઘેંસ ને રાંધવા બેસ  
આવી ભરાણાં  
આવ્યા’તા મળવા ને બેસાડ્યા દળવા  
આવ્યા’તા મળવા ને બેસાડ્યા દળવા  
આશા અમર છે  
આળસુ નો પીર  
આળસુનો પીર  
ઇશ્વર જ સર્વ શ્રેષ્ઠ છે  
ઈંટનો જવાબ પથ્થર  
ઈંટનો જવાબ પથ્થર  
ઈજ્જત આપવી-કરવી માન આપવું
ઈજ્જતના કાંકરા કરવા માન પ્રતિષ્ઠા ને નુકશાન પહોચાડવું
ઈટનો જવાબ પત્થર  
ઈટનો જવાબ પથ્થર  
ઈડરિયો ગઢ જીતવો ન થઇ શકે એવું પરાક્રમ કરવુ
ઈદ પછી રોજા  
ઈશ્વર જે કરે તે સારા કાજે  
ઈશ્વર મોત કાંઇ પોતાને માથે લેતો નથી  
ઈશ્વરની ઈચ્છા વગર પાંદડું પણ હલતું નથી  
ઉંઘ ના જોવે ટૂંકી ખાંટ, ભૂખ ના જોવે ટાઢો ભાત  
ઉંટ મેલે આકડો ને બકરી મેલે કાંકરો  
ઉંટનાં અઢ્ઢારેય વાંકા  
ઉંઠા ભણાવવા  
ઉંદર બિલાડીની રમત  
ઉંદરડીથી દારૂડી નાં જીરવાય  
ઉંદરની જેમ ફૂંકી ફંકીને કરડવું  
ઉકરડાને વધતાં વાર શી?  
ઉકલ્યો કોયડો કોડીનો  
ઉકલ્યો કોયડો કોડીનો  
ઉગતા સૂરજને સવ પૂજે  
ઉગે એવો આથમે  
ઉચાળા ભરવા સામાનની ફેરબદલી કરવી
ઉછી ઉધાર કરવુ દેવું કરી ને જેમ તેમ કામ કાઢવા
ઉછીનું લઈને દાન ના કરાય  
ઉજળુ એટલુ દૂધ નહિ, પીળુ એટલુ સોનુ નહિ  
ઉજળું એટલું દુધ નહિ  
ઉજળે લુગડે ડાઘ બેસે  
ઉજળે લુગડે રહેવુ કલંક રહિત રહેવુ
ઉજ્જડ ગામમાં ઍરંડો પ્રધાન  
ઉજ્જડ ગામમાં એરંડો પ્રધાન  
ઉજ્જડ ગામમાં એરંડો પ્રધાન અભાવમાં પણ થોડી મર્યાદાવાળું મહત્વ ધરાવે છે
ઉઠ પ્હાણા પગ પર  
ઉઠ રે વહુ વિસામો ખા હું કાંતુ ને તું દળવા જા  
ઉડતા પંખીને પાડે તેવો હોંશિયાર  
ઉતરતી વેળા આવવી પડતી નો વખત આવવો
ઉતર્યો અમલદાર કોડીનો  
ઉતાવળા સો બાવરા,ધીરા સો ગંભીર ઉતાવળથી કામ બગડે,ધીરજથી કામ સારું યાય
ઉતાવળે આંબા ન પાકે ધીરજ રાખવાથીકામ સારૂ થાય ઉતાવળ કરવાથી કોઇ કોઇ કામ સારું થતું નથી
ઉત્તર – દક્ષિણ જેટલું અંતર ઘણું વધારે અંતર
ઉદ્યમ વિનાનું નસીબ પાંગળું મહેનત વગર નસીબ ઉપયોગી નથી
ઉપર આભ ને નીચે ધરતકોઇ આધાર વિનાનું  
ઉપર દેર છે અંધેર નહીં  
ઉપર વાળો બધુય જાણે  
ઉલાળિયું કરવું ધંધામાં ખોટ થયાની વાત ફેલાવીને ફરાર થઈ જવુ
ઉલાળિયો કરવો  
ઊંઘ અને આહાર વધાર્યાં વધે ને ઘટાડ્યાં ઘટે  
ઊંઘ વેચીને ઉજાગરો લેવાનો ધંધો ખોટો  
ઊંચે આભ ને નીચે ધરતી  
ઊંટ મરે ત્યારે મારવાડ સામું જૂએ જેનું દિલ જ્યાં લાગતું હોય તેનું જ સ્મરણ થાય
ઊંટ મૂકે આંકડો અને બકરી મૂકે કાંકરો બધાએ બધી વસ્તુ ન ખવાયા બધા તમામ વસ્તુ ન ખાય એક વસ્તુ તો છોડે જ
ઊંટના અઢાર વાંકા  
ઊંટના અઢારે અંગ વાંકા જ હોય  
ઊંટના અઢારેય વાંકાં બધાં જ અપલક્ષણો હોવાં
ઊંટના ઊંટ ચાલ્યા જાય  
ઊંટની પીઠે તણખલું  
ઊંટે કર્યા ઢેકા તો માણસે કર્યા કાંઠા  
ઊંટે કાઢ્યા ઢેકા તો માણસે કર્યા કાંઠલા પ્રતિકૂળતાને નિરખવા માટે યુક્તિ કરવી
ઊંડા પાણીમા ઊતરવુ  
ઊંડા પાણીમાં ઉતરવું નહિ  
ઊંડા પાણીમાં ઊતરવું  
ઊંદર ફૂંક મારતો જાય અને કરડતો જાય  
ઊંદર બિલાડીની રમત  
ઊંદરની જેમ ફૂંકી ફંકીને કરડવું  
ઊંધા રવાડે ચડાવી દેવું  
ઊંધી ખોપરી  
ઊંધી ખોપરીનો માણસ  
ઊંબાડિયું કરવાની ટેવ  
ઊંબાડિયું કરવાની ટેવ  
ઊંબાડિયું મૂકવાની ટેવ ખોટી  
ઊંબાડિયું મૂકવાની ટેવ ખોટી  
ઊગતા સૂરજને સૌ નમે  
ઊચે આભ ને નીચે ધરતી  
ઊજળું એટલું દૂધ નહિ બાહ્ય દેખાવથી છેતરાવું નહિ
ઊજળું એટલું દૂધ નહિ બાહ્ય દેખાવથી ખરી કિંમત ન થાય
ઊજળું એટલું દૂધ નહિ, પીળું એટલું સોનુ નહિ  
ઊજળું એટલું દૂધ નહિ, પીળું એટલું સોનુ નહિ  
ઊઠાં ભણાવવા  
ઊડતા પંખીને પાડે તેવો હોંશિયાર  
ઊતર્યો અમલદાર કોડીનો  
ઊલટો ચોર કોટવાલને દંડે અન્યાય આચરનારો બીજાને દોષી ઠેરવે છે
ઊલમાંથી ચૂલમાં પડવા જેવો ઘાટ  
ઊલમાંથી ચૂલમાં પડવું – એક મુશ્કેલીમાંથી બચવા જતાં બીજી મુશ્કેલીમાં પડવું
એક કરતાં બે ભલા  
એક કાંકરે બે પક્ષી મારવા  
એક કાકરે બે પક્ષી મારવા  
એક કાનેથી સાંભળી બીજા કાનેથી કાઢી નાખવું  
એક ઘા ને બે કટકા  
એક ઘાએ કૂવો ન ખોદાય  
એક તો કારેલું ને પાછું લીમડે ચઢયું મૂળમાં વાંકું અને  વળી બહાનું મળી જવું
એક દી મહેમાન, બીજે દી મહી, ત્રીજે દી રહે તેની અક્કલ ગઈ  
એક દી મહેમાન, બીજે દી મહી, ત્રીજે દી રહે તેની અક્કલ ગઈ  
એક નકટો સૌને નકટા કરે  
એક નકટો સૌને નકટાં કરે  
એક નન્નો સો દુ:ખ હણે  
એક નૂર આદમી હજાર નૂર કપડાં  
એક પંથ દો કાજ એક જ વસ્તુ ઘણા કામ થઈ જાય
એક પંથ દો કાજએક વસ્તુથી બે કે વધારે ફાયદા  
એક પગ દૂધમાં ને એક પગ દહીંમાં  
એક બાજુ કૂવો અને બીજી બાજુ હવાડો  
એક ભવમાં બે ભવ  
એક ભવમાં બે ભવ કરવા  
એક મરણિયો સોને ભારી પડે  
એક મરિણયો સોને ભારી પડે  
એક મ્યાનમાં બે તલવાર ન રહે  
એક સાંધતા તેર તૂટે  
એક સાંધીએ ત્યાં તેર તુટે – એક મુશ્કેલીમાંથી માંડમાંડ બહાર આવીએ ત્યાં બીજી અનેક મુશ્કેલી અવીને ઉભી રહે
એક સાંધે ત્યાં તેર તૂટે  
એક હાથનું ચીભડું ને તેર હાથનું બી  
એક હાથે તાલીયું નાં પડે  
એક હાથે તાળી ન પડે  
એકડાં વગરનાં મીંડાંકિસમતવગરનું  
એકનો બે ન થાય  
એકનોય ગોવાળ ને સોનોય ગોવાળ  
એના પેટમાં પાપ છે  
એનો કોઈ વાળ વાંકો ન કરી શકે  
એરણની ચોરી ને સોયનું દાન  
એરણીની ચોરી અને સોયનું દાનમોટી ચોરી કરી પુણ્યશાળાનો દાવો  
એલ­ફેલ બોલવુ  
એલ-ફેલ બોલવું  
એલ-ફેલ બોલવું  
ઓકી દાતણ જે કરે, નરણે હરડે ખાય  
ઓકી દાતણ જે કરે, નરણે હરડે ખાય દૂધે વાળુ જે કરે, તે ઘર વૈદ ન જાય  
ઓકી દાતણ જે કરે, નરણે હરડે ખાય  
ઓછું પાત્ર ને અદકું ભણ્યો  
ઓડનું ચોડ કરવું  
ઓળખાણ મોટી ખાણ છે ઓળખાણ હંમેશા લાભદાઈ હોય છે
ઓળખાણ સૌથી મોટી ખાણછે  
ઓળખીતો સિપાઈ બે દંડા વધુ મારે  
ઓળખીતો સિપાઈ બે દંડા વધુ મારે  
કંધોરત ઉઠી જવા દિકરા ગુજરી જવા
કકડીનું મોં ઢેફલે રાજી નાના માણસોને થોડાથી સંતોસ થાય
કજિયાનું મૂળ હાંસી ને રોગનું મૂળ ખાંસી મશ્કરીથી કજિયો અને ખાંસીથી રોગો ઊભા થાય છે
કજિયાનું મોં કાળું  
કજીયા નુ મોં કાળુ  
કડવુ ઓસડ માતા જ પાય( કડવી શિખામણ હિતેચ્છુ જ આપે )  
કડવું ઓસડ મા જ પાય  
કડવો ઘૂંટડો ગળે ઊતારવો  
કડી ઉપર કટક નિર્બળ ઉપર બળવાનની ચડાઈ
કપાસિયે કોઠી ફાટી ન જાય  
કપાળ જોઈને ચાંદલો કરાય કપાળ પ઼માણે ટીલું યોગ્યતા પ઼માણે આપવું
કપાળે કપાળે જુદી મતિ  
કબીરાં હાય ગરીબકી કભી ન ખાલી જાયમુએ ઢોરકે ચર્મસે લોહા ભસ્મ હો જાય  
કમળું ઝાડ જેમ વાળીએ તેમ વળી જાય નાનપણમાં જેટલી સારી ટેવ પાડવી હોય તેટલી પડી જાય
કમળો હોય તેને પીળુ જ જોવાય  
કમળો હોય તેને પીળું જ દેખાય  
કમળો હોય તેને પીળું દેખાય  
કમાઉ દીકરો સૌને વહાલો લાગે  
કમાન છટકવી  
કરમ કોડીના અને લખણ લખેશરીના  
કરમના ફળ મળેજ  
કરમમાં ન હોય કોઠાં તો શાનાં મળે ઓઠાં  
કરમીની જીભ અને અક્કરમીના ટાંટીયા  
કરવા ગયા કંસાર અને થઈ ગઈ થૂલી  
કરવો હતો કંસાર અને થઇ ગઇ થુલી- બગડી ગયો સંસાર જ્યાં કરી કુથલી  
કરો એવું ભરો  
કરો કંકુના  
કરો તેવું પામો, વાવો તેવું લણો  
કરો તેવું પામો, વાવો તેવું લણો  
કર્મીની જીભ, અકર્મીના ટાંટીયા  
કર્મીની જીભ, અકર્મીના ટાંટીયા  
કર્યું કારવ્યું ધૂળમાં મળી જવું  
કલાલની દુકાને દૂધ પણ દારૂ બદનામ સ્થળે સાચી ચીજ પણ વગોવાય છે
કાંકરે કાંકરે પાળ બંધાય થોડું થોડ્રં કરતાં ભારે કામ પણ પાર પડે છે
કાંકરે કાંકરે પાળ બાંધવી થોડુ થોડુ કામ કરતા મોટું કામ કરી લવું
કાંકરો કાઢી નાખવો  
કાંખમાં છોકરું ને ગામમાં ગોતે  
કાંચિડાની જેમ રંગ બદલવા  
કાંચીડાની જેમ રંગ બદલવા  
કાંટો કાંટાને કાઢે  
કાંડાં કાપી આપવાં  
કાંદો કાઢવો  
કાંધે ધોંસરૂ નાખવું  
કાકા મટીને ભત્રીજા ન થવાય  
કાકો પરણ્યો ને ફોઈ રાંડી  
કાખમાં છોકરું ને ગામમાં ઢંઢેરો  
કાખલી કૂટવી  
કાખલી ફૂટવી આનંદ માં આવી જવુ
કાગડા ઊડવા  
કાગડા બધે ય કાળા હોય  
કાગડાનું શ્રાદ્ધ સોળે દહાડા ~ સ્વમાન વગર જીવનારને બધા દિલસો સરખા હોય છે  
કાગડો ઊડે તે જગ દેખે – ખરાબ કાર્યની પ્રસિદ્ધિ જલદી પ્રસરી જાય છે  
કાગડો ચાલે મોરની ચાલ દેખાદેખી કરવાનો અર્થ નહિ
કાગડો દહીંથરું લઇ ગયો અપાત્રને મોટો લાભ મળવો
કાગડો દહીંથરું લઈ ગયો  
કાગના ડોળે રાહ જોવી  
કાગનુ બેસવુ અને ડાળનુ પડવુ  
કાગનુ બેહવુ ને ડાળનુ પળવું  
કાગનું બેસવુ અને ડાળનું પડવું  
કાગનું બેસવું ડાળનું ભાગવુંઆકસ્મિક સંજાગો ઉભા થવાં  
કાગનું બેસવું ને ડાળનું પડવું  
કાગને બેસવું ને ડાળને ભાંગવું – કાર્ય નિયતિ મુજબ થવાનું હોય છતા બહાનારૂપ થવું  
કાગનો વાઘ કરવો  
કાગળની હોડીથી દરિયો ન તરાય નબળા સાધનાથી કામ સફળ ન થાય
કાગળાનું બેસવુંને ડાળનું ભાંગવું અચાનક કોઇ બનાવ કે કામ બનવું  
કાગળો ઉજળો થાય એટલે હંસ ન બને દુર્જન કયારેપણ સજ્જન બની શકતો નથી  
કાગા વહાલુ કુંભજળ, સ્ત્રીને વહાલી વાત,બ્રામ્હણને ભોજન ભલુ,ગદ્દા વહાલી લાત, મુંડ મુંડાવે તીન ગુણ, મિટે સીરકી ખાજ, ખાનેકું લડ્ડુ મિલે, લોક કહે મહારાજ  
કાચનાં ઘરમાં રહેવું ને કાંકરી મારવી પોતાનો દોષ હોવા છતાં બીજાનો દોષ કાઢવો
કાચળિયું સગપણ સાચું જમણમાં લાડૂ ને સગપણમાં સાટું  
કાચા કાનનો માણસ  
કાચું કાપવું  
કાજી દૂબલે ક્યું તો બોલે સારે ગાંવકી ફીકર  
કાજી દૂબલે ક્યોં તો કહે સારે ગામ કી ફીકર  
કાજી મરી જાય ત્યારે કાળો કાગડો ય ખરખરો કરવા ન આવે  
કાજીની કૂતરી મરી જાય ત્યારે આખું ગામ બેસવા આવે પણ  
કાજીની કૂતરી મરી જાય ત્યારે આખું ગામ બેસવા આવે પણ કાજી મરી જાય ત્યારે કાળો કાગડો ય ખરખરો કરવા ન આવે  
કાટલું કાઢવું  
કાટા વિના ગુલાબ ના હોય સુખ સાથે દુઃખ હોય જ
કાણાને કાણો નાં કેવાય  
કાતરિયું ગેપ  
કાન આમળવા શિક્ષા કરવી
કાન છે કે કોડિયું?  
કાન પકડવા  
કાન ભંભેરવા  
કાન ભંભેરવા/કાનમાં ઝેર રેડવું  
કાનખજુરાનો એકાદ પગ તૂટે તો શું ફરક પડે?  
કાનનાં કીડા ખરી પડે તેવી ગાળ  
કાનમાં ઝેર રડેવુ  
કાનાફૂંસી કરવી  
કાપો તો લોહી ન નીકળે તેવી સ્થિતિ  
કામ કરે તે કાલા, વાત કરે તે વ્હાલા  
કામ કરે તે કાલા, વાત કરે તે વ્હાલાં  
કામ કર્યા તેણે કામણ કાર્ય પરિશ્રમ ફળદાઈ છે
કામ કામને શિખવે  
કામ પતે એટલે ગંગા નાહ્યા/જાન છૂટે  
કામના કુડા વાતોના રૂડાહરામ હાડકાના  
કામના કૂડા ને વાતોના રૂડા  
કામનો ચોર  
કાયા કાચો કુંભ જીવન ક્ષણભંગુર છે
કારતક મહિને કણબી ડાયો  
કારતક મહિને કણબી ડાહ્યો  
કાલાં કાઢવાં  
કાશીએ જાય તો મુંડાવુ પડે  
કાશીમા પણ કાગડા તો કાળા જ  
કાશીમાં પણ કાગડા તો કાળા જ  
કાળજાની કોર/કાળજાનો કટકો  
કાળજાનું કાચું/પાકું  
કાળા અક્ષર ભેંશ બરાબર  
કાળા અક્ષર ભેંસ બરાબર – અજ્ઞાનીને કશાનું મહત્વ ન હોય
કાળા અક્ષર ભેશ બરાબર  
કાળા માથાનો માનવી ધારે તે કરી શકે  
કાળી ટીલી ચોંટવી  
કાળી લાય લાગવી  
કાળો અક્ષર ભેંસ બરાબર  
કિધા કુંભાર ગધેડે નાં ચડે  
કીડી પર કટક  
કીડી પર કટક ન ઊતારાય  
કીડીને કણ અને હાથીને મણ  
કીડીને કણ ને હાથી ને મણ જેને જેટલી જરૂર હોય તેને તેટલું મળવું જોઇએ
કીડીને કણ ને હાથીને મણ  
કીડીને પાંખ ફૂટે એ એના મરવાની એંધાણી  
કીધે કુંભાર ગધેડે ન ચડે માણસને ઘણું સમજાવવા છતાં યોગ્ય વસ્તુ ન સમજે
કીળીને કણ ને હાથીને મણ  
કુંડુ કથરોટને ન નડે  
કુંન્ડુ કથરોટને હસે  
કુંભાર કરતાં ગધેડા ડાહ્યાં  
કુંભાર કરતાં ગધેડાં ડાહ્યાં શેઠ કરતાં વાણોતર માથું મારે
કુકડો બોલે તો જ સવાર ના પડે  
કુકડો બોલે તો જ સવાર પડે એવું ન હોય  
કુડના દાંડિયા કપાળમાં વાગવા કપટનું પરિણામ શુભ અને સુખદાય ન મળે
કુતરાની પૂંછડી વાંકી ને વાંકી  
કુતરુ કાઢતા બિલાડુ પેંઠુ  
કુતરુ કાઢતા બિલાડુ પેઠુ; બકરુ કાઢતા ઊંટ પેઠુ  
કુતરૂ તાણે ગામ ભણી ને શિયાળીયું સીમ ભણી  
કુલડીમાં ગોળ ભાંગવો  
કુવાંમાં હોયતો અવેડાંમાં આવે  
કૂકડીનું મોં ઢેફલેથી રાજી ~ નાના માણસોને થોડેથી સંતોષી શકાય  
કૂતરાંનો સંઘ કાશીએ ન પહોંચે ~ લડાઇ કરનારા કદી સફળતા ન મેળવી શકે:~> ગંજીનો કૂતરો ખાય નહિ કે ખાવા દે નહિ ~ અદેખો સ્વભાવ  
કૂતરાની પૂંછડી જમીનમાં દટો તો પણ વાંકી ને વાંકી જ  
કૂતરાની પૂંછડી વાંકી તે વાંકી જ રહે  
કૂતરાનો સંઘ કશીમાં ન પહોચે  
કૂતરાનો સંઘ કાશીએ ન પહોંચે  
કૂતરું કાઢતા બિલાડું પેઠું  
કૂવામા હોય તો હવાડામા આવે  
કૂવામાં હોય તો અવેડામાં આવે  
કૂવામાં હોય તો હવાડામાં આવે  
કૂવામાં હોય તો હવાડામાં આવેઘરમાં હોય તો બહાર આવે  
કેટલી વીસે સો થાય તેની ખબર પડવી  
કેડ ભાગી જવી નબળા થઇ જવુ
કેડ માં છોકરુ ને ગામ માં ઢિંઢોરો  
કેસરિયા કરવા  
કેળ ફળે એક જ વાર ને આંબા ફળે વારંવાર કુળવાન અને સદાચારી એક જ હોય તોપણ ઉપયોગી
કોઇનો બળદ, કોઇની વેલ્ય, બંદાનો ડચકારો  
કોઈ ધને મોટું કોઈ મને મોટું કોઈ ધનવાન હોય તો કોઈ ઉદાર હોય
કોઈ ના પુગે એને પેટ પુગે  
કોઈની જીભ ફરે ને કોઈના પગ ફરે કોઈ હુકમ કરે ને બીજો ધક્કો ખાય
કોઈની સાડીબાર ન રાખે  
કોઈનો બળદ કોઈની વેલ ને બંદાનો ડચકારો  
કોઠી ધોઈને કાદવ કાઢવો  
કોઠી ધોયે કાદવ જ નીકળે  
કોઠી ધોયે કાદવ નીકળે કુપાત્ર માટે કરેલા સારા પ્રયત્નો સારું પરિણામ આપતા નથી
કોઠે જઈ આવ્યો ને કથા કરવા બેઠો  
કોડિયા જેવડું કપાળ અને વચ્ચે ભમરો  
કોણીએ ગોળ ચોપડવો  
કોણે કહ્યું’તું કે બેટા બાવળિયા પર ચડજો ?  
કોણે કહ્યું’તું કે બેટા બાવળિયા પર ચડજો ?  
કોથળા માથી બિલાડી કાઢવુ  
કોથળામાં પાનશેરી રાખીને મારવો  
કોથળામાંથી બિલાડું કાઢવું  
કોના બાપની દિવાળી  
કોની માંએ સવા શેર સૂંઠ ખાધી છે  
કોની માએ સવા શેર સૂંઠ ખાધી છે  
કોપરાં જોખવાં  
કોયલડી ને કાગ વાને વર્તાય નહિ દેખાવ જોઇને ગુણ પારખવામાં ભૂલ ના કરવી
કોરા ભાણે આરતી ન થાય ભૂખ્યા પેટે ભગવાનને ન ભજાય
કોલસાની દલાલીમાં કાળા હાથ  
કોલસાની દલાલીમાં હાથ કાળા થયા  
કોલસાની દલાલીમાં હાથ કાળાદુર્જન સાથે કામ પડવાથી કલંક લાગે  
ક્યા રાજા ભોજ, ક્યા ગંગુ તલી  
ક્યાં રાજા ભોજ , ક્યાં ગંગુ તલી  
ક્યાં રાજા ભોજ અને ક્યાં ગાંગો તેલી?  
ક્યાં રાજા ભોજ અને ક્યાં ગાંગો તેલી?  
ક્યાં રાજા ભોજ ને ક્યાં ગાંગો તૈલી  
ક્ષમા વીરનું ભૂષણ છે  
ક્ષમા વીરનું ભૂષણ છે  
ખંગ વાળી દેવો  
ખણખોદ કરવી  
ખરા બપોરે તારા દેખાડવા  
ખાંટલેથી પાટલે ને પાટલેથી ખાંટલે?  
ખાંડ ખાય છે  
ખાંધે કોથળો ને પગ મોકળો  
ખાઈને સૂઈ જવું મારીને ભાગી જવું  
ખાખરાંની ખિસકોલી સાકરનાં સ્વાદમાં શું જાણે?  
ખાખરાની ખિસકોલી સાકરનો સ્વાદ શું જાણે  
ખાટલે મોટી ખોટ કે પાયો જ ન મળે  
ખાડો ખોદે ઈ પડે  
ખાડો ખોદે તે પડે કોઈનું ખરાબ ઇચ્છનાર ને પોતાનું જ ખરાબ થાય
ખાડો ખોદે તે પડેબીજાનું અહિત કરનારને અંતે એમાં ફસાવાનું  થાય છે  
ખાતર ઉપર દીવો  
ખાતર માથે દિવો  
ખાતરે પાણી અપાવુ સરસાઈ કરવી
ખાય ઇ ખમે  
ખાય એનુ નાં ખોદય  
ખારત ઉપર દીવેલખર્ચ ઉપર વધુ ખર્ચ  
ખાલી ચણો વાગે ઘણો પોતાને આવડતું ન હોવા છતાં  અવડે છે તેવો  દેખાવ કરે
ખાલી ચણો વાગે ઘણોઅધૂરો ઘડો છલકાય  
ખાળે ડુચાને દરવાજા ઉઘાડા  
ખાળે ડૂચા અને દરવાજા મોકળા  
ખાળે ડૂચા ને દરવાજા મોકળા  
ખિચડીમાં ઘી  
ખિસ્સા ખાલી ને ભભકો ભારી  
ખીચડી પકવવી  
ખીચડી હલાવી બગડે ને દીકરી મલાવી બગડે  
ખીજ્યું કરડે પીંડીએ રીઝ્યું ચાટે મુખ્  
ખીલાના જોરે વાછરડું કૂદે  
ખુદા મહેરબાન તો ગદ્ધા પહેલવાન  
ખેંચ તાણ મુઝે જોર આતા હૈ  
ખેંચ-પકડ મુઝે જોર આતા હૈ  
ખેડ ખાતર ને પાણી, ધનને લાવે તાણી  
ખેલ ખતમ, પૈસા હજમ  
ખેલ ખતમ, પૈસા હજમ  
ખોટો રૂપિયો કદી ન ખોવાય  
ખોદે ઉંદર અને ભોગવે ભોરિંગ  
ખોદ્યો ડુંગર ને કાઢ્યો ઉંદર  
ખોદ્યો ડુંગર ને કાઢ્યો ઉંદર  
ખોદ્યો ડુંગર, નીકળ્યો ઉંદર  
ગંજીનો કૂતરો, ન ખાય ન ખાવા દે  
ગંધારો ને ગોબરો, ના આવે તો શું જોબરો? વરસાદ ના આવે તો શું ખાવ?
ગઇ ગુજરીને પાર પડીકામ શરૂ કરી પુરું કરવું  
ગઈ ગુજરી ભૂલી જ જવાની હોય  
ગઈ તિથિ જોશી પણ ન વાંચે  
ગગા મોટો થા પછી પરણાવશું  
ગગો કુંવારો રહી જવો  
ગજ વાગતો નથી  
ગજવેલના પારખાં ન હોય  
ગતકડાં કાઢવા  
ગધેડા ઉપર અંબાડી ન શોભે  
ગધેડા સાથે ઘોડું બાંધ્યું, ભૂંક્યૂ નહીં પણ આળોટતા શીખ્યું  
ગધેડાને ગુંધરી ના હોય  
ગધેડાને તાવ આવે તેવી વાત  
ગરજ સરી એટલે વૈદ વેરી કામ પૂરું થતા સબંધ ન રાખનારી વ્યક્તિ
ગરજવાનને અક્કલ ન હોય સ્વાર્થી માણસ પોતાનાં સ્વાર્થ માટે સારાસારાનો વિચાર ન કરે
ગરજે ગધેડાને પણ બાપ કહેવો પડે  
ગરજે ગધેડાને બાપ કહેવો પડે ~ ગરજ હોય ત્યારે અયોગ્ય વ્યક્તિને પણ માન આપવું પડે  
ગરજે ગધેડાને બાપ કેવો પળે  
ગરીબની વહુ સહુની ભાભીગરીબપર સહુ હુકમ ચલાવે  
ગલઢા ગાડા વાળે  
ગલઢી ઘોળી ને લાલ લગામ  
ગળ્યું એટલે ગળ્યું, બીજું બધું બળ્યું  
ગા વાળે તે ગોવાળ  
ગાંજ્યો જાય તેવો નથી  
ગાંઠના ગોપીચંદન  
ગાંડા સાથે ગામ જવું ને ભૂતની કરવી ભાઈબંધી  
ગાંડાના ગામ ન વસે  
ગાંડાના ગામ ન હોય  
ગાંડી પોતે સાસરે ન જાય અને ડાહીને શિખામણ આપે  
ગાંડી માથે બેડું  
ગાંડી સાસરે ન જાય અને ડાહીને શિખામણ આપે  
ગાંડી સાસરે ન જાય અને ડાહ્યી ને શીખામણ આપે  
ગાંધી-વૈદનું સહીયારું  
ગાજરની પીપૂડી વાગે ત્યાં સુધી વગાડવાની ને પછી ખાઈ જવાની  
ગાજ્યા મેઘ વરસે નહિ ને ભસ્યા કૂતરા કરડે નહિ  
ગાજ્યા મેઘ વરસે નહીં  
ગાજ્યાઁ વરસાદ વરસે નહિઁ ને ભસ્યાઁ કુતરાઁ કરડે નહિઁ  
ગાજ્યાં મેઘ વરસે નહી ને ભસ્યાં કુતરાં કરડે નહી  
ગાડા નીચે કૂઈતરુ  
ગાડા નીચે કૂતરું  
ગાડી પાટે ચડાવી દેવી  
ગાડું ગબડાવવું  
ગાડું જોઈને ગુડા ભાંગે  
ગાભા કાઢી નાખવા  
ગામ ગાંડું કરવું  
ગામ માથે લેવું  
ગામ હોઈ ત્યાં ઢેઢવાળો હોય  
ગામ હોય ત્યાં ઉકરડો પણ હોય  
ગામ હોય ત્યાં ઉકરડો હોયજ  
ગામના મહેલ જોઈ આપણાં ઝૂંપડાં તોડી ન નખાય  
ગામના મહેલ જોઈને આપણાઁ ઝુપડાઁ તોડી ન નખા  
ગામના મોંએ ગરણું ન બંધાય  
ગામના મોઢે ગઈણાં નો બંધાય  
ગામનું કૂતરુ પણ વ્હાલું ~ પોતાના ગામની વસ્તુ પ્રત્યે સ્નેહભાવ  
ગામનો ઉતાર  
ગામમાં ખોરડું નહીં ને સિમમાં વિઘો નહીં  
ગામમાં ઘર નહિ સીમમાં ખેતર નહિ  
ગામમાં પેસવાના ફાંફા અને પટેલને ઘેર ઊના પાણી  
ગાય દોહી કૂતરાને પાવું  
ગાય પાછળ વાછરડું  
ગાયના મોઢેથી કાઢી કૂતરાને નાં ધરાય  
ગાયને દોહીને કૂતરાને પાવું ~ મહેનતથી મેળવેલું વેડફી નાખવું:~> ઘો મારવાની થાય ત્યારે અવળા વાડે જાય ~ વિનાશ થવાનો હોય ત્યારે અવળી બુદ્ધિ સુઝે  
ગેંગે-ફેંફે થઈ જવું  
ગૉળ અંધારે ખાધો તોય ગળ્યો અને અજવાળે ખાધો તોય ગળ્યો  
ગોટલાં છોતરાં નીકળી જવા  
ગોર પરણાવી દે, ઘર ન માંડી દે  
ગોર પરણાવી દે, ઘર માંડી ન દે  
ગોલોગોલી વડેને ઘધેડીનો કાન આંમલે  
ગોળ ખાધા વેંત જુલાબ ન લાગે  
ગોળ નાખો એટલું ગળ્યું થાય  
ગોળ નાખો એટલું ગળ્યું લાગે  
ગોળ વિના મોળો કંસાર, મા વિના સૂનો સંસાર  
ગોળ વિના મોળો કંસાર, મા વિના સૂનો સંસાર  
ગોળથી મરતો હોય તો ઝેર શું કામ પાવું?  
ગ્રહણ ટાણે સાપ નીકળવો  
ગ્રહણ ટાણે સાપ નીકળવો  
ઘડો એવી ઠીંકરી ને માં એવી દીકરી  
ઘડો-લાડવો કરી નાખવો  
ઘર જાયને ઓસરી રહે  
ઘર ફૂટે ઘર જાય  
ઘર બાળીને તીરથ ન કરાય  
ઘરકી મુરગી દાલ બરાબર ઘરની વ્યક્તિની કોઈને કદર થતી નથી
ઘરડા ગાડા વાળે  
ઘરડી ઘોડી ને લાલ લગામ  
ઘરડી ઘોડી ને લાલ લગામ ~ ઘરડે ઘડપણ શોખ હોવા  
ઘરડી ઘોડી લાલ લગામ  
ઘરડી ઘોડીને લાલ લગામ અયોગ્યને યોગ્ય બનાવવા વ્યર્થ પ઼યાસ  
ઘરણ(ગ્રહણ) ટાણે ઘોહો  
ઘરના ઘંટી ચાટે ને ઉપાધ્યાયને આટો  
ઘરના છોકરા ઘંટી ચાટે ને પાડોશીને આંટો  
ઘરના છોકરા ઘંટી ચાટે ને પાડોશીને આટો  
ઘરના છોકરાઁ ઘઁટી ચાટે  
ઘરના ભુવા ને ઘરના ડાકલાં  
ઘરના ભૂવાને ઘરના ડાક્લા  
ઘરનાં ઘંટી ચાટેને પારકાને પકવાન  
ઘરનાં છોકરાં ઘંટી ચાટે ને પાડોશીને આંટો  
ઘરની દાઝી વનમાં ગઈ તો વનમાં લાગી આગ  
ઘરની ધોરાજી ચલાવવી  
ઘરનો સુકો રોટલોય મીઠો  
ઘરબાળી તીરથ નાં કરાય  
ઘરમાં વાઘ બહાર બકરી  
ઘરમાં સિંહ બહાર મિંદડી  
ઘરમાં હાંડલા કુસ્તી કરે તેવી હાલત  
ઘરે ધોળો હાથી બાંઘવો  
ઘા પર મીઠું ભભરાવવું  
ઘાણીનો બળદ ગમે તેટલું ચાલે પણ રહે જ્યાં હતો ત્યાં જ  
ઘાણીનો બળદ ઠેર ના ઠેર ~ વૈતરુ કરનાર ઊંચે ન આવે  
ઘાયલકી ગત ઘાયલ જાને  
ઘી ઢળ્યું તો ખીચડીમાં –પોતને જ લાભ થવો  
ઘી ઢોળાયુઁ તો ખીચડી માઁ  
ઘી ઢોળાયું તો ખીચડીમાં  
ઘી ઢોળાયું તો ખીચડીમાં જ ને!  
ઘી-કેળાં થઈ જવા  
ઘીના ઠામમાં ઘી પડી રહ્યું  
ઘીનાં ઠામમાં ઘી  
ઘેર ઘેર માટીના ચુલા દરેક ઘરની કેટલીક પરિસ્થિતિ સરખી  હોય છે
ઘેર ઘેર માટીના ચૂલા  
ઘેર ઘેર માટીનાં ચૂલા  
ઘેરઘેર માટીના ચૂલાકોઇ કુટુંબ કજિયા વિનાનું ન હોય  
ઘો મરવા વાઘરીવાળે જાય  
ઘો મરવાની થાય ત્યારે વાઘરીવાડે જાય  
ઘોંસ પરોણો કરવો  
ઘોંસ પરોણો કરવો  
ઘોડા વેગે આવે ને કીળી વેગે જાય(બિમારી)  
ઘોડે ચડીને આવવું  
ઘોડે સ્વારી કરતો બાપ મરજો, પણ દળણા દળતી મા ન મરજો  
ઘોરખોદિયો  
 
ચકલાં ચૂંથવાંનો ધંધો  
ચકલી નાની ને ફઈળકો મોટો  
ચકલી નાની ને ફેડકો મોટો ~ ગજા ઉપરાંતની વાત કરવી  
ચકલી નાની ને ફૈડકો મોટો  
ચકીબાઈ નાહી રહ્યાં  
ચટકો ભરવો લાગણી થાય તેમ કહેવુ
ચડાઉ ધનેડું  
ચતુર કાગડો ઉકરડે બેસે  
ચતુરની ચાર ઘડી, મૂરખનો જન્મારો  
ચપટી ધૂળની ય જરૂર પડે  
ચપટી મીઠાની તાણ  
ચમડી તૂટે પણ દમડી ન છૂટે  
ચમત્કાર વિના નમસ્કાર નહિ  
ચલક ચલાણું ઓલે ઘેર ભાણું  
ચા કરતા કિટલી ગરમ  
ચા કરતાં કીટલી વધારે ગરમ હોય  
ચાદર જોઈને પગ પહોળા કરાય  
ચાયણીમાં પાણી રહે તો બાયડીના પેટમાં વાત રહે  
ચાર મળે ચોટલા તો ભાંગે કૈંકના ઓટલા  
ચાલતી ગાડીએ ચડી બેસવું  
ચીંથરે વીંટાળેલું રતન  
ચીભડાના ચોરને ફાંસીની સજા  
ચેતતા નર સદા સુખી  
ચેતતો નર સદા સુખી  
ચોખા મગ ભેગા થઇ જવા કામ પૂરૂ થઇ જવુ
ચોખામગ ચાધી જવા સ્થિતિ બગડવી
ચોર કોટવાલને દંડે ગુનો કરનાર વ્યકિત પોતાને  પકડનાર પર દોષારાપણ કરે છે
ચોર કોટવાળને દંડેગુનો કરનાર ફરીયાદી બની જાય  
ચોર ને કહે ચોરી કર અને ઘરધણીને કહે જાગતો રહેજે  
ચોર પણ ચાર ઘર છોડે  
ચોરની દાઢીમાં તણખલું  
ચોરની મા કોઠીમાં મોં ઘાલીને રૂએ  
ચોરની માં કોઠીમાં મોં ઘાલીને રૂએ  
ચોરની માંને ભાંડ પરણે  
ચોરની માને ભાંડ પરણે  
ચોરની વાદે ચણા ઉપાડવા જવું  
ચોરને કહે ચોરી કર, ને ઘરધણીને કહે જાગતો રહેજે  
ચોરને કહે ચોરી કરજે અને સિપાઈને કહે જાગતો રહેજે  
ચોરને ઘેર ચોર પરોણો  
ચોરનો ભાઈ ઘંટી ચોર બન્ને સરખા
ચોરનો ભાઈ ઘંટીચોર  
ચોરી પર શીનાજોરી  
ચોરીનું ધન સીંકે ન ચડે  
ચોવટ કરવી પારકી પંચાત કરવી
ચોળીને ચીકણું કરવું  
ચૌદમું રતન ચખાડવું  
ચૌદમું રતન ચખાડવું  
 
 
છક થઈ જવું  
છકી જવું  
છક્કડ ખાઈ જવું  
છક્કા છૂટી જવા  
છછુંદરનાં છયે સરખાં ~ એકેયમાં સારો ગુણ ન હોવો  
છછુંદરનાં માથાંમાંચમેલું ફૂલયોગ્યતા વિનાનું અર્પણ  
છછૂંદરવેડા કરવા  
છઠ્ઠીનું ધાવણ યાદ આવી જવું  
છાગનપતિયાં કરવા  
છાજિયા લેવા  
છાણના દેવને કપાસિયાની જ આંખ હોય  
છાણે વાવ્યા પાણે ઉગે  
છાતી પર મગ દળવા  
છાપરે ચડાવી દેવો  
છાશ લેવા જવી અને દોણી સંતાડવી  
છાશ લેવા જવુ અને દોહણી સંતાડવી  
છાશ લેવા જવું ને દોણી સંતાડવીકામ કરવું અને શરમ શાની  
છાશમાં પાણી ઉમેરવું વધારી ને કહેવુ
છાશમાં માખણ જાય અને વહુ ફુવડ કહેવાય  
છાસ માગવી ને દોણી સંતાળવી  
છાસમાં માખણ જાય ને વહુ ફૂવડ કેવાય  
છાસિયું કરવું  
છિનાળું કરવું  
છીંડા શોધવા દોષ જોવા
છીંડે ચડે ઈ ચોર  
છીંડે ચડ્યો તે ચોર  
છેલ્લા પાટલે બેસી જવું  
છેલ્લું ઓસડ છાશ  
છોકરાંને છાશ ભેગા કરવા  
છોકરાંનો ખેલ નથી  
છોકરીને અને ઉકરડાને વધતાં વાર ન લાગે  
છોરું કછોરું થાય પણ માવતર કમાવતર ન થાય  
છોરું કછોરું થાય પણ માવતર કમાવતર ન થાય  
 
 
જંગ જીત્યો રે મારો કાણિયો, વહુ ચલે તબ જાણિયો  
જંગ જીત્યો રે મારો કાણિયો, વહુ ચલે તબ જાણિયો  
જંગ જીત્યો રે મારો કાણીયો, જબ બહુ ચલે તબ જાણીયો  
જંપ વળવો શાંતિ વળવી
જંપનો પૈસો ન હોવો  
જણનારીમા જોર નથી તો સૂયાણિ શું કરે?  
જણનારીમાં જોર ન હોય તો સુયાણી શું કરે ?  
જણનારીમાં જોર ન હોય તો સુયાણી શું કરે ?  
જણનારીમાં જોર ન હોય તો સૂયાણી શું કરે ?  
જનોઈવઢ ઘા  
જમણમાં લાડુ અને સગપણમાં સાઢુ  
જમવામાં જગલો અને કૂટવામાં ભગલો  
જમાઈ એટલે દશમો ગ્રહ  
જર જમીનને જોરૂ કજિયાં ના છોરું  
જર, જમીન ને જોરું, એ ત્રણ કજિયાના છોરું  
જર, જમીન ને જોરું; ત્રણે કજિયાના છોરું  
જર, જમીન ને જોરું, એ ત્રણ કજિયાના છોરું  
જશ ને બદલે જોડા  
જશને બદલે જોડા  
જા બિલાડી મોભામોભ  
જા બિલ્લી કૂત્તે કો માર  
જા, વાજા અને વાંદરાં ત્રણેય સરખાં  
જાગ્યા ત્યાંથી સવાર  
જાગ્યા ત્યારથી સવાર ભૂલ સમજાય તો તરત સુધારવી
જાજી સુયાણી એ વેતર વંઠે  
જાજો ડાહ્યો જાજો ખરડાય  
જાડો નર જોઈને સુળીએ ચડાવવો  
જાડો નર જોઈને સૂળીએ ચડાવવો  
જાણીતો જમાદાર બે ભાઠાં વધારે મારે  
જાણે એને તાણે  
જાતે પગ પર કુલ્હાડી મારવી  
જાતે પગ પર કુહાડો મારવો  
જાન બચી લાખો પાયે  
જાનમાં કોઇ જાણે નઈ ને હું વરની ફૂઈ  
જાનમાં કોઇ જાણે નહીં ને વરની ફોઇ હું  
જામગીરી ચલાવવી ઉશ્કેરણી કરવી
જીભ આપવી  
જીભ કચરવી  
જીભને હોઠથી છેટુ  
જીભમાં હાડકું ન હોય, તે આમ પણ વળે અને તેમ પણ વળે  
જીભમાં હાડકું ન હોય, તે આમ પણ વળે અને તેમ પણ વળે  
જીભે લાપસી પીરસવી તો મોળી શું કામ પીરસવી?  
જીવ ઝાલ્યો રહેતો નથી  
જીવતા જગતિયું કરવું  
જીવતા જગતીયું કરવું  
જીવતાં પાય નહીં, પછી પીપળે રેળેં  
જીવતો નર ભદ્રા પામે  
જીવતો નર ભ઼દ્રા પામેજીવીએ તો જીવનું કલ્યાણ થાય  
જીવવું થોડું ને જંજાળ ઝાઝી  
જીવો અને જીવવા દો  
જીવ્યા કરતા જોયું ભલુ  
જીવ્યા કરતાં જોયું ભલું  
જૂનું એટલું સોનું  
જે ગામ જવું નહીં તેનો મારગ શેં પૂછવો?  
જે ગામ જવું હોય નહિ તેનો મારગ શા માટે પૂછવો?  
જે ચડે તે પડે  
જે જન્મ્યું તે જાય  
જે જાય દરબાર તેના વેચાય ઘરબાર  
જે નમે તે સૌને ગમે  
જે ફરે તે ચરે  
જે બોલે તે બે ખાય  
જે વાર્યા ન વરે તે હાર્યા વરે  
જે સૌનું થશે તે વહુનું થશે  
જેટલા મોં તેટલી વાતો  
જેટલા સાંધા એટલા વાંધા  
જેટલો ગોળ નાખો તેટલું ગળ્યું લાગે  
જેટલો બહાર છે તેથી વધુ ભોંયમાં છે  
જેણે મૂકી લાજ એનું નાનું સરખું રાજ  
જેના લગન હોય તેના જ ગીત ગવાય  
જેના હાથમાં તેના મોંમા  
જેની રૂપાળી વહુ તેના ભાઈબંધ બહુ  
જેની લાઠી એની ભેંસ  
જેની લાઠી તેની ભેંસ  
જેનું ખાય તેનું ખોદે  
જેનું નામ તેનો નાશ  
જેને કોઇ ન પહોંચે તેને તેનુ પેટ પહોંચે  
જેને કોઈ ન પહોંચે તેને પેટ પહોંચે  
જેને કોઈ ના પુગે એને એનુ પેટ પુગે  
જેને રામ રાખે તેને કોણ ચાખે  
જેનો આગેવાન આંધળો તેનું કટક કૂવામાં  
જેનો રાજા વેપારી તેની પ્રજા ભિખારી  
જેવા સાથે તેવા  
જેવા હારે તેવાં  
જેવી દૃષ્ટી તેવી શૃષ્ટી  
જેવી દ્દષ્ટિ તેવી સૃષ્ટિ  
જેવી દ્રષ્ટિ તેવી શૃષ્ટિ  
જેવી દ્રષ્ટિ તેવી સૃષ્ટિ  
જેવી દ્રષ્ટી તેવી શૃષ્ટિ આપણે જેવા હોઈ એ એવા બીજા જોવાય
જેવી સોબત તેવી અસર  
જેવું કામ તેવા દામ  
જેવું વાવો તેવુ લણો  
જેવો ગોળ વિનાનો કંસાર એવો મા વિનાનો સંસાર  
જેવો દેશ એવો વેશ  
જેવો દેશ તેવો વેશ  
જેવો સંગ તેવો રંગ  
જેસલ હટે જવભર ને તોરલ હટે તલભર  
જો કંઠનો ખપ હોય તો પાંચેય વસ્તુ રાખ  
જોશીના પાટલે અને વૈદના ખાટલે  
જ્યા ન પહોચે રવિ, ત્યા પહોંચે કવિ અને જ્યા નપહોચે કવિ ત્યાપહોચે અનુભવી  
જ્યાં ગોળ હોય ત્યાં માખી બમણતી આવે જ  
જ્યાં ચાહ ત્યાં રાહ  
જ્યાં ન પહોચે રવિ, ત્યાં પહોંચે કવિ અને જ્યાં ન પહોંચે કવિ ત્યાં પહોંચે અનુભવી  
જ્યાં સંપ ત્યાં જંપ  
જ્યાં સુધી શ્વાસ ત્યાં સુધી આશ  
જ્યાં સુધી શ્વાસ ત્યાં સુધી આશ  
ઝ-ઞ  
ઝાઝા ગુમડે ઝાઝી વ્યથા  
ઝાઝા રસોઇયા રસોઇ બગાડે  
ઝાઝા રસોઈયા રસોઈ બગાડે  
ઝાઝા હાંડલા ભેગા થાય તો ખખડે પણ ખરા  
ઝાઝા હાથ રળિયામણા વધારે માણસો હોય તો કામ જલ્દી અને સારું અને થાય
ઝાઝા હાથ રળિયામણાં ઝડપથી પુરૂ થાય છે
ઝાઝા હાથ રળિયામણાંધણા માણસોનાં સહકારયી કાર્ય સિદ્ધ થાય  
ઝાઝા હાથ રળીયામણા  
ઝાઝા હાથ રળીયામણા અને ઝાઝા મોઢા અદીઠ  
ઝાઝા હાથ રળીયામણાં  
ઝાઝી કીડી સાપને ખાઈ જાય  
ઝાઝી કીડીઓ સાપને તાણે  
ઝાઝી સૂયાણી વિયાંતર બગાડે  
ઝાઝી સૂયાણીએ વેતર વંઠે  
ઝીણો પણ રાઇનો દાણો  
ઝેરના પારખા ન હોય  
ઝેરના પારખા ન હોય  
 
 
ટકાની ડોશી અને ઢબુનું મૂંડામણ  
ટકાની ડોશી ને રૂપિયો મુંડામણ  
ટકે શેર ભાજી ટકે શેર ખાજા  
ટકે શેર ભાજી ટકે શેર ખાજાસારું નસરું સૌ સરખું  
ટકે શેર ભાજી ને ટકે શેર ખાજા  
ટલ્લે ચડાવવું  
ટહેલ નાખવી  
ટાંટિયો ટળવો  
ટાંટીયાની કઢી થઈ જવી  
ટાંડી મૂકવી  
ટાઢા પહોરની તોપ ફોડવી  
ટાઢા પાણીએ ખસ ગઈ  
ટાઢું પાણી રેડી દેવું  
ટાઢે પાણીએ ખસ ગઈ  
ટાઢો ડામ દેવો  
ટાયલાવેડાં કરવાં  
ટાલિયા નર કો’ક નિર્ધન  
ટાલિયા નર કો’ક નિર્ધન  
ટીંપે ટીંપે સરોવર ભરાય  
ટીપે ટીપે સરવર ભરાય  
ટીપે ટીપે સરોવર ભરાય  
ટીપે ટીપે સરોવર ભરાય, કાંકરે કાંકરે પાળ બંધાય  
ટીપે ટીપે સરોવર ભરાય, કાંકરે કાંકરે પાળ બંધાય  
ટૂંકું ને ટચ  
ટેભા ટૂટી જવા  
ટોટો પીસવો  
ટોણો મારવો  
ટોપી પહેરાવી દેવી  
ટોપી ફેરવી નાખવી  
ટોપી ફેરવી નાખવી  
 
 
ઠણઠણગોપાલ  
ઠરડ કાઢી નાખવી  
ઠરીને ઠામ થવું  
ઠરીને ઠીંકરું થઈ જવું  
ઠાગાઠૈયા કરવા  
ઠાલી રાંડને ઠાઠે દિવો  
ઠેકાણે પડવું  
ઠેરના ઠેર  
ઠોકર વાગે ત્યારે જ અક્કલ આવે  
ઠોકર વાગે ત્યારે જ અક્કલ આવે  
ઠોઠ નિશાળા ને વત્તરણાઁ ઝાઝાઁ  
ઠોઠ નિશાળિયાને વતરણાં ઝાઝાં  
ઠોઠ નિશાળિયાને વૈતરણા ઝાઝા  
ઠોઠ નીશાળીયાંના વેતરણાં જાજા  
ડ-ઢ-ણ  
ડ-ઢ-ણ  
ડબ્બો ગુલ કરી નાખવો  
ડહાપણની દાઢ ઉગવી  
ડહાપણની દાઢ ઊગવી  
ડાંગે માર્યા પાણી જુદા ન પડે  
ડાંફાં મારવા  
ડાકણેય એક ઘર તો છોડે  
ડાગળી ખસવી  
ડાચામાં બાળવું  
ડાચું વકાસીને બેસવું  
ડાફરિયાં દેવા  
ડાબા હાથની વાત જમણાને ખબર ન પડે  
ડાબા હાથનો ખેલ  
ડાબા હાથે ચીજ મુકી દેવી  
ડારો દેવો  
ડાહી સાસરે જાય નહિઁ ને ગાઁડી ને શિખામણ આપે  
ડાહી સાસરે જાય નહીં ને ગાંડીને શિખામણ દયે  
ડાહી સાસરે ન જાય ને ગાંડીને શિખામણ દે  
ડાહીબાઈને બોલાવો ને ખીરમાં મીઠું નખાવો  
ડીંગ હાંકવી  
ડીંડવાણું ચલાવવું  
ડુંગર દૂરથી રળિયામણા  
ડુંગરા દૂરથી રળિયામણાં –પરો પરિચય ન હોય ત્યાં સુધી સારું  
ડૂંગર દૂરથી રળીયામણાં  
ડૂબતો તરણૂ જાલે  
ડૂબતો માણસ તયણુ જાલે  
ડૂબતો માણસ તરણું પકડે  
ડોશી મરે એનો વાંધો નહીં, જમ ઘર ભાળી જાય  
ડોશી મરે તેનો ભો નથી, જમ ઘર ભાળી જાય તેનો વાંધો છે  
ડોશી મરે તેનો ભો નથી, જમ ઘર ભાળી જાય તેનો વાંધો છે  
ઢાંકણીમાં પાણી લઈ ડૂબી મર  
ઢાંકો-ઢૂંબો કરવો  
ઢાંકો-ઢૂંબો કરવો  
ઢોરનો ને ચોરનો વિશ્વાસ નાં કરાય  
 
 
તમાચો મારી ગાલ લાલ રાખવો  
તમારે કૂકડે સવાર ~ તમે જેમ કહો તેમ  
તમાશાને તેડું ન હોય  
તરત દાન ને મહાપુણ્ય  
તલપાપડ થવું  
તલમાં તેલ નથી  
તલવારની ધાર ઉપર ચાલવું  
તાંબિયાની તોલડી તેર વાના માંગે  
તારા જેવા તાંબિયાના તેર મળે છે  
તારા બાપનું કપાળ  
તારી અક્કલ ક્યાં ઘાસ ચરવા ગઈ હતી?  
તારું મારું સહિયારું ને મારું મારા બાપનું  
તારૂ મારૂ સહીયારૂ, પણ મારૂ મારા બાપનું  
તાલમેલ ને તાશેરો  
તાવડી તેર વાનાં માગે  
તીરથે જઈએ તો મૂંડાવું તો પડે જ  
તીસમારખાં  
તુંબડીમાં કાંકરા  
તેજીને ટકોરાને ગધેડાને ડફણાં – બુદ્ધિશાળી સંકેતથી સમજે ને મૂર્ખ માટે માથાકૂટ કરવી પડે છે
તેજીને ટકોરો, ગધેડાને ડફણાં  
તેજીને ટકોરો, ગધેડાને ડફણાં  
તેર મહિના વિતાવવા કપરા પડે  
તેરી બી ચૂપ ઓર મેરી બી ચૂપ  
તેરે માંગન બહોત તો મેરે ભૂપ અનેક  
તેલ જુઓ તેલની ધાર જુઓ  
તેલ જોવાય તેલની ધાર જોવાય  
તેલ પાઈને એરંડિયું કાઢવું  
તેવળ એટલે ત્રિજો ભાઈ  
તોબા પોકારવી  
તોળી તોળીને બોલવું  
તોળી તોળીને બોલવું  
ત્રણ સાથે જાય તો થાય ત્રેખડ ને માથે પડે ભેખડ  
ત્રાગું કરવું  
ત્રાજવું કોઇની શરમ ન રાખે ન્યાયપૂર્ણ ફેંસલો તટસ્થ જ હોય
ત્રેવડ એટલે ત્રીજો ભાઈ  
ત્રેવડ ત્રીજો ભાઈ છે  
 
 
થાઈ એવાં થઈએ, તો ગામ વચ્ચે રહીએ  
થાકશે, ત્યારે પાકશે  
થાક્યાના ગાઉ છેટા હોય  
થાબડભાણા કરવા  
થાય તેવા થઈએ ને ગામ વચ્ચે રહીએ  
થાય તો કરવું, નહીં તો બેસી રહેવું  
થૂંકના સાંધા કેટલા ટકે?  
થૂંકના સાંધા કેટલા દી ટકે?  
થૂંકેલું પાછું ગળવું  
થૂંકેલું પાછું ગળવું  
થોડું ખાવું ને મોટાની સાથે રહેવું  
થોડું બોલે તે થાંભલો કોરે  
થોડું બોલે તો જીતી જાય, ને બહુ બોલે તે ગોદા ખાય  
થોડું રાંધ, મને પીરસ, ને ભૂખી રહે તો મારા સમ  
થોડું સો મીઠું  
થોડે થોડે ઠીક જ થાય  
થોડે નફે બમણો વકરો  
થોડે બોલે થોડું ખાય  
 
દયા ડાકણને ખાય  
દરજીનો દીકરો જીવે ત્યાં સુધી સીવે  
દરદ મઈટુ એટલે વૈદ વેરી  
દવાથી ના મટે ઈ દૂવાંથી મટે  
દશેરાના દિવસે જ ઘોડુ ન દોડે  
દશેરાનાં દિવસે ઘોડા ન દોડે  
દળ ફરે વાદળ ફરે ,
ફરે નદી ના પુર પણ શુરા બોલ્યા નવ ફરે ,
ભલે પશ્ચિમ ઉગે સૂર
 
દળી, દળીને ઢાંકણીમાં  
દળી, દળીને ઢાંકણીમાં  
દાંત કાઢવા  
દાંત ખાટા કરી નાખવા  
દાંતે તરણું પકડવું  
દાઝ્યા ઉપર ડામ  
દાઝ્યા પર ડામ  
દાઢીની દાઢી ને સાવરણીની સાવરણી  
દાણો દબાવી જોવો  
દાણો દબાવી/ચાંપી જોવો  
દાધારિંગો  
દાનત ખોરા ટોપરા જેવી  
દામ કરે કામ અને બીબી કરે સલામ  
દાળમાં કાળું  
દિ નો ક્યાં દૂકાળ છે?  
દિ ભરાઈ ગયા છે  
દિવાલને પણ કાન હોય  
દિવાલનેય કાન હોય  
દી ફરવો  
દી ભરાઈ ગયા છે  
દી વળવો  
દી વારે ઈ દિકરા  
દીકરી એટલે સાપનો ભારો  
દીકરી ને ગાય, દોરે ત્યાં જાય  
દીકરી ને ગાય, દોરે ત્યાં જાય  
દીકરી પારકી થાપણ  
દીધા કરતા દયા ભલી  
દીધે પે દયા ભલી  
દીવા તળે અંધારું  
દીવા તળે અંધારુંપ઼માણિકતા જ્યાં ત્યાં અન્યાય  
દીવાલને પણ કાન હોય  
દુ:ખતી રગ દબાવવી  
દુ:ખનું ઓસડ દહાડા  
દુ:ખે છે પેટ અને કૂટે છે માથું  
દુ:ખે પેટ ને કૂટે માથું  
દુઃખનું ઓસડ દહાડા સમય પસાર થાય એમ દુઃખ ની માત્ર ઘટતી જાય
દુકાળમા અધિક માસ  
દુકાળમાં અધિક માસ દુષ્કાળમાંઅનેક આફતો નો સામનો કરવો પડે ત્યાં  તેજ, દુઃખમાં વધુ દુઃખ
દુખનાં રોદણાં નાં રોવાય  
દુખનુ ઓસળ દહાળા  
દુખે છે પેટમાં ને કૂટે છે માથું  
દુઝણી ગાયની લાત પણ સારી ~ ફાયદો કરાવનારના દોષ પણ સહી લેવા  
દુનિયાનો છેડો ઘર માણસ દુનિયામાં બધે ભમે પણ પોતાને સાચી સુખ શાંતિનો અનુભવતો ઘરમાં જ થાય છે
દુબળાં ઢોરને બગાં ઝાઝી  
દુબળો સિપાઈ ઢેઢવાડે બળીયો  
દુર થી ડુંગરા રળિયામણા  
દુરથી ડુંગર રળિયામણા દુરથી બધુજ સરખું દેખાય
દૂઝણી ગાયની લાત ભલી  
દૂઝતી ગાયની લાત ભલી  
દૂધ પાઈને સાપ ઉછેરવો  
દૂધ, સાકર, એલચી, વરીઆળી ને દ્રાક્ષ  
દૂધ, સાકર, એલચી, વરીઆળી ને દ્રાક્ષ  
દૂધના દૂધમાં પાણીના પાણીમાંપરિશ્રમનો પૈસો ફળે  
દૂધનું દૂધ અને પાણીનું પાણી કરી નાખવું  
દૂધનો દાઝેલો છાશ પણ ફૂંકી ફૂંકીને પીએ  
દૂધનો દાઝેલો છાસ પણ ફૂંકી ફૂંકીને પીએ  
દૂધમાં અને દહીંમાં પગ રાખવો  
દૂધમાંથી પોરા કાઢવા  
દૂધે વાળુ જે કરે, તે ઘર વૈદ ન જાય  
દૂધે વાળુ જે કરે, તે ઘર વૈદ ન જાય  
દૂરથી ડુંગર રળિયામણાં  
દે દામોદર દાળમાં પાણી  
દેખવું નહિ અને દાઝવું નહિ  
દેડકાનો જીવ જાયને કાગડાને રમત થાય  
દેવ દેવલા સમાતા ન હોય ત્યાં પૂજારાને ક્યાં બેસાડવા  
દેવું ત્યારે વાયદો શો ?  
દેશ તેવો વેશ  
દોડવું હતું ને ઢાળ મળ્યો  
દોમ દોમ સાયબી  
દોરડી બળે પણ વળ ન છૂટે  
દોરી બળે પણ વળ ના છોડે પાયમાલ થઈ જાય તોય અકડાઈ ના છોડે
દ્રાક્ષ ખાટી છે  
દ્રાક્ષ ખાટી છે  
 
 
ધકેલ પંચા દોઢસો  
ધણીની નજર એક, ચોરની નજર ચાર  
ધણીની નજર એક, ચોરની નજર ચાર  
ધણીને ગમ્યું તે ઢાંકણીમાં –ખુદને ગમ્યું તે સારું  
ધનોત-પનોત કાઢી નાખવું  
ધરતીનો છેડો ઘર  
ધરમ કરતાં ધાડ પડી  
ધરમ ધક્કો  
ધરમ ની ગાય નાં દાંત ના ગણાય  
ધરમના કામમાં ઢીલ ન હોય  
ધરમની ગાયના દાંત ન જોવાય  
ધરમની ગાયના દાંત ના જોવાય ~ મફત મેળવેલી વસ્તુઓનો દોષ ન જોવાય
ધરમની ગાયના દાત ન જોવાય  
ધરમીને ત્યા ધાળ  
ધારીયુ ધણીનું થાય  
ધાર્યું ધણીનું થાય  
ધિરજ નાં ફળ મિઠાં  
ધીરજના ફળ મીઠા ધીરજ રાખવાથી અનેક લાભ થાય છે
ધીરજના ફળ મીઠા હોય  
ધીરજનાં ફળ મીઠાં  
ધુમાડાને બાચકા ભર્યે દહાડો ન વળે  
ધૂળ ઉપર લીંપણ ન કરાય  
ધૂળ કાઢી નાખવી  
ધોકે નાર પાંસરી  
ધોતિયા છૂટી જવા ગભરાઈ જવુ
ધોબિનો કુતરો ના ઘરનો કે ના ઘાટ નો  
ધોબી નો કુતરો ન ઘરનો ન ધાટનો બન્ને પક્ષ બાજુ કામ કરનાર નિષ્ફળ જાય છે
ધોબીનો કૂતરો ન ઘર નો, ન ઘાટનો  
ધોબીનો કૂતરો, નહિ ઘરનો નહિ ઘાટનો  
ધોબીનો કૂતરો, નહિ ઘરનો નહિ ઘાટનો  
ધોયેલ મુળા જેવો  
ધોયેલ મૂળા જેવો  
ધોલધપાટ કરવી  
ધોળા તો ગધેળાય હોય  
ધોળા દિવસે તારા દેખાવા  
ધોળાંમાં ધૂળ પળી  
ધોળામાં ધૂળ પડી  
ધોળિયા સાથે કાળિયો રહે, વાન ન આવે, સાન તો આવે  
ધોળિયા સાથે કાળિયો રહે, વાન ન આવે, સાન તો આવે  
ધોળિયા સાથે કાળિયો રહે, વાન ન આવે, સાન તો આવે  
ધોળે ધરમે  
 
ન આવડે ભીખ તો વૈદું શીખ  
ન ત્રણમાં, ન તેરમાં, ન છપ્પનના મેળમાં  
ન ત્રણમાં, ન તેરમાં, ન છપ્પનના મેળમાં  
ન બોલવામાં નવ ગુણ  
ન બોલવામાં નવગુણ મૌન રહેવું એ  
ન બોલ્યામાં નવ ગુણ  
ન મળી નારી એટલે સહેજે બાવા બ્રહ્મચારી  
ન મામા કરતા કહેણો મામો સારો  
 
નકલમાં અક્કલ ન હોય  
નકલમાં અક્કલ નહીં  
નગારખાનામાં પીપૂડીનો અવાજ ક્યાંથી સંભળાય?  
નજર ઉતારવી  
નજર બગાડવી  
નજર લાગવી  
નજરે ચડી જવું  
નજરે જોયાનું ઝેર છે  
નથ ઘાલવી  
નદીના મૂળ અને ઋષિના કુળ ન શોધાય  
નબળી ગાયને બગાઈ જાજી  
નબળો ધણી બાયડી પર સુરોપુરો  
નબળો ધણી બૈરી પર શૂરો  
નમાજ પડતા મસીદ કોટે વળગી  
નમાજ પઢતાં મસીદ કોટે વળગીસારું કામ કરવા જતા આફત આવી  
નમે ઈ પ્રભુને ગમે  
નમે તે સૌને ગમે  
નરમ ઘેંશ જેવો  
નવ ગજના નમસ્કાર  
નવરો ધૂપ  
નવરો નખ્ખોદ વાળે  
નવરો બેઠો નખ્ખોદ કાઢે  
નવરો બેઠો નખ્ખોદ વારેકામ વગરનો મુશ્ક્લી ઉભી કરે  
નવરો બેઠો નખ્ખોદ વાળે  
નવરો વાલંણ પાટલા મુડે  
નવાણિયો કૂટાઈ ગયો  
નવાણુંનો ધક્કો લાગવો  
નવી ગિલ્લી નવો દાવ  
નવી વહુ નવ દહાડા  
નવું નવ દી તાણી તાણીને તેર દી  
નવે નાકે દિવાળી  
નવો ભૂવો જાજૂ ધૂણે  
નવો મુલ્લો બાંગ વધુ જોરથી પોકારે  
નવો મુસલમાન નવ વાર નમાજ પઢે  
નસીબ અવળા હોય તો ભોંયમાંથી ભાલા ઊભા થાય  
નસીબ અવળા હોય તો ભોંયમાંથી ભાલા વાગે  
નસીબ બેઠેલાનું બેઠું રહે, દોડતાનું દોડતું રહે  
નસીબ બેઠેલાનું બેઠું રહે, દોડતાનું દોડતું રહે  
નસીબનો બળિયો  
ના બોલવામાં નવ ગુણ  
ના બોલ્યાં મા નવ ગણ  
ના મામા કરતા કાણો મામો સારો  
નાક ઊંચું રાખવું  
નાક કપાઈ જવું  
નાક કપાવી અપશુકન ન કરાવાય  
નાક કાપે તોય ઉગે  
નાક લીટી તાણવી  
નાકે છી ગંધાતી નથી  
નાગાઓએ કપડાની દુકાન ખોલી  
નાગાની પાંચશેરી ભારે  
નાગાની પાનશેરી ભારે હોય  
નાગાની પુંઠે બાવળ ઉગે તોય છાંયો થાય  
નાગાને નાવાનુય શું ને નીચોવાનું શું?  
નાગાને નાવું શું અને નીચોવવું શું ?  
નાગાને નાવું શું અને નીચોવવું શું ?  
નાગાને લૂંટાયાનો ભો શો?  
નાચ ન જાને આંગન ટેઢા  
નાચ ના જાણે ને આંગણું વાંકુ  
નાચવા જવું અને ઘુંમટો તાંણવોએવું કામ ન કરવું જેથી મોં સંતાળવું  
નાચવું ન હોય તો આંગણું વાંકુ  
નાચવું નહિ ત્યારે આંગણું વાકું કામ ના કરવુ ત્યારે ખોટું બહાનું બતાવાવવું
નાચવું નહી એને આગણું વાકું કામ કરવાનું મન ન હોવુંં
નાણા વગરનો નાથીયો, નાણે નાથાલાલ  
નાણા વગરનો નાથીયો, નાણે નાથાલાલ  
નાણા વગરનો નાથીયો,નાણે નાથા લાલ  
નાણું આવશે પણ ટાણું નહિ આવે  
નાણું મળશે પણ ટાણું નહિ મળે  
નાતનો માલ નાત જમે, મુસાભાઈના વા ને પાણી  
નાતનો માલ નાત જમે, મુસાભાઈના વા ને પાણી  
નાના મોઢે મોટી વાત  
નાનું પણ નાગનું બચ્ચું ~ ઉંમર કે કદ નાનું પણ શક્તિ વધું:~>  
નાનો પણ રાઈનો દાણો  
નામ છે એનો નાશ છે  
નામ મોટા દર્શન ખોટા  
નામું માંડવું  
નીર-ક્ષીર વિવેક  
નેવાંનાં પાણી મોભારે નાં ચડે  
નેવાના પાણી મોભે ના ચડે  
નોકર ખાય તો નફો જાય, શેઠ ખાય તો મૂડી જાય  
નોકર ખાય તો નફો જાય, શેઠ ખાય તો મૂડી જાય  
નોકર ખાય તો નફો જાય, શેઠ ખાય તો મૂડી જાય  
 
પંચ કહે તે પરમેશ્વર  
પંચકી લકડી એક કા બોજ  
પઈની પેદાશ નહિ ને ઘડીની ફુરસદ નહિ  
પઈની પેદાશ નહીં ને ઘડીની નવરશ નહીં  
પગ કુંડાળામાં પડી જવો  
પગ ન ઊપડવો  
પગ લપસી જવો  
પગચંપી કરવી  
પગપેસારો કરવો  
પગભર થવું  
પગલાં પાડવા/પગલાં ઓળખવા  
પગે માછલાં મારે ને મોડે રાંમ પુકારે  
પછેડી એટલી સોડ તણાય  
પટ રાખવી આબરૂ બચાવવી
પટેલની ઘોડી પાદર સુધી  
પટેલની ઘોડી પાદર સુધી ~ મર્યાદિત વિસ્તારમાં જ શક્તિમાન હોવું  
પટોળે પડી ભાત, ફાટે નહીં પણ ફીટે નહીં  
પડતો બોલ ઝીલવો  
પડી પટોડે ભાત, ફાટે પણ ફીટે નહિ  
પડી પટોડે ભાત, ફાટે પણ ફીટે નહિ  
પડ્યા પર પાટું  
પડ્યાં ઉપર પાટું  
પડ્યો પોદળો ધૂળ ઉપાડે  
પઢાવેલો પોપટ  
પત્તર ખાંડવી  
પથારો પાથરવો  
પથ્થર ઉપર પાણી  
પરચો આપવો/દેખાડવો  
પરણ્યા નથી પણ પાટલે તો બેઠા છો ને?  
પરાણે પ્રીત થાય નહીં  
પલાળ્યું છે એટલે મૂંડાવવું તો પડશે જ ને  
પવન પ્રમાણે સઢ ફેરવવો  
પહેતા પાણીમાં હાથ ધોઈ લેવા  
પહેલુ સુખ તે જાતે નર્યા  
પહેલું સુંખ તે જાતે નર્યાશરીર સારું તો બધું જ સારું  
પહેલું સુખ તે જાતે નર્યા તંદુરસ્તી એ પ્રથમ સુખ છે
પહેલો ઘા પરમેશ્વરનો  
પહેલો સગો પાડોશી  
પહોંચેલ માયા/બુટ્ટી  
પાંચમની છઠ્ઠ ક્યારે ન થાય  
પાંચમાં પૂછાય તેવો  
પાંચે ય આંગળી ઘીમાં  
પાંચે ય આંગળી સરખી ન હોય  
પાંચે ય આંગળીએ દેવ પૂજવા  
પાંસરુંદોર કરી નાખવું/થઈ જવું  
પાકા ઘડે કાંઠા ન ચડે  
પાકા ઘડે કાઠા ન ચડે  
પાકે ઘડે કાંઠા ન ચઢેઅમુક વસ્તુ વીતી ગયા પછી પરિસ્થિતિ ન બદલાય  
પાકે ઘડે કાઠાં ન ચડે ઉમર થયા પછી કુટેવોમાં સુધારો  ન આવે
પાઘડી ફેરવી નાખવી  
પાઘડીનો વળ છેડે  
પાઘડીનો વળ છેડે આવે  
પાછો આવ્યો  
પાટિયા દેવાવા છાતી બેસી જવી
પાટિયાં બેસી જવાં  
પાટો બાઝવો  
પાઠ ભણાવવો  
પાડા ઉપર પાણી  
પાડા મૂંડવાં  
પાડાનાં વાંકે પખાલીને ડામ  
પાડાને વાંકે પખાલીને ડામ  
પાડાને વાંકે પખાલીને ડામ ~ વાંક કોઇનો ને સજા બીજાને  
પાડાને વાકે પખાલીને ડામ એક ની ભૂલને લીધે બીજાને સજા થવી
પાડો ચાલે પાંચ ગાઉૂ ને પખાલી ચાલે પંદર ગાઉૂ  
પાણાં ઉપર પાણી  
પાણી ઉતારવું  
પાણી ચડાવવું  
પાણી દેખાડવું  
પાણી પહેલા પાળ બાંધવી  
પાણી પહેલા પાળ બાંધી લેવી સારી  
પાણી પહેલાં પાળ બાંધવી કોઇ પણ કામ  તેના નિરધારિત સમય પહેલા કરવાથી તે કામમાં ફાયદો થાય છે
પાણી પહેલાં પાળ બાંધવીઅગમચેતી વાપરવી  
પાણી પાણી કરી નાખવું  
પાણી પીને ઘર પૂછવું  
પાણી ફેરવવું  
પાણી માપવું  
પાણીચું આપવું  
પાણીમાં બેસી જવું  
પાણીમાં રહીને મગર સાથે વેર ન બંધાય  
પાણીમાં રહેવું ને મગર હારે વેર બાંધવું  
પાણીમાંથી પોરા કાઢવા  
પાણીમાંથી પોરા કાઢે  
પાનો ચડાવવો  
પાપ છાપરે ચડીને પોકારે  
પાપડતોડ પહેલવાન  
પાપડી ભેગી ઈયળ બફાય  
પાપનો ઘડો કોક દિ ફૂટે  
પાપનો ઘડો ભરાઈ જવો  
પાપળી ભેગી ઈયળ બફાયસારાં ભેગું ખરાબ પણ ખેંચાય  
પાપી પેટનો સવાલ છે  
પારકા કજિયા ઉછીના ન લેવાય  
પારકા છોકરાને જતિ કરવા સૌ તૈયાર હોય  
પારકાં છોકરાંને જતિ કરવા  
પારકાંના મહેલ જોય આપણાં જૂંપડાં ના બળાય  
પારકિ માં કાન વિંધે  
પારકી આશ સદા નિરાશ  
પારકી આશ સદા નીરાશ  
પારકી છઠ્ઠીનો જાગતલ  
પારકી પંચાતમાં શું કામ પડવું  
પારકી મા જ કાન વિંધે  
પારકી મા જ કાન વીંધે લોહીનો સંબંધ  ન હોય તે  વ્યકિત જ કષ્ટદાયક કેળવણી આપી શકે છે
પારકી માં કાન વીંધે  
પારકી રોટલીની કોર મિઠી  
પારકી લેખણ, પારકી શાહી, મત્તું મારે માવજીભાઈ  
પારકી લેખણ, પારકી શાહી, મત્તું મારે માવજીભાઈ  
પારકે પાદર પહોળા થવું  
પારકે પૈસે દિવાળી  
પારકે પૈસે પરમાનંદ  
પારકે ભાણે મોટો લાડુંબીજાની વસ્તુ સારી લાગે  
પારકે ભાણે લાડુ મોટો દેખાય  
પાવિયાંને શું પાનો ચડે?  
પાશેરામાં પહેલી પુણી છે  
પાશેરામાં પહેલી પૂણી છે  
પિયરની પાલખી કરતાં સાસરિયાની સૂળી સારી  
પિળુ એટલુ સોનુ ના હોય  
પીઠ પાછળ ઘા  
પીળું તેટલું સોનું નહિ, ઊજળું તેટલું દૂધ નહિ  
પીળું તેટલું સોનું નહિ, ઊજળું તેટલું દૂધ નહિ  
પુણ્ય પરવારી જવું  
પુત્રના લક્ષણ પારણામા અને વહુના લક્ષણ બારણામા  
પુત્રના લક્ષણ પારણામાંથી ને વહુના લક્ષણ બારણામાંથી  
પુત્રનાં લક્ષણ પારણાં માં અને વહુનાં લક્ષણ બારણાં માં  
પુરાણ માંડવું  
પૂઈછે પંડિત થવાય  
પેટ કરાવે વેઁઠ  
પેટ કરાવે વેઠ  
પેટ ચોળીને શૂળ ઊભું ન કરાય  
પેટ છે કે પાતાળ ?  
પેટ છે કે પાતાળ ?  
પેટ ઠારવું/પેટ બાળવું  
પેટ પકડીને હસવું  
પેટ પર પાટું મારવું  
પેટ માંથે પોટલાં નાં બંધાય  
પેટ મોટું રાખવું  
પેટછૂટી વાત કરવી  
પેટનું પાણી ન હલવું  
પેટનો ખાડો પૂરવો  
પેટનો બળ્યો ગામ બાળે  
પેટપૂજા કરવી  
પેટમાં ઘુસી જવું  
પેટમાં પેસીને પગ પહોળા કરવા  
પેટમાં ફાળ પડવી  
પેટિયું રળી લેવું  
પેટે પાટા બાંધવા  
પૈ ની પેદાશ નહી અને ઘડીની નવરાશ નહી  
પૈસા તો ડાબા હાથનો મેલ છે  
પૈસાનું પાણી કરવું  
પૈસો મારો પરમેશ્વર ને હું પૈસાનો દાસ  
પોચું ભાળી જવું  
પોત પ્રકાશવું  
પોતાના પગ નીચે રેલો આવે ત્યારે જ ખબર પડે  
પોતાની ગલીમાં કુતરો પણ સિંહ  
પોતાને તુબડે તરવુ આપબળથી જીવવુ
પોતાનો કક્કો જ ખરો કરવો  
પોતિયા ઢીલા થઈ જવા  
પોતિયું કાઢીને ઊભા રહેવું  
પોથાં તે થોથાં, અને ડાચાં તે સાચાં  
પોથી માંહેના રીંગણા  
પોથીમાંના રીંગણાંમાત્ર કહૈવા પૂરતી વાત  
પોદળામાં સાંઠો  
પોદળો પડ્યો તો ધૂળ લઇને ઉખડે  
પોપટીયું જ્ઞાન  
પોપાબાઈનું રાજ  
પોબારા ગણી જવા  
પોમલી જણે ને પોમલો શુઆવડ ખાએ  
પોલ ખૂલી ગઈ  
પોલ ખૂલી ગઈ  
પ્રસાદી ચખાડવી  
પ્રીત પરાણે ન થાય  
 
 
ફઈને મૂછ ઉગે તો તેને કાકો કહેવાય  
ફટકો પડવો  
ફણગો ફૂટવો  
ફના- ફાતિયા થઈ જવા  
ફનાફાતિયા થઈ જવું/કરી નાખવું  
ફરે ઈ ચરે, બાંઈધો ભુઈખે મરે  
ફરે તે ચરે  
ફરે તે ચરે ને બાંધ્યું ભૂખે મરે  
ફરે તે ચરે, બાંધ્યા ભૂખ્યા મરે  
ફસકી જવું  
ફાંકો રાખવો  
ફાચર મારવી  
ફાટીને ધુમાડે જવું  
ફાવ્યો વખણાય  
ફાળિયું ખંખેરી નાખવું  
ફિશિયારી મારવી  
ફીંફાં ખાંડવાં  
ફીફા ખાંડવા મિથ્યા પ્રયત્ન કરવા
ફુલ નહિ તો ફુલની પાંખડી  
ફૂ થઇ જવુ નાશ થઇ જવો
ફૂંકી ફૂંકીને પગ મૂકવો  
ફૂંકી ફૂંકીને પગ મૂકવો  
ફૂટી બદામના ભાવે  
ફૂલ નહિ તો ફૂલની પાંખડીયથા શકિત આપવું  
ફૂલાઈને ફાળકો થઈ જવું  
ફૂલીને ફાળકો થવું આનંદ માં જુમવું
ફોદેફોદા ઊડી જવા  
 
બંધ બેસતી પાઘડી પહેરી લેવી  
બકરાંના વાડા હોય, સિંહના નહીં  
બકરી બે થઇ જવુ સાવ નરમ થઇ જવુ
બકરી ય કાળી ને ભેંસેય કાળી  
બકરીએ કાળીને ભેંસેય કાળી  
બકરું કઢતા ઉંટ પેઠું  
બકરું કાઢતા ઊંટ પેઠું  
બકરું કાઢતા ઊંટ પેસે ~ નાનું વિધ્ન દૂર કરવા જતાં મોટું વિધ્ન આવી પડે  
બકરૂ કાઢતા ઉંટ પેઠૂં  
બક્ષિસ લાખની પણ હિસાબ કોડીનો  
બગભગત  
બગભગત-ઠગભગત  
બગલમાં છરી અને ગામમાં ઢંઢેરો  
બગલો એક પગે તપ કરે, માછલુ દેખીને મેલે મોઢામાં  
બગલો પાવશ બેઠો  
બગાસું ખાતા પતાસું મળ્યું  
બત્રીસ કોઠે દીવા પ્રગટ્યા  
બધો ભાર અંતે કન્યાની કેડ પર આવે  
બધો ભાર કન્યની કેડ પર  
બધો ભાર કન્યાની કેડ પર  
બલિદાનનો બકરો  
બહેરો બે વાર હસે  
બળ કોનાં બાપનું  
બળતાંમાં ઘી હોમવું  
બળતું ઘર કૃષ્ણાર્પણ કરવું  
બળિયાના બે ભાગ  
બળિયાનાં બે ભાગ વધુ લાભ મેળવે  
બળીયાં ના બે ભાગ  
બળીયાના બે ભાગ બળવાન માણસ બળવાન કારણે હમેશા વધુ લઇ જાય
બાંધી મુઠી લાખની  
બાંધી મુઠ્ઠી લાખની, ઉઘાડી વા ખાય  
બાંધી મુઠ્ઠી લાખની, ખોલો તો રાખની  
બાંધી મુઠ્ઠી લાખની, ઉઘાડી વા ખાય  
બાંધી મૂઠી લાખની કોઇ ખનગી વાત જાહેર ન થાય ત્યાં સુધીજ વ્યકિતની આબરૂ જળવાઇ રહે છે
બાંધે એની તલવાર  
બાઈ બાઈ ચારણી  
બાઈને કોઈ લે નહિ ને ભાઈને કોઈ આપે નહિ  
બાડા ગામમાં બે બારશ  
બાપ એવા બેટા વડ એવા ટેટામાબાપનાં સંસ્કાર સંતાનમાં ઉતરે  
બાપ તેવા બેટા ને વડ તેવા ટેટા  
બાપ નુ ના માને ઈ બાવાનુ ક્યાંથી માને  
બાપ શેર તો દીકરો સવા શેર  
બાપના કૂવામાં ડુબી ન મરાય  
બાપના પૈસે તાગડધીન્ના  
બાપનું વહાણ ને બેસવાની તાણ  
બાપે માર્યા વેર  
બાફી મારવું  
બાર ગાઉએ બોલી બદલાય  
બાર ગાવે બોલી બદલે, તરવર બદલે શાખા બુઢાપામાં કેશ બદલે, પણ લખણ ના બદલે લાખા  
બાર બાવા ને તેર ચોકા  
બાર ભૈયા અને તેર ચૌકા જૂથ નાનું પણ મતભેદ ઘણા
બાર વરસે બાવો બોલ્યો, જા બેટા દુકાળ પડશે  
બાર વરસે બાવો બોલ્યો, જા બેટા દુકાળ પડશે  
બાર વર્ષે બાવો બાલ્યો  
બાર વર્ષે બાવો બોલ્યો તારુ સત્યાનાશ જાય  
બાર હાથનું ચીભડું ને તેર હાથનું બી  
બારે બુધ્ધી ને સોળે સાન  
બારે મેઘ ખાંગા થવા  
બારે વહાણ ડૂબી જવા  
બાવળ વાવો તો કાંટા ઉગે અને આંબો વાવો તો કેરી મળે  
બાવળીયા વાવો તો કાંટા લાગે ને આંબા વાવો તો કેરી ખાવ  
બાવા બાર ને લાડવા ચાર  
બાવાના બેઉ બગડ્યા  
બાવાના બેય બગડે  
બાવાના બેવુ બગડે  
બાવાનાં બે બગડ્યા બે બાજુથી પસ્તાવું  
બાવાનાં બેવુ બગડે  
બાવો ઉઠ્યો બગલમાં હાથ  
બાવો બેઠો જપે જે આવે તે ખપે  
બિલાડીના કીધે શીંકુ ન ટૂટે  
બિલાડીના પેટમાં ખીર ન ટકે, બૈરાંના પેટમાં વાત ન ટકે  
બિલાડીના પેટમાં ખીર ન ટકે, બૈરાંના પેટમાં વાત ન ટકે  
બિલાડીની ડોકે ઘંટ બાંધે કોણ?  
બિલાડીનું બચ્ચું સાત ઘેર ફરે  
બિલાડીને દૂધ ભળાવો તો પછી શું થાય ?  
બિલાડીને દૂધ ભળાવો તો પછી શું થાય ?  
બીજાની ચિતા પર પોતાની ભાખરી શેકી લેવી  
બીડું ઝડપવું  
બે ઘરનો પરોણો ભૂખે મરે  
બે પાંદડે થવું  
બે પાડા લડે તેમાં ઝાડનો ખો નીકળે  
બે બદામનો માણસ  
બે બાજુની ઢોલકી વગાડવી  
બેઉ હાથમાં લાડવા  
બેગાની શાદીમેં અબ્દુલ્લા દિવાના  
બેઠાં બેઠાં ખાધે તો કુબેરના ભંડાર પણ ખૂટી જાય  
બેડાં ઉપર બેડુ ચડે તે પંણીઆરીને ભાર  
બૈરાંની બુદ્ધિ પગની પાનીએ  
બૈરાંની બુધ્ધિ પગની પાનીએ  
બોકડો વધેરવો  
બોડી-બામણીનું ખેતર  
બોલીને નાં બગાડાય  
બોલીને ફરી જવું  
બોલે ઈ બે ખાય  
બોલે એના બોર વેચાય  
બોલે એનાં બોર વેચાયકહ્યા વિના કોઇ ન જાણે  
બોલે તેના બોર વહેચાય  
બોલે તેના બોર વેંચાય  
બોલે તેના બોર વેચાય  
બોળી બામણીનું ખેતર  
બ્રાહ્મણી વંઠે તો તરકડે જાય  
બ્રાહ્મણી વંઠે તો તરકડે જાય  
 
ભડનો દીકરો  
ભણેલા ભીંત ભૂલે  
ભણ્યો ભૂલે ને તારો ડૂબેગમે તેની પણ ભૂલ થઇ શકે  
ભભૂતિ ચોલાવવી ધનમાલ વિનાનુ કરવુ
ભરડી મારવું  
ભરાઈ પડવું  
ભરોસાની ભેંસ પાડો જણે  
ભલભલાને ભૂ પાઈ દેવું  
ભલું થયું ભાંગી જંજાળ, સુખે ભજશું શ્રીગોપાળ  
ભલું થયું ભાંગી જંજાળ, સુખે ભજશું શ્રીગોપાળ  
ભલું થયું ભાગી જંજાળનિરાંત અનુભવવી  
ભસતાં કૂઈતરા કઈડે નય ને ગાઈજા મે વરહે નઈ  
ભસતાં કૂતરાં ભાગ્યે જ કરડે – લાંબી લાંબી વાતો કરનારથી કંઇ થઇ શકતું નથી  
ભાંગરો વાટવો  
ભાંગ્યાનો ભેરુ  
ભાંગ્યું તો ય ભરુચ  
ભાંડો ફૂટી ગયો  
ભાગતા ભૂતની ચોટલી ભલી  
ભાગશાળીને ભૂત રળે  
ભાગ્યશાળીને ભૂત રળે  
ભાભોજી ભારમાં તો વહુ લાજમાંબન્ને પક્ષે મુજવણમાં રહેવું  
ભાવતુ હતુ ને વૈદે કીધુ  
ભાવતું હતું ને વૈદે કીધું પોતાને પસંદ હોય અને હિતકારી આપણને તેજ કામ કરવાનું કહે
ભાવતું હતુને વૈદ્યે કહ્યું પોતાને ગમતું હોય અને હિતેચ્છુ પણ એજ સૂચવે
ભાવતુતુ ને વૈદ્યે કીધુ  
ભીંતને પણ કાન હોય છે  
ભીખના હાંલ્લા શીંકે ન ચડે  
ભીડ ભાંગે ઈ ભાઈ  
ભુખ્યો ભજન નાં કરે  
ભુવો ધૂણે પણ નાળિયેર તો ઘર ભણી જ ફેંકે  
ભૂંડાથી ભૂત ભાગે  
ભૂંડાને પણ સારો કહેવડાવે તેવો છે  
ભૂખે ભજન ન હોઈ ગોપાલા  
ભૂત ગયું ને પલિત આવ્યું  
ભૂતનું સ્થાનક પીપળો  
ભૂતોભાઈ પણ ઓળખતો નથી  
ભૂલ્યા ત્યાંથી ફરી ગણો  
ભેંશ આગળ ભાગવત  
ભેંશ ભાગોળે, છાશ છાગોળે અને ઘેર ધમાધમ  
ભેંશના શીંગડા ભેંશને ભારી  
ભેંશના શીંગડા ભેંશને ભારી  
ભેંસ આગળ ભાગવત  
ભેંસ આગળ ભાગવત – અણસમજુને ઉપદેશ આપવો નકામો  
ભેંસ આગળ ભાગવત ના સમજ લોકોને શીખામણ આપવી  
ભેંસ ભાગોળે અને છાશ છાગોળે  
ભેંસ ભામણને ભાજી, પાણી દેખી રાજી  
ભેખડે ભરાવી દેવો  
ભેજાગેપ  
ભેજાનું દહીં કરવું  
ભેસ આગળ ભાગવત  
ભેસ ભાગોળે અને છાશ છાગોળે  
ભોઈની પટલાઈ  
ભોઈની પટલાઈ  
ભોળાનો ભગવાન  
 
 
મંકોડી પહેલવાન  
મકાન ક્યે મને ઉખેરી જો, વરો ક્યે મને આદરી જો  
મગ જે પાણીએ ચડતા હોય તે પાણીએ જ ચડાવાય  
મગજમાં રાઈ ભરાઈ જવી  
મગનું નામ મરી ન પાડે  
મગરનાં આંસુ સારવા  
મણ મણની ચોપડાવવી  
મણનું માથું જાય પણ નવટાંકનું નાક ન જાય  
મણનું માથું ભલે જાય પણ નવટાંકનું નાક ન જાય  
મન ઊતરી જવું  
મન ચંગા તો કથરોટમાં ગંગામન શુદ્ધ હોય તો યાત્રાકરવી જરૂરનથી  
મન ચંગા તો કથરોટમેં ગંગા  
મન ઢચુપચુ થઈ જવું  
મન દઈને કામ કરવું  
મન મનાવવું/મારીને રહેવું  
મન મોટું કરવું  
મન હોય તો માંડવે જવાય  
મન હોય તો માળવે જવાય  
મન, મોતી ને કાચ, ભાંગ્યા સંધાય નહિ  
મનનો ઊભરો ઠાલવવો  
મનમાં પરણવું ને મનમાં રાંડવું  
મનમાં પરણ્યાં ને મનમાં રાંડ્યા  
મનુષ્ય યત્ન, ઈશ્વર કૃપા  
મફતકા ચંદન ઘસબે લાલિયા  
મરચા લાગવા  
મરચાં લેવા  
મરચાં વાટવા  
મરચું-મીઠું ભભરાવવું  
મરતાને સૌ મારે  
મરતો ગયો ને મારતો ગયો  
મસાણમાંથી મડા બેઠા કરવા  
મસાણેથી મડદાં પાછાં ન આવે  
મસીદમાં ગયું’તું જ કોણ?  
મહાણેથી મળદા પાછા ના આવે  
મહેતો મારે નહિ મહેતો ભણાવે નહિસારો દેખાનય પણ આવડત ન હોય  
મહેતો મારે ય નહિ અને ભણાવે ય નહિ  
મળદાં માંથે વીજળી પળી  
મળદાને જમની શું બીક?  
મળે તો ઈદ, ન મળે તો રોજા  
મા ઈ મા બીજા વગડાનાં  વા  
મા કરતાં માસી વહાલી લાગે  
મા તે મા, બીજા બધા વગડાના વા  
મા તે મા, બીજા વગડાના વા  
મા તે મા, બીજા વગડાનાં વા  
મા તેવી દીકરી, ઘડો તેવી ઠીકરી  
મા મૂળો અને બાપ ગાજર વર્ણસંકરની બાબત બનવી  
મા મૂળો ને બાપ ગાજર  
માંકડને મોં આવવું  
માંગો તો હજાર હાથ વાળા પાસેજ માંગો  
માંગ્યા વિના મા પણ ન પીરસે  
માંગ્યું મોત ના આવે  
માંડીવાળેલ  
માંદી કામ કરે ને સાજી કઈડ જાલે  
માઈગા મેં વરહે નહીં  
માખણ લગાવવું  
માગુ દીકરીનું હોય – માગુ વહુનું ન હોય  
માગ્યા મોત ના આવે  
માણસ માત્ર ભૂલને પાત્ર  
માણસ વહાલો નથી માણસનું કામ વહાલું છે  
માણ્યુ તેનું સ્મરણ પણ લહાણુ  
માણ્યુ તેનું સ્મરણ પણ લહાણું  
માથા માથે માથું ન રહેવું  
માથાનો ફરેલ  
માથાનો મળી ગયો  
માથે દુખનાં ઝાડ ઉગવા  
માથે પડેલા મફતલાલ  
માથે હાથ રાખવો  
માન ન માન મૈં તેરા મહેમાન  
માના પેટમાંય સખણો નહિ રહ્યો હોય  
માનો તો દેવ નહિ તો પથ્થર  
માપમાં રહેવું  
મામા બનાવવા  
મામાનું ઘર કેટલે, દિવો બળે એટલે  
મામો રોજ લાડવો ન આપે  
મારવો તો મીર  
મારવો તો મીર ને હણવો તો હાથી ~ લાભ મેળવવો હોય તો પછી મોટો જ મેળવાય  
મારા છગન-મગન બે સોનાના, ગામનાં છોકરાં ગારાના  
મારીને મુસલમાન કરવો  
મારુ મારુ આગવુ ને તારુ મારુ સહીયારુ  
મારે મીર ને ફૂલાય પીંજારો  
માલ પચી જવો  
માશીબાનું રાજ નથી  
મિયાં ચોરે મૂઠે ને અલ્લા ચોરે ઊંટે  
મિયાં પડ્યા પણ ટંગડી ઊંચી  
મિયાં મહાદેવનો મેળ કેમ મળે  
મિયાંની મીંદડી  
મિયાં-બીબી રાજી તો ક્યા કરેગા કાજી  
મીંયાંની ટંગડી ઉંચી  
મીઠા ઝાડના મૂળ ન ખવાય  
મીઠાં જાળનાં મૂળ નાં ખવાય  
મુખમેં રામ, બગલમેં છૂરી  
મુલ્લાની દોડ મસીદ સુધી  
મુવા નહિ ને પાછા થયા  
મુસાભાઈના વા ને પાણી  
મૂઈ ભેંશના ડોળા મોટા  
મૂઈ ભેંસનાં મોટા ડોળાવસ્તુની હયાતી બાદ તેની કદર થાય  
મૂછે વળ આપવો  
મૂડી કરતાં વ્યાજ વધુ વહાલું હોય  
મૂરખ મિત્ર કરતાં દાનો દુશ્મન સારો  
મૂરખના ગાડાં ન ભરાય  
મૂરખની માથે શિંગડા ન ઉગે  
મૂરખને માથે સિંગળા ના હોય  
મેં ભેગો ગારો  
મેતો મારેય નહીં ને ભણાવેય નહીં  
મેથીપાક આપવો  
મેથીપાક ચખાડવો  
મેદાન મારવું  
મેરી બિલ્લી મુજ કો મ્યાઉં ~ જેને આશરો આપ્યો હોય તે જ બેવફાઇ કરે  
મેરી બિલ્લી મુજસે મ્યાંઉંપોતાના જ દગો કરે  
મેરી બિલ્લી મૂઝસે મ્યાઉં  
મેલ કરવત મોચીના મોચી  
મેહુલાં વરહ્યાં ભલાં  
મોં કાળું કરવું  
મોં ચડાવવું  
મોં તોડી લેવું  
મોં પરથી માંખી ઉડતી નથી  
મોં બંધ કરવું  
મોં માથાના મેળ વિનાની વાત  
મોં માથાના મેળ વિનાની વાત  
મોંકાણના સમાચાર  
મોંકાણના સમાચાર  
મોંછડી ભેંસ ને નછરવી છોડીચંચળતા ન છોડવી  
મોટું પેટ રાખવું  
મોઢાંમાં રામ બગલ માં છરી  
મોઢાનો મોળો  
મોઢામાં મગ ભર્યા છે?  
મોઢું કટાણું કરવું/બગાડવું  
મોઢું જોઈને ચાંદલો કરાય  
મોતિયા મરી જવા  
મોર ના ઇંડા ચીતરવા ના પડે  
મોર વગડામાં નાચ્યો કોણે જાણ્યો ! – સાચી સાબિતીનો અભાવ  
મોરના ઈંડા ચીતરવા ન પડે  
મોરના ઈંડાને ચીતરવા ન પડે  
મોરનાં ઈંડા ચીતરવા ન પડે  
મોરનાં ઈંડાં ચીતરવાં ન પડેસાચી વસ્તુને જાહેરાતની જરૂર નથી  
મોરનાં ઈંડાંને ચીતરવાં ન પડે – સાચી વસ્તુને જાહેરાતની જરૂર નથી હોતી  
મોરનાં ઈંડાને ચીતરવા ન પડે માતાપિતાના સંસ્કાર સંતાનમાં આપો આપ ઉતરી આવે છે
મોસાળમાં જમણ અને મા પીરસનાર  
મોસાળે જમણ ને માં પિરસે  
યથા રાજા તથા પ્રજા  
ય-ર  
રંગ ગયા પણ ઢંગ ન ગયા  
રમત રમવી  
રમતવાતમાં  
રાંકના કહ્યા ભિખારા નાં માને  
રાંકને ઘેર રતનખૂજ હર્ષજનક બાબત બનવી  
રાંડ્યા પછી ડહાપણ નકામુ  
રાંડ્યા પછીનું ડહાપણ  
રાંધવા ગયા કંસાર અને થઈ ગયું થૂલું  
રાંધેલ ધાન રઝળી પડ્યા  
રાઈના પડ રાતે ગયા  
રાજા ને ગમે તે રાણી  
રાજા, વાજા અને વાંદરાં ત્રણેય સરખાં  
રાજા, વાજા ને વાંદરા, ત્રણેય સરખા  
રાજાને ગમી તે રાણી, છાણા વીણતી આણી  
રાજાને ગમે તે રાણી, ભલે છાણા વીણતી આણી  
રાત ગઈ અને વાત ગઈ  
રાત થોડી ને વેશ ઝાઝા  
રાત થોડી વેશ ઝાઝાઓછા સમય અને વધારે કામ  
રાતે પાણીએ રોવાનો વખત  
રામ બોલો ભાઈ રામ થઈ જવું/રામશરણ પહોંચવું  
રામ રમાડી દેવા  
રામ રાખે તેને કોણ ચાખે  
રામના નામે પથ્થર તરે  
રામનામ જપના પરાયા માલ અપના  
રામનું રાજ  
રામબાણ ઈલાજ  
રામબાણ વાગ્યા હોય તે જાણે  
રામાયણ માંડવી  
રીંગણાં જોખવા  
રૂપ રૂપનો અંબાર  
રેતીમાં વહાણ ચલાવવું  
રેવડી ઉડાડવી હશીપાત્ર બનાવવું
રેવડી દાણાદાણ કરી નાખવી  
રોકડું પરખાવવું  
રોગ ને શત્રુ ઉગતાં જ ડામવા પડે  
રોજ મરે એને કોણ રોવે  
રોજની રામાયણ  
રોટલાથી કામ કે ટપટપથી  
રોટલો મળે પણ ઓટલો ન મળે  
રોતો રોતો જાય તે મુવાની ખબર લઈ આવે  
રોદણા રોવા  
રોદણા રોવા  
 
 
લંકાએ સોનું શું કામનું?  
લંકાની લાડી ને ઘોઘાનો વર  
લંગોટીયો યાર  
લક્ષ્મી ચાંદલો કરવા આવે ત્યારે કપાળ ધોવા ન જવાય  
લક્ષ્મી ચાંદલો કરવા આવે ત્યારે કપાળધોવા ન જવાય  
લક્ષ્મી ચાંદલો કરવા આવે ત્યારે મોં ધોવા ન જવાય  
લખણ ન બદલે લાખા  
લખણ ન મૂકે લાખા  
લખમી ચાંદલો કરવા આવે તો મુરત ના જોવાય  
લગને લગને કુંવારા લાલ  
લપસ્યા તોયે ગંગામાં  
લમણાંઝીક કરવી  
લાંગણ કરવી તદ્દન કોરો ઉપવાસ કરવો
લાંબા જોડે ટૂંકો જાય, મરે નહિ તો માંદો થાય  
લાકડાના લાડુ ખાય તે પસ્તાય અને ન ખાય તે પણ પસ્તાય  
લાકડાની તલવાર ચલાવવી  
લાકડી ભાંગે નહિ ને સાપ મરી જાય નુકસાન વગર કામ થઇ જાય
લાકડે માંકડું વળગાવી દેવું  
લાખ મળ્યા નહિ અને લખેશ્રી થયા નહિ  
લાખ મળ્યાં નહિ અને લખેશ્રી થયા નહિ  
લાખો મરજો પણ લાખોનો પાલનહાર ન મરજો  
લાગ્યું તો તીર, નહિ તો તુક્કો  
લાજવાને બદલે ગાજવું  
લાતો ના ભૂત વાતોથી ન માને  
લાતોંકે ભૂત બાતોંસે નહીં માનતે  
લાપસી પીરસવી જીભે, તો મોળી શી પીરસવી?  
લાલો લાભ વગર નાં લોટે  
લાલો લાભ વિના ન લૂટે  
લાલો લાભ વિના ન લોટે  
લીલા લહેર કરવા  
લૂલી વાસીદુ વાળે અને સાત જણને કામે લગાડે  
લે લાકડી ને કર મેરાયું  
લેતાં લાજે ને આપતાં ગાજે  
લેને ગઈ પૂત ઔર ખો આઈ ખસમ  
લોઢાના ચણા ચાવવા  
લોઢું લોઢાંને કાપે  
લોઢું લોઢાને કાપે  
લોઢે લોઢુ ના થવાય  
લોભને થોભ ન હોય  
લોભિયા હોય ત્યાં ધુતારા ભૂખે ન મરે  
લોભી હોય ત્યાં ધૂતારા ભૂખે ન મરે  
લોભી હોય ત્યાં ધૂતારાં ભૂખેના મરે  
લોભીયા નુ ધન ધૂતારા ખાય  
લોભે લક્ષણ જાય  
લોભે લક્ષણ જાય  
લોભે લખણ જાય  
લ્યે મગો ને ભરે જગો  
લ્યે લાલો ને ભરે હરદાસ  
 
 
વખાણી ખીચડી દાંતે ચોટે  
વખાણેલી ખીચડી દાઢે વળગી  
વખાણેલી ખીચડી દાઢે વળગે  
વઘારેલી ખીચડી દાઢે વાળગી  
વટનો કટકો  
વડ એવા ટેટાં ને બાપ એવા બેટાં  
વડ જેવા ટેટા ને બાપ જેવા બેટાં  
વઢકણી વહુ ને દીકરો જણ્યો  
વઢકણી વહુંએ દીકરો જણ્યો  
વધારે પડતા રસોઈયા રસોઈ બગાડે  
વર મરો કે કન્યા મરો, ગોરનું તરભાણું ભરો  
વર મરો, કન્યા મરો પણ ગોરનું તરભાણુ ભરો  
વર મરો, કન્યા મરો પણ ગોરનું તરભાણું ભરો  
વર રહ્યો વાસી ને કન્યા ગઈ નાસી  
વરની ફૂઇ દોડી દોડી મૂઇ  
વરને કોણ વખાણે? વરની મા!  
વરને વખાણે વરની માં  
વરસના વચલા દહાડે  
વસી વધે નહિ ને કુત્તા પામે નહિ પ્રમાણસરનું હોવું
વહેતા પાણી નિર્મળા  
વહેતી ગંગામાં ડુબકી લગાવવી  
વહેમનું કોઈ ઓસડ નથી  
વહોરાવાળું નાડું પકડી ન રખાય  
વા વાત લઇ જાયમાઠા ખબર વીજળીવેગે જાય  
વા વાતને લઈ જાય  
વાં ફરે એમ વાંતુ ફરે  
વાંઢાને કન્યા જોવા ન મોકલાય  
વાંદરા ને સીડી ના અપાય  
વાંદરાને સીડી ન અપાય  
વાંદરો કૂદે ખીલાના જોરે ~ માણસ મોટે ભાગે બીજાની મદદથી જ જોર કરતો હોય છે  
વાંદરો ઘરડો થાય પણ ગુલાંટ ન ભૂલે  
વાંદરો ઘરડો થાય પણ ઠેકડા મારવાનું ન ભૂલે – માણસની વય બદલે પણ લક્ષણોમાં ખાસ બદલાવ ન આવે
વાંસો ને પેટ એક થઈ જાય  
વાઈરા ના વરે ઈ હાઈરા વરે  
વાઘ પર સવારી કરવી સહેલી છે પણ નીચે ઉતરવું અઘરું છે  
વાઘને કોણ કહે કે તારુ મોં ગંધાય છે  
વાટકીનું શિરામણ ઓછી વ્યવસ્થા હોવી
વાડ ચિભડાં ગળે  
વાડ ચીભડા ગળે  
વાડ થઇને ચીભડાં ગળે રક્ષક જ ભક્ષક બને  
વાડ થઈને ચીભડા ગળે  
વાડ થઈને ચીભડાં ગળે  
વાડ વિના વેલો ન ચડે  
વાડે વેલો ચડે  
વાણિયા વાણિયા ફેરવી તોળ  
વાણિયા વિદ્યા કરવી  
વાણિયાની મૂછ નીચી તો કહે સાત વાર નીચી  
વાણિયો પેટમાં પેસીને પગ પહોળા કરે  
વાણિયો રીઝે તો તાળી આપે  
વાત ગળે ઉતરવી  
વાતનું વતેસર કરવું  
વાતમાં કોઈ દમ નથી  
વાધરી સાંટું ડોબુ ના મરાય  
વાન ના આવે, સાન આવે  
વારા ફરતો વારો, મારા પછી તારો, મે પછી ગારો  
વારા ફરથી વારો અને મારા પછી તારો  
વાર્યા ન વળે તે હાર્યા વળે  
વાર્યાં ના વરે, હાર્યાં વરે  
વાવડી ચસ્કી  
વાવો તેવુ લણો  
વાવો તેવું લણો  
વાવો તેવું લણો, કરો તેવું પામો  
વાળ વાંહે એયડા પ્યેં  
વાળંદના વાંકા હોય તો કોથળીમાંથી કરડે  
વિદ્યા વિનય થી શોભે છે  
વિદ્યા વિનયથી શોભે  
વિના ચમત્કાર નહિ નમસ્કાર  
વિનાશકાળે વિપરીત બુદ્ધિ  
વિશ્વાસે વહાણ તરે  
વિશ્વાસે વહાણ હાલેં  
વીંછીના દાબડામાં હાથ નાખીએ તો પરિણામ શું આવે?  
વીસનખી વાઘણ  
વેંત એકની જીભ  
વેંત એકની જીભ  
વેળાવેળાની છાંયડીસમય સમય નો પ઼ભાવ  
વૈદ્યના ખાટલે  
વો દિન કહાં કિ મિયાં કે પાઉં મેં જૂતિયા  
વ્યાજ ને ઘોડાય ના આંબે  
 
 
શંકા ભૂત અને મંછા ડાકણ  
શાંત પાણી ઊંડા હોય  
શાંતિ પમાડે તે સંત  
શિયા-વિયા થઈ જવું  
શિયાળ તાણે સીમ ભણી અને કૂતરું તાણે ગામ ભણી  
શિયાળો ભોગીનો ઉનાળો જોગીનો  
શીંગડા, પૂંછડા વિનાનો આખલો  
શીરા માટે શ્રાવક થવું  
શું થાય, બાવા બન્યા હૈ તો હિન્દી બોલ્યા વિના સૂટકા નહિ હૈ !  
શેક્યો પાપડ ભાંગવાની તાકાત નથી  
શેઠ કરતાં વાણોતર ડાહ્યાં  
શેઠની શિખામણ ઝાંપા સુધી  
શેઠની શીખામણ જાંપા સુધી  
શેઠને ગુમડું થાય તો ગામ આખુ ખબર કાઢ્વા જાય  
શેતાનનુ નામ લીધુ શેતાન હાજર  
શેતાનું નામ લીધુ શેતાન હાજર  
શેર માટીની ખોટ  
શેરના માથે સવા શેર  
શેરને માથે સવાશેર  
શેહ ખાઈ જવી  
શોભાનો ગાંઠિયો  
શોભાનો ગાંઠીયો  
શ્રી ગણેશાય નમઃ કરવું  
શ્રી ગણેશાય નમઃ કરવું  
સંગ એવો રંગ  
સંગ તેવો રંગ  
સંગર્યો સાપ પણ કામનો  
સંઘરેલો સાપ કામ લાગે  
સંઘર્યો સાપ પણ કામ આવે  
સંતોષી નર સદા સુખી  
સંપ ત્યાં જંપ  
સંભાળ્યાનો સંતાપ અને દીઠાનું ઝેર સાંભળવાથી દુઃખ થાય અને જોવાથી પણ દુઃખ થાય છે
સંમદર તરીને ખાબોચિયામાં ડૂબ્યા મોટા સાહસમાં સફળ થયા અને નજીવા કામમાં નિષ્ફળ રહેવુ
સંસાર છે ચાલ્યા કરે  
સઈ, સોની ને સાળવી ન મૂકે સગી બેનને જાળવી  
સઈની સાંજ ને મોચીની સવાર ક્યારે ય ન પડે  
સક્કરવાર વળવો  
સગપણમાં સાઢુ ને જમણમાં લાડુ  
સતી શાપ આપે નહિ અને શંખણીના શાપ લાગે નહિ  
સત્તર પંચા પંચાણું ને બે મૂક્યા છૂટના, લાવો પટેલ સોમાં બે ઓછા  
સત્તા આગળ શાણપણ નકામું  
સદાનો રમતારામ છે  
સબળકા વગર ધબળકો  
સમ ખાય તે સદા જુઠો વાત વાત માં સોગન ખાય તેના પર ક્યારેય વિશ્વાસ કરવો નહિ
સમજુ વેરી સારો પણ મૂરખ ભાઈબંધ ખોટો મૂરખ મિત્ર કરતા શાણો શત્રુ સારો
સમો વર્તે સાવધાન સમય જોઇને કામ વર્તન કરવુ જોઈએ
સર સલામત તો પઘડિયાં બહોત  
સવા મણ તેલે અંધારું સાધનો હોવા છતાં વ્યવસ્થા ન હોવી
સસરાની શૂળી સારી પણ પિયરની પાલખી ભુંડી સ્ત્રીનું સ્થાન તેના સાસરે જ શોભે
સસ્તુ ભાડું ને સિદ્ધપુરની જાત્રા  
સહિયારી સાસુને ઉકરડે મૌકાણ જે સહિયારું છે તેની સંભાળ કોઈ રાખતું નથી
સહુ પોતપોતાના ગીત ગાય સૌને પોતાની જ વાતો હોય
સળગતામાં હાથ ઘાલો તો હાથ તો દાઝે જ ને  
સળગતું લાકડું ઘરમાં ન ઘલાય  
સાંઠે બુદ્ધિ નાઠી  
સાગરનું નીર ગાગરમાં ન સમાય અતિશયપણું અને અગાધતા સાથે ના જોવા મળે
સાચને આંચ ન આવે  
સાચાને સાચવનાર ઇશ્વર  
સાજા ખાય અન્ન ને માંદા ખાય ધન બીમાર માણસ પાછળ ધન વધારે વપરાય
સાજે લુગડે થીગડું ન હોય કારણ વગર કોય કાર્ય ન હોય
સાન ઠેકાણે આવવી  
સાનમાં સમજે તો સારું  
સાપ કાંચળી બદલે પણ વાળ ન મુકે માણસની પ્રકૃતિ અને પ્રાણ બદલાતા નથી
સાપ ગયા અને લીસોટા રહી ગયા  
સાપ મરેને પરોણો ય ના ભાંગે  
સાપના દરમાં હાથ નાખવો  
સાપના મોમાંથી અમૃત ન નીકળે દુષ્ટ લોકો પાસેથી સારું કામ કરશે એવી આશા ન રાખી શકાય
સાપને ઘર પરોણા સાપ એક ભૂખ્યો હોય તે બીજા ભૂખ્યાને  શું ખવડાવે  
સાપને ઘેર સાપ પરોણો  
સાપે છછુંદર ગળી  
સાપે છછુંદર ગળ્યા જેવી હાલત  
સારા કામમાં સો વિઘન  
સારામાં સહુનો ભાગ સુખમાં સૌ ભાગ પડાવે
સાસ ત્યાં સુધી શોષજીવે ત્યાં સુધી જંજાળદમ ત્યાં લગી દવા  
સાહસ વિના સિદ્ધિ નથી  
સાહુકારની છોકરી ને સરકારની નોકરી  
સાહેબ મહેરબાન તો ગધ્ધા પહેલવાન ઈશ્વરની કૃપા હોય તો મુર્ખ પણ હોશિયાર થઇ શકે છે
સિંદરી બળે પણ વળ નાં જાય  
સિંહ પાંજરે પડ્યો ગરીબ ગુલામી દુઃખદાયી હોય છે
સિંહ ભૂખો મરે પણ ખડ ન ખાય  
સિંહનાં ટોળાં ન હોય ~ બહાદુર માણસ એકલો જ હોય છે
સિંહને કોણ ક્યે તારૂ ડાચું ગંધાય?  
સિદિને સિદકા વાલાં  
સિધ્ધિ તેને જઈ વરે જે પરસેવે ન્હાય  
સીંદરી બળી ગઇ પણ વળ ન ગયા  
સીંદરી બળે પણ વળ ન મૂકે  
સીદીભાઈને સીદકાં વહાલાં  
સીદીભાઈનો ડાબો કાન  
સીધી આંગળીએ ઘી ન નીકળે  
સીધુ જાય અને યજમાન રીસાય  
સુકા ભેગુ લીલુ બળે  
સુખમાં સાંભરે સોની ને દુ:ખમાં સાંભરે રામ  
સુથારનું મન બાવળિયે સ્વાર્થભરી નજર હોવી
સુપાત્રે દાન કુપાત્રે ધાન દાન પાત્ર જોઇને અપાય
સુરતનું જમણ ને કાશીનું મરણ  
સૂકા ભેગુ લીલું બળે  
સૂકા ભેગું લીલું બળે  
સૂપડાં સાફ થઈ ગયાં  
સૂરજ કાઈ છાબડે ઢાંક્યો રહે નહિ શક્તિશાળી, પ્રતિભાશાળી વ્યક્તિ છુપી રહી શકતી નથી
સૂળીનો ઘા સોયથી સર્યો  
સેવા કરે તેને મેવા મળે  
સો દવા એક હવા  
સો દહાડા સાસુના તો એક દહાડો વહુનો  
સો દાહ્ડાં સાસુના એક દા‘હ્ડો વહુનો  
સો મણ તલે અંધારું –અન્યાય થવો  
સો વાત ની એક વાત  
સો વાતની એક વાત  
સો સોનાર કી એક લૂહાર કી  
સોટી વાગે ચમચમ ને વિદ્યા આવે રૂમઝૂમ  
સોના કરતાં ઘડામણ મોંઘું  
સોનાં કરતા ઘડામણ મોંઘુ  
સોનાંની થાળીને લોઢાની મેખ  
સોનાની જાળ પાણીમાં ન નખાય  
સોનાની જાળને પાણીમાં ન ફેંકાય  
સોનાની થાળીમાં લોઢાનો મેખ  
સોનાનો સૂરજ ઉગવો  
સોનામાં સુગંધ મળે  
સોનીના સો ઘા તો લુહારનો એક ઘા  
સોનીના સો ને લુહાર નો એક  
સોનું સડે નહિ ને વાણિયો વટલાય નહિ  
સોબત કરતા શ્વાનની બે બાજુ નુ દુઃખ,  
સોય માંથી સોંસરવો નિકળે  
સોળે સાન, વીસે વાન  
સૌ ચૂહે મારકે બિલ્લી ચલી હજકો  
સૌને મન સૌના સોનાના  
સ્ત્રી ચરિત્રને કોણ પામી શકે ?  
સ્ત્રી રહે તો આપથી અને જાય તો સગા બાપથી  
હઁગીને આહડવા બેસવુઁ  
હરામના હાડકાં  
હરામનુ ના પચે  
હલકાથી ભારે હોય  
હલકુ લોહી હવાલદારનુ  
હવનમાં હાડકાં હોમવા  
હવેલી લેતા ગુજરાત ખોઈ  
હસવામાંથી ખસવું થવું  
હસવું અને લોટ ફાકવો બન્ને સાથે ન થાય  
હસે તેનુ ઘર વસે  
હસે તેનું ઘર વસે  
હળદરના ગાંઠીયે ગાંધી ન થવાય  
હળાહળ કળજુગ  
હા જી હા કરવું  
હાકલા-પડકારા કરવા  
હાજાં ગગડી જવા  
હાડકાં ખોખરાં કરવા/રંગી નાખવાં  
હાડહાડ થવું  
હાથ અજમાવવો/સાફ કરવો  
હાથ ઊંચા કરી દેવા  
હાથ દેખાડવો  
હાથ ધોઈ નાખવા  
હાથ ભીડમાં હોવો  
હાથતાળી આપવી  
હાથના કર્યા હૈયે વાગ્યા  
હાથનો ચોખ્ખો  
હાથમાં આવ્યું તે હથિયાર  
હાથી અને ઘોડાનો ફરક  
હાથી જીવતો લાખનો , મરે તો સવા લાખનો  
હાથીના દાંત દેખાડવાના જુદા અને ચાવવાના જુદા  
હાથીના પેટમાં હરડેકોઇ મહત્વ ન હોવું  
હાથીની અંબાડીએ ચડી છાણાં ન વિણાય  
હાથીની પાછળ કૂતરા ભસે  
હાર્યો જુગારી બમણુ રમે  
હાલ હાલ હલ્લુની માશી હાલતો થા  
હિંમતે મર્દા તો મદદે ખુદા  
હિમ્મતે મર્દા તો મદદે ખુદા  
હિરો ગોગે જઈને આવ્યો અને ડેલીએ હાથ દઈને આવ્યો  
હીરાની પરીક્ષા ઝવેરી જ જાણે  
હીરો ઘોઘે જઈ આવ્યો અને ડેલે હાથ દઈ આવ્યો  
હું પહોળી ને શેરી સાંકડી  
હું મરું પણ તને રાંડ કરું  
હું રાણી, તું રાણી તો કોણ ભરે પાણી ?  
હુતો ને હુતી બે જણ  
હૈયા ઉકલત  
હૈયું બાળવું તેના કરતા હાથ બાળવા સારા  
હૈયે છે પણ હોઠે નથી  
હૈયે રામ વસવા  
હોઠ સાજા તો ઉત્તર ઝાઝા  सर सलामत तो पगड़िया बहुत
હોય ત્યારે ઇદ, ન હોય ત્યારે રોજા  
હોળી નું નાળીયેર થવું  
હોળીનું નાળિયેર  
Posted in कहावतें और मुहावरे

કહેવતો – मुहावरे 1800


કહેવતો પર ના પુસ્તકો જોઈતા હોય તો લખો. ….harshad30@hotmail.com

અંગૂઠો બતાવવો
અંજળ પાણી ખૂટવા
અંતે ધર્મો જય, પાપો ક્ષય
અંધારામાં તીર ચલાવવું
અંધારામાં પણ ગોળ તો ગળ્યો જ લાગે
અંધેરી નગરી ગંડુ રાજા
અંબાડીએ બેસીને છાણાં ન વિણાય
અઈડીયું પાઈને તેલ કાઢે
અક્કરમીનો પડિયો કાણો
અક્કલ ઉધાર ન મળે
અક્કલ બડી કે ભેંસ
અક્કલનો ઓથમીર મંગાવી ભાજી તો લાવ્યો કોથમીર
અગત્સ્યના વાયદા લાંબા અને ખોટા વાયદા
અચ્છોવાના કરવાં
અજાણ્યા પાણીમાં ઊતરવું નહિ
અજાણ્યો અને આંધળો બેઉ સરખા
અજ્ઞાનીના ઓરતા ના હોય
અણીચૂક્યો સો વરસ જીવે
અતિ ચીકણો બહુ ખરડાય
અતિ લોભ તે પાપનું મૂળ છે –
અતિની ગતિ નહીં
અતિશય તાણ્યે તૂટી જાય
અત્તરનાં છાંટણા જ હોય, અત્તરના કુંડાં ન ભરાય
અધુરો ઘડો છલકાય
અધૂરો ઘડો છલકાય ઘણો
અનાજ પારકું છે પણ પેટ થોડું પારકું છે ?
અનીતિનૂ લઈને બે પાંદદે ન થવાય
અન્ન અને દાંતને વેર
અન્ન એવો ઓડકાર
અન્ન તેનું પૂણ્ય અને રાંધનારીને ધૂમાડો
અન્ન તેવો ઓડકાર
અન્ન પારકું છે પણ પેટ પારકું છે?
અપના હાથ જગન્નાથ
અબી બોલા અબી ફોક
અભિમાન રાજા રાવણનુંય રહ્યું નથી
અવસરચૂક્યો મેહુલો શું કામનો ?
અવળા હાથની અડબોથ
અવળે અસ્ત્રે મુંડી નાખવો
અવી મળવા ને બેઠી દળવા
અહીંયા કરેલાં અહીંયાજ ભોગવવા પડે
આ કાને સાંભળી ઓલા કાને કાઢ્યું
આંકડે મધ ભાળી જવું
આંખ આડા કાન કરવા
આંખે જોયાનું ઝેર છે
આંગળા ચાટ્યે પેટ ન ભરાય
આંગળી ચિન્ધ્યાનું પુણ્ય
આંગળી ચીંધવાનું પુણ્ય
આંગળી દેતાં પહોંચો પકડે
આંગળીથી નખ વેગળા જ રહે
આંગળીના વેઢે ગણાય એટલાં
આંતરડી કકળાવવી/દૂભવવી
આંતરડી ઠારવી
આંતરડી દૂભવવી
આંધળામાં કાણો રાજા
આંધળી ઘોડી ને પોચા ચણા મીઠા લાગ્યા ને ખાધા ઘણા
આંધળી દળે ને કૂતરા ખાય
આંધળે બહેરું કૂટાય
આંધળો ઓકે સોને રોકે
આકડે મધ ને પર્વત શામાટે જવું
આકાશ પાતાળ એક કરવા
આખલાં બાધે એમાં જાડનો ખોં જાય
આગ લાગે ત્યારે કૂવો ખોદવા ન જવાય
આગ લાગે ત્યારે કૂવો ખોદવા ન બેસાય
આગળ ઉલાર નહી અને પાછળ ધરાર નહી
આગળ ઉલાળ નહિ ને પાછળ ધરાળ નહિ
આગળ કુવો પાછળ ખીણ
આગળ બુદ્ધિ વાણિયા, પાછળ બુદ્ધિ બ્રહ્મ
આગે આગે ગોરખ જાગે
આજ રોકડા, કાલ ઉધાર
આજની ઘડી અને કાલનો દિ
આજની ઘડી અને કાલનો દી
આડે લાકડે આડો વહેર જેવા ની સાથે તેવા
આણંદા કહે પરમાણંદા માણહે માણહે ફેર,  એક લાખોમાંય ના મળે, એક તાંબીયા ના તેર
આણુ કરવા ગયો ને વહુને ભૂલી આવ્યો
આદર્યા અધુરા ના રહે
આદર્યા અધૂરા રહે, હરિ કરે સો હોઈ
આદુ ખાઈને પાછળ પડી જવું
આપ ડાયું થવાય જગ ડાયું નહીં
આપ ભલા તો જગ ભલા
આપ ભલા તો જગ ભલા
આપ ભલા તો જગ ભલાપોતે સારા તો આખુ જગત સારું
આપ મુવા પીછે ડૂબ ગઈ દૂનિયા
આપ મુવા વિના સ્વર્ગે ન જવાય
આપ મૂઆ પછી ડૂબી ગઈ દુનિયા
આપ સમાન બળ નહિ
આપ સમાન બળ નહિ ને મેઘ સમાન જળ નહિ
આપ સુખી તો જગ સુખી
આપણી તે લાપસી અને બીજાની તે કુસકી
આપત્તિ તો કસોટી છે
આપવાના કાટલાં જુદા ને લેવાના કાટલાં જુદા
આપશો તેવું પામશો
આપીને માગે તેની અક્કલ જાય આઘે
આપે તે સુંવાળો, ને બીજે કાખનો મુંવાળો
આપ્યું વાણીએ ને ખાધું પ્રાણીએ
આફતનું પડીકું
આબરૂના કાંકરા કરવા
આબરૂના કાંકરા કરવા / ધજાગરો કરવો
આભ ફાઈટુ એમાં ક્યાં થિગડાં દેવાં
આભ ફાટ્યું હોય ત્યાં થીગડું ન દેવાય
આભાસથીય સરી જવાય છે, પડછાયો બની ન આવો, ઝાકળ સમ જીવી લઇશુ, સવારની ક્ષણો લઇ આવો
આમદની અટ્ટની ખર્ચા રૂપૈયા
આમલી પીપળી બતાવવી
આરંભે શૂરા
આલાનો ભાઈ માલો
આલિયાની ટોપી માલિયાને માથે
આવ પાણા પગ ઉપર પડ
આવ બલા પકડ ગલા
આવડે નહિ ઘેંસ ને રાંધવા બેસ
આવી ભરાણાં
આવ્યા’તા મળવા ને બેસાડ્યા દળવા
આશા અમર છે
આળસુનો પીર
ઇશ્વર જ સર્વ શ્રેષ્ઠ છે
ઈંટનો જવાબ પથ્થર
ઈટનો જવાબ પથ્થર
ઈદ પછી રોજા
ઈશ્વર જે કરે તે સારા કાજે
ઈશ્વર મોત કાંઇ પોતાને માથે લેતો નથી
ઈશ્વરની ઈચ્છા વગર પાંદડું પણ હલતું નથી
ઉંઘ ના જોવે ટૂંકી ખાંટ, ભૂખ ના જોવે ટાઢો ભાત
ઉંટ મેલે આકડો ને બકરી મેલે કાંકરો
ઉંટનાં અઢ્ઢારેય વાંકા
ઉંઠા ભણાવવા
ઉંદર બિલાડીની રમત
ઉંદરડીથી દારૂડી નાં જીરવાય
ઉંદરની જેમ ફૂંકી ફંકીને કરડવું
ઉકરડાને વધતાં વાર શી?
ઉકલ્યો કોયડો કોડીનો
ઉગતા સૂરજને સવ પૂજે
ઉગે એવો આથમે
ઉછીનું લઈને દાન ના કરાય
ઉજળું એટલું દુધ નહિ
ઉજળે લુગડે ડાઘ બેસે
ઉજ્જડ ગામમાં એરંડો પ્રધાન
ઉજ્જડ ગામમાં એરંડો પ્રધાન
ઉઠ પ્હાણા પગ પર
ઉઠ રે વહુ વિસામો ખા હું કાંતુ ને તું દળવા જા
ઉડતા પંખીને પાડે તેવો હોંશિયાર
ઉતર્યો અમલદાર કોડીનો
ઉતાવળા સો બાવરા,ધીરા સો ગંભીર
ઉતાવળે આંબા ન પાકે
ઉતાવળે આંબા ન પાકે
ઉદ્યમ વિનાનું નસીબ પાંગળું
ઉપર આભ ને નીચે ધરતકોઇ આધાર વિનાનું
ઉપર દેર છે અંધેર નહીં
ઉપર વાળો બધુય જાણે
ઉલાળિયું કરવું
ઊંઘ અને આહાર વધાર્યાં વધે ને ઘટાડ્યાં ઘટે
ઊંઘ વેચીને ઉજાગરો લેવાનો ધંધો ખોટો
ઊંચે આભ ને નીચે ધરતી
ઊંટ મરે ત્યારે મારવાડ સામું જૂએ
ઊંટ મૂકે આંકડો અને બકરી મૂકે કાંકરો
ઊંટ મૂકે આંકડો અને બકરી મૂકે કાંકરો
ઊંટના અઢાર વાંકા
ઊંટના અઢારે અંગ વાંકા જ હોય
ઊંટના અઢારેય વાંકાં
ઊંટના ઊંટ ચાલ્યા જાય
ઊંટની પીઠે તણખલું
ઊંટે કર્યા ઢેકા તો માણસે કર્યા કાંઠા
ઊંટે કાઢ્યા ઢેકા તો માણસે કર્યા કાંઠલા
ઊંડા પાણીમાં ઉતરવું નહિ
ઊંડા પાણીમાં ઊતરવું
ઊંદર ફૂંક મારતો જાય અને કરડતો જાય
ઊંદર બિલાડીની રમત
ઊંદરની જેમ ફૂંકી ફંકીને કરડવું
ઊંધા રવાડે ચડાવી દેવું
ઊંધી ખોપરી
ઊંધી ખોપરીનો માણસ
ઊંબાડિયું કરવાની ટેવ
ઊંબાડિયું મૂકવાની ટેવ ખોટી
ઊગતા સૂરજને સૌ નમે
ઊજળું એટલું દૂધ નહિ
ઊજળું એટલું દૂધ નહિ, પીળું એટલું સોનુ નહિ
ઊઠાં ભણાવવા
ઊડતા પંખીને પાડે તેવો હોંશિયાર
ઊતર્યો અમલદાર કોડીનો
ઊલટો ચોર કોટવાલને દંડે
ઊલમાંથી ચૂલમાં પડવા જેવો ઘાટ
ઊલમાંથી ચૂલમાં પડવું –
એક કરતાં બે ભલા
એક કાંકરે બે પક્ષી મારવા
એક કાનેથી સાંભળી બીજા કાનેથી કાઢી નાખવું
એક ઘા ને બે કટકા
એક ઘાએ કૂવો ન ખોદાય
એક તો કારેલું ને પાછું લીમડે ચઢયું
એક દી મહેમાન, બીજે દી મહી, ત્રીજે દી રહે તેની અક્કલ ગઈ
એક નકટો સૌને નકટાં કરે
એક નન્નો સો દુ:ખ હણે
એક નૂર આદમી હજાર નૂર કપડાં
એક પંથ દો કાજ
એક પંથ દો કાજએક વસ્તુથી બે કે વધારે ફાયદા
એક પગ દૂધમાં ને એક પગ દહીંમાં
એક બાજુ કૂવો અને બીજી બાજુ હવાડો
એક ભવમાં બે ભવ
એક ભવમાં બે ભવ કરવા
એક મરણિયો સોને ભારી પડે
એક મ્યાનમાં બે તલવાર ન રહે
એક સાંધીએ ત્યાં તેર તુટે –
એક સાંધે ત્યાં તેર તૂટે
એક હાથનું ચીભડું ને તેર હાથનું બી
એક હાથે તાલીયું નાં પડે
એક હાથે તાળી ન પડે
એકડાં વગરનાં મીંડાંકિસમતવગરનું
એકનો બે ન થાય
એકનોય ગોવાળ ને સોનોય ગોવાળ
એના પેટમાં પાપ છે
એનો કોઈ વાળ વાંકો ન કરી શકે
એરણની ચોરી ને સોયનું દાન
એરણીની ચોરી અને સોયનું દાનમોટી ચોરી કરી પુણ્યશાળાનો દાવો
એલ-ફેલ બોલવું
એલ-ફેલ બોલવું
ઓકી દાતણ જે કરે, નરણે હરડે ખાય દૂધે વાળુ જે કરે, તે ઘર વૈદ ન જાય
ઓછું પાત્ર ને અદકું ભણ્યો
ઓડનું ચોડ કરવું
ઓળખાણ સૌથી મોટી ખાણછે
ઓળખીતો સિપાઈ બે દંડા વધુ મારે
ઓળખીતો સિપાઈ બે દંડા વધુ મારે
કજિયાનું મૂળ હાંસી ને રોગનું મૂળ ખાંસી
કજિયાનું મોં કાળું
કજીયા નુ મોં કાળુ
કડવુ ઓસડ માતા જ પાય( કડવી શિખામણ હિતેચ્છુ જ આપે )
કડવું ઓસડ મા જ પાય
કડવો ઘૂંટડો ગળે ઊતારવો
કપાસિયે કોઠી ફાટી ન જાય
કપાળ જોઈને ચાંદલો કરાય
કપાળે કપાળે જુદી મતિ
કબીરાં હાય ગરીબકી કભી ન ખાલી જાયમુએ ઢોરકે ચર્મસે લોહા ભસ્મ હો જાય
કમળો હોય તેને પીળું જ દેખાય
કમળો હોય તેને પીળું દેખાય
કમાઉ દીકરો સૌને વહાલો લાગે
કમાન છટકવી
કરમ કોડીના અને લખણ લખેશરીના
કરમના ફળ મળેજ
કરમમાં ન હોય કોઠાં તો શાનાં મળે ઓઠાં
કરમીની જીભ અને અક્કરમીના ટાંટીયા
કરવો હતો કંસાર અને થઇ ગઇ થુલી- બગડી ગયો સંસાર જ્યાં કરી કુથલી
કરો એવું ભરો
કરો કંકુના
કરો તેવું પામો, વાવો તેવું લણો
કર્મીની જીભ, અકર્મીના ટાંટીયા
કર્યું કારવ્યું ધૂળમાં મળી જવું
કલાલની દુકાને દૂધ પણ દારૂ
કાંકરે કાંકરે પાળ બંધાય
કાંકરો કાઢી નાખવો
કાંખમાં છોકરું ને ગામમાં ગોતે
કાંચિડાની જેમ રંગ બદલવા
કાંટો કાંટાને કાઢે
કાંડાં કાપી આપવાં
કાંદો કાઢવો
કાંધે ધોંસરૂ નાખવું
કાકા મટીને ભત્રીજા ન થવાય
કાકો પરણ્યો ને ફોઈ રાંડી
કાખમાં છોકરું ને ગામમાં ઢંઢેરો
કાખલી કૂટવી
કાગડા ઊડવા
કાગડા બધે ય કાળા હોય
કાગડાનું શ્રાદ્ધ સોળે દહાડા ~ સ્વમાન વગર જીવનારને બધા દિલસો સરખા હોય છે
કાગડો ઊડે તે જગ દેખે – ખરાબ કાર્યની પ્રસિદ્ધિ જલદી પ્રસરી જાય છે
કાગડો દહીંથરું લઇ ગયો
કાગડો દહીંથરું લઈ ગયો
કાગના ડોળે રાહ જોવી
કાગનુ બેહવુ ને ડાળનુ પળવું
કાગનું બેસવુ અને ડાળનું પડવું
કાગનું બેસવું ડાળનું ભાગવુંઆકસ્મિક સંજાગો ઉભા થવાં
કાગનું બેસવું ને ડાળનું પડવું
કાગને બેસવું ને ડાળને ભાંગવું – કાર્ય નિયતિ મુજબ થવાનું હોય છતા બહાનારૂપ થવું
કાગનો વાઘ કરવો
કાગળની હોડીથી દરિયો ન તરાય
કાગળાનું બેસવુંને ડાળનું ભાંગવું અચાનક કોઇ બનાવ કે કામ બનવું
કાગળો ઉજળો થાય એટલે હંસ ન બને દુર્જન કયારેપણ સજ્જન બની શકતો નથી
કાગા વહાલુ કુંભજળ, સ્ત્રીને વહાલી વાત,બ્રામ્હણને ભોજન ભલુ,ગદ્દા વહાલી લાત, મુંડ મુંડાવે તીન ગુણ, મિટે સીરકી ખાજ, ખાનેકું લડ્ડુ મિલે, લોક કહે મહારાજ
કાચનાં ઘરમાં રહેવું ને કાંકરી મારવી
કાચળિયું સગપણ સાચું જમણમાં લાડૂ ને સગપણમાં સાટું
કાચા કાનનો માણસ
કાચું કાપવું
કાજી દૂબલે ક્યું તો બોલે સારે ગાંવકી ફીકર
કાજી દૂબલે ક્યોં તો કહે સારે ગામ કી ફીકર
કાજી મરી જાય ત્યારે કાળો કાગડો ય ખરખરો કરવા ન આવે
કાજીની કૂતરી મરી જાય ત્યારે આખું ગામ બેસવા આવે પણ
કાજીની કૂતરી મરી જાય ત્યારે આખું ગામ બેસવા આવે પણ કાજી મરી જાય ત્યારે કાળો કાગડો ય ખરખરો કરવા ન આવે
કાટલું કાઢવું
કાણાને કાણો નાં કેવાય
કાતરિયું ગેપ
કાન છે કે કોડિયું?
કાન પકડવા
કાન ભંભેરવા/કાનમાં ઝેર રેડવું
કાનખજુરાનો એકાદ પગ તૂટે તો શું ફરક પડે?
કાનનાં કીડા ખરી પડે તેવી ગાળ
કાનાફૂંસી કરવી
કાપો તો લોહી ન નીકળે તેવી સ્થિતિ
કામ કરે તે કાલા, વાત કરે તે વ્હાલાં
કામ કામને શિખવે
કામ પતે એટલે ગંગા નાહ્યા/જાન છૂટે
કામના કુડા વાતોના રૂડાહરામ હાડકાના
કામના કૂડા ને વાતોના રૂડા
કામનો ચોર
કારતક મહિને કણબી ડાયો
કારતક મહિને કણબી ડાહ્યો
કાલાં કાઢવાં
કાશીએ જાય તો મુંડાવુ પડે
કાશીમાં પણ કાગડા તો કાળા જ
કાળજાની કોર/કાળજાનો કટકો
કાળજાનું કાચું/પાકું
કાળા અક્ષર ભેંશ બરાબર
કાળા અક્ષર ભેંસ બરાબર –
કાળા માથાનો માનવી ધારે તે કરી શકે
કાળી ટીલી ચોંટવી
કાળી લાય લાગવી
કાળો અક્ષર ભેંસ બરાબર
કિધા કુંભાર ગધેડે નાં ચડે
કીડી પર કટક
કીડી પર કટક ન ઊતારાય
કીડીને કણ અને હાથીને મણ
કીડીને કણ ને હાથી ને મણ
કીડીને પાંખ ફૂટે એ એના મરવાની એંધાણી
કીધે કુંભાર ગધેડે ન ચડે
કીધે કુંભાર ગધેડે ન ચડે
કીળીને કણ ને હાથીને મણ
કુંડુ કથરોટને ન નડે
કુંન્ડુ કથરોટને હસે
કુંભાર કરતાં ગધેડા ડાહ્યાં
કુંભાર કરતાં ગધેડાં ડાહ્યાં
કુકડો બોલે તો જ સવાર પડે એવું ન હોય
કુતરાની પૂંછડી વાંકી ને વાંકી
કુતરુ કાઢતા બિલાડુ પેંઠુ
કુતરુ કાઢતા બિલાડુ પેઠુ; બકરુ કાઢતા ઊંટ પેઠુ
કુતરૂ તાણે ગામ ભણી ને શિયાળીયું સીમ ભણી
કુલડીમાં ગોળ ભાંગવો
કુવાંમાં હોયતો અવેડાંમાં આવે
કૂકડીનું મોં ઢેફલેથી રાજી ~ નાના માણસોને થોડેથી સંતોષી શકાય
કૂતરાંનો સંઘ કાશીએ ન પહોંચે ~ લડાઇ કરનારા કદી સફળતા ન મેળવી શકે:~> ગંજીનો કૂતરો ખાય નહિ કે ખાવા દે નહિ ~ અદેખો સ્વભાવ
કૂતરાની પૂંછડી જમીનમાં દટો તો પણ વાંકી ને વાંકી જ
કૂતરાની પૂંછડી વાંકી તે વાંકી જ રહે
કૂતરાનો સંઘ કાશીએ ન પહોંચે
કૂતરું કાઢતા બિલાડું પેઠું
કૂવામાં હોય તો અવેડામાં આવે
કૂવામાં હોય તો હવાડામાં આવે
કૂવામાં હોય તો હવાડામાં આવેઘરમાં હોય તો બહાર આવે
કેટલી વીસે સો થાય તેની ખબર પડવી
કેડ માં છોકરુ ને ગામ માં ઢિંઢોરો
કેસરિયા કરવા
કોઇનો બળદ, કોઇની વેલ્ય, બંદાનો ડચકારો
કોઈ ના પુગે એને પેટ પુગે
કોઈની સાડીબાર ન રાખે
કોઈનો બળદ કોઈની વેલ ને બંદાનો ડચકારો
કોઠી ધોઈને કાદવ કાઢવો
કોઠી ધોયે કાદવ જ નીકળે
કોઠે જઈ આવ્યો ને કથા કરવા બેઠો
કોડિયા જેવડું કપાળ અને વચ્ચે ભમરો
કોણીએ ગોળ ચોપડવો
કોણે કહ્યું’તું કે બેટા બાવળિયા પર ચડજો ?
કોથળામાં પાનશેરી રાખીને મારવો
કોથળામાંથી બિલાડું કાઢવું
કોના બાપની દિવાળી
કોની માંએ સવા શેર સૂંઠ ખાધી છે
કોની માએ સવા શેર સૂંઠ ખાધી છે
કોપરાં જોખવાં
કોલસાની દલાલીમાં કાળા હાથ
કોલસાની દલાલીમાં હાથ કાળા થયા
કોલસાની દલાલીમાં હાથ કાળાદુર્જન સાથે કામ પડવાથી કલંક લાગે
ક્યાં રાજા ભોજ , ક્યાં ગંગુ તલી
ક્યાં રાજા ભોજ અને ક્યાં ગાંગો તેલી?
ક્યાં રાજા ભોજ અને ક્યાં ગાંગો તેલી?
ક્યાં રાજા ભોજ ને ક્યાં ગાંગો તૈલી
ક્ષમા વીરનું ભૂષણ છે
ક્ષમા વીરનું ભૂષણ છે
ખંગ વાળી દેવો
ખણખોદ કરવી
ખરા બપોરે તારા દેખાડવા
ખાંટલેથી પાટલે ને પાટલેથી ખાંટલે?
ખાંડ ખાય છે
ખાંધે કોથળો ને પગ મોકળો
ખાઈને સૂઈ જવું મારીને ભાગી જવું
ખાખરાંની ખિસકોલી સાકરનાં સ્વાદમાં શું જાણે?
ખાખરાની ખિસકોલી સાકરનો સ્વાદ શું જાણે
ખાટલે મોટી ખોટ કે પાયો જ ન મળે
ખાડો ખોદે ઈ પડે
ખાડો ખોદે તે પડે
ખાડો ખોદે તે પડેબીજાનું અહિત કરનારને અંતે એમાં ફસાવાનું  થાય છે
ખાતર ઉપર દીવો
ખાતર માથે દિવો
ખાય ઇ ખમે
ખાય એનુ નાં ખોદય
ખારત ઉપર દીવેલખર્ચ ઉપર વધુ ખર્ચ
ખાલી ચણો વાગે ઘણો
ખાલી ચણો વાગે ઘણો
ખાલી ચણો વાગે ઘણોઅધૂરો ઘડો છલકાય
ખાળે ડુચાને દરવાજા ઉઘાડા
ખાળે ડૂચા અને દરવાજા મોકળા
ખાળે ડૂચા ને દરવાજા મોકળા
ખિચડીમાં ઘી
ખિસ્સા ખાલી ને ભભકો ભારી
ખીચડી પકવવી
ખીચડી હલાવી બગડે ને દીકરી મલાવી બગડે
ખીજ્યું કરડે પીંડીએ રીઝ્યું ચાટે મુખ્
ખીલાના જોરે વાછરડું કૂદે
ખુદા મહેરબાન તો ગદ્ધા પહેલવાન
ખેંચ તાણ મુઝે જોર આતા હૈ
ખેંચ-પકડ મુઝે જોર આતા હૈ
ખેડ ખાતર ને પાણી, ધનને લાવે તાણી
ખેલ ખતમ, પૈસા હજમ
ખોટો રૂપિયો કદી ન ખોવાય
ખોદે ઉંદર અને ભોગવે ભોરિંગ
ખોદ્યો ડુંગર ને કાઢ્યો ઉંદર
ખોદ્યો ડુંગર ને કાઢ્યો ઉંદર
ખોદ્યો ડુંગર, નીકળ્યો ઉંદર
ગંજીનો કૂતરો, ન ખાય ન ખાવા દે
ગંધારો ને ગોબરો, ના આવે તો શું જોબરો?(વરસાદ ના આવે તો શું ખાવ?)
ગઇ ગુજરીને પાર પડીકામ શરૂ કરી પુરું કરવું
ગઈ ગુજરી ભૂલી જ જવાની હોય
ગઈ તિથિ જોશી પણ ન વાંચે
ગગા મોટો થા પછી પરણાવશું
ગગો કુંવારો રહી જવો
ગજ વાગતો નથી
ગજવેલના પારખાં ન હોય
ગતકડાં કાઢવા
ગધેડા ઉપર અંબાડી
ગધેડા ઉપર અંબાડી ન શોભે
ગધેડા સાથે ઘોડું બાંધ્યું, ભૂંક્યૂ નહીં પણ આળોટતા શીખ્યું
ગધેડાને ગુંધરી ના હોય
ગધેડાને તાવ આવે તેવી વાત
ગરજ સરી એટલે વૈદ વેરી
ગરજવાનને અક્કલ ન હોય
ગરજવાનને અક્કલ ન હોય
ગરજવાનને અક્કલ નાં હોય
ગરજે ગધેડાને પણ બાપ કહેવો પડે
ગરજે ગધેડાને બાપ કહેવો પડે ~ ગરજ હોય ત્યારે અયોગ્ય વ્યક્તિને પણ માન આપવું પડે
ગરજે ગધેડાને બાપ કેવો પળે
ગરીબની વહુ સહુની ભાભીગરીબપર સહુ હુકમ ચલાવે
ગલઢા ગાડા વાળે
ગલઢી ઘોળી ને લાલ લગામ
ગળ્યું એટલે ગળ્યું, બીજું બધું બળ્યું
ગા વાળે તે ગોવાળ
ગાંજ્યો જાય તેવો નથી
ગાંઠના ગોપીચંદન
ગાંડા સાથે ગામ જવું ને ભૂતની કરવી ભાઈબંધી
ગાંડાના ગામ ન વસે
ગાંડાના ગામ ન હોય
ગાંડાને ગામના હોય
ગાંડી પોતે સાસરે ન જાય અને ડાહીને શિખામણ આપે
ગાંડી માથે બેડું
ગાંડી સાસરે ન જાય અને ડાહીને શિખામણ આપે
ગાંડી સાસરે ન જાય અને ડાહ્યી ને શીખામણ આપે
ગાંધી-વૈદનું સહીયારું
ગાજરની પીપૂડી વાગે ત્યાં સુધી વગાડવાની ને પછી ખાઈ જવાની
ગાજ્યા મેઘ વરસે નહિ ને ભસ્યા કૂતરા કરડે નહિ
ગાજ્યા મેઘ વરસે નહીં
ગાજ્યાઁ વરસાદ વરસે નહિઁ ને ભસ્યાઁ કુતરાઁ કરડે નહિઁ
ગાજ્યાં મેઘ વરસે નહી ને ભસ્યાં કુતરાં કરડે નહી
ગાડા નીચે કૂઈતરુ
ગાડા નીચે કૂતરું
ગાડી પાટે ચડાવી દેવી
ગાડું ગબડાવવું
ગાડું જોઈને ગુડા ભાંગે
ગાભા કાઢી નાખવા
ગામ ગાંડું કરવું
ગામ માથે લેવું
ગામ હોઈ ત્યાં ઢેઢવાળો હોય
ગામ હોય ત્યાં ઉકરડો પણ હોય
ગામ હોય ત્યાં ઉકરડો હોયજ
ગામના મહેલ જોઈ આપણાં ઝૂંપડાં તોડી ન નખાય
ગામના મહેલ જોઈને આપણાઁ ઝુપડાઁ તોડી ન નખા
ગામના મોંએ ગરણું ન બંધાય
ગામના મોઢે ગઈણાં નો બંધાય
ગામનું કૂતરુ પણ વ્હાલું ~ પોતાના ગામની વસ્તુ પ્રત્યે સ્નેહભાવ
ગામનો ઉતાર
ગામમાં ખોરડું નહીં ને સિમમાં વિઘો નહીં
ગામમાં ઘર નહિ સીમમાં ખેતર નહિ
ગામમાં પેસવાના ફાંફા અને પટેલને ઘેર ઊના પાણી
ગાય દોહી કૂતરાને પાવું
ગાય પાછળ વાછરડું
ગાયના મોઢેથી કાઢી કૂતરાને નાં ધરાય
ગાયને દોહીને કૂતરાને પાવું ~ મહેનતથી મેળવેલું વેડફી નાખવું:~> ઘો મારવાની થાય ત્યારે અવળા વાડે જાય ~ વિનાશ થવાનો હોય ત્યારે અવળી બુદ્ધિ સુઝે
ગેંગે-ફેંફે થઈ જવું
ગૉળ અંધારે ખાધો તોય ગળ્યો અને અજવાળે ખાધો તોય ગળ્યો
ગોટલાં છોતરાં નીકળી જવા
ગોર પરણાવી દે, ઘર ન માંડી દે
ગોર પરણાવી દે, ઘર માંડી ન દે
ગોલોગોલી વડેને ઘધેડીનો કાન આંમલે
ગોળ ખાધા વેંત જુલાબ ન લાગે
ગોળ નાખો એટલું ગળ્યું થાય
ગોળ નાખો એટલું ગળ્યું લાગે
ગોળ વિના મોળો કંસાર, મા વિના સૂનો સંસાર
ગોળથી મરતો હોય તો ઝેર શું કામ પાવું?
ગ્રહણ ટાણે સાપ નીકળવો
ગ્રહણ ટાણે સાપ નીકળવો
ઘ-ઙ
ઘડો એવી ઠીંકરી ને માં એવી દીકરી
ઘડો-લાડવો કરી નાખવો
ઘર જાયને ઓસરી રહે
ઘર ફૂટે ઘર જાય
ઘર બાળીને તીરથ ન કરાય
ઘરકી મુર્ગી દાલ કે બરાબર ~
ઘરકી મૂર્ઘી દાલ બરાબર
ઘરડા ગાડા વાળે
ઘરડી ઘોડી ને લાલ લગામ
ઘરડી ઘોડી ને લાલ લગામ ~ ઘરડે ઘડપણ શોખ હોવા
ઘરડી ઘોડી લાલ લગામ
ઘરડી ઘોડીને લાલ લગામ અયોગ્યને યોગ્ય બનાવવા વ્યર્થ પ઼યાસ
ઘરણ(ગ્રહણ) ટાણે ઘોહો
ઘરના ઘંટી ચાટે ને ઉપાધ્યાયને આટો
ઘરના છોકરા ઘંટી ચાટે ને પાડોશીને આટો
ઘરના છોકરાઁ ઘઁટી ચાટે
ઘરના ભુવા ને ઘરના ડાકલાં
ઘરના ભૂવાને ઘરના ડાક્લા
ઘરનાં ઘંટી ચાટેને પારકાને પકવાન
ઘરનાં છોકરાં ઘંટી ચાટે ને પાડોશીને આંટો
ઘરની દાઝી વનમાં ગઈ તો વનમાં લાગી આગ
ઘરની ધોરાજી ચલાવવી
ઘરનો સુકો રોટલોય મીઠો
ઘરબાળી તીરથ નાં કરાય
ઘરમાં વાઘ બહાર બકરી
ઘરમાં સિંહ બહાર મિંદડી
ઘરમાં હાંડલા કુસ્તી કરે તેવી હાલત
ઘરે ધોળો હાથી બાંઘવો
ઘા પર મીઠું ભભરાવવું
ઘાણીનો બળદ ગમે તેટલું ચાલે પણ રહે જ્યાં હતો ત્યાં જ
ઘાણીનો બળદ ઠેર ના ઠેર ~ વૈતરુ કરનાર ઊંચે ન આવે
ઘાયલકી ગત ઘાયલ જાને
ઘી ઢળ્યું તો ખીચડીમાં –પોતને જ લાભ થવો
ઘી ઢોળાયુઁ તો ખીચડી માઁ
ઘી ઢોળાયું તો ખીચડીમાં
ઘી ઢોળાયું તો ખીચડીમાં જ ને!
ઘી-કેળાં થઈ જવા
ઘીના ઠામમાં ઘી પડી રહ્યું
ઘીનાં ઠામમાં ઘી
ઘેર ઘેર માટીના ચુલા
ઘેર ઘેર માટીના ચૂલા
ઘેર ઘેર માટીનાં ચૂલા
ઘેરઘેર માટીના ચૂલાકોઇ કુટુંબ કજિયા વિનાનું ન હોય
ઘો મરવા વાઘરીવાળે જાય
ઘો મરવાની થાય ત્યારે વાઘરીવાડે જાય
ઘોંસ પરોણો કરવો
ઘોંસ પરોણો કરવો
ઘોડા વેગે આવે ને કીળી વેગે જાય(બિમારી)
ઘોડે ચડીને આવવું
ઘોડે સ્વારી કરતો બાપ મરજો, પણ દળણા દળતી મા ન મરજો
ઘોરખોદિયો
ચકલાં ચૂંથવાંનો ધંધો
ચકલી નાની ને ફઈળકો મોટો
ચકલી નાની ને ફેડકો મોટો ~ ગજા ઉપરાંતની વાત કરવી
ચકલી નાની ને ફૈડકો મોટો
ચકીબાઈ નાહી રહ્યાં
ચડાઉ ધનેડું
ચતુર કાગડો ઉકરડે બેસે
ચતુરની ચાર ઘડી, મૂરખનો જન્મારો
ચપટી ધૂળની ય જરૂર પડે
ચપટી મીઠાની તાણ
ચમડી તૂટે પણ દમડી ન છૂટે
ચમત્કાર વિના નમસ્કાર નહિ
ચલક ચલાણું ઓલે ઘેર ભાણું
ચા કરતા કિટલી ગરમ
ચા કરતાં કીટલી વધારે ગરમ હોય
ચાદર જોઈને પગ પહોળા કરાય
ચાયણીમાં પાણી રહે તો બાયડીના પેટમાં વાત રહે
ચાર મળે ચોટલા તો ભાંગે કૈંકના ઓટલા
ચાલતી ગાડીએ ચડી બેસવું
ચીંથરે વીંટાળેલું રતન
ચીભડાના ચોરને ફાંસીની સજા
ચેતતા નર સદા સુખી
ચેતતો નર સદા સુખી
ચોર કોટવાલને દંડે
ચોર કોટવાલને દંડે
ચોર કોટવાળને દંડેગુનો કરનાર ફરીયાદી બની જાય
ચોર ને કહે ચોરી કર અને ઘરધણીને કહે જાગતો રહેજે
ચોર પણ ચાર ઘર છોડે
ચોરની દાઢીમાં તણખલું
ચોરની મા કોઠીમાં મોં ઘાલીને રૂએ
ચોરની માં કોઠીમાં મોં ઘાલીને રૂએ
ચોરની માંને ભાંડ પરણે
ચોરની માને ભાંડ પરણે
ચોરની વાદે ચણા ઉપાડવા જવું
ચોરને કહે ચોરી કર, ને ઘરધણીને કહે જાગતો રહેજે
ચોરને કહે ચોરી કરજે અને સિપાઈને કહે જાગતો રહેજે
ચોરને ઘેર ચોર પરોણો
ચોરનો ભાઈ ઘંટીચોર
ચોરી પર શીનાજોરી
ચોરીનું ધન સીંકે ન ચડે
ચોળીને ચીકણું કરવું
ચૌદમું રતન ચખાડવું
ચૌદમું રતન ચખાડવું
છક થઈ જવું
છકી જવું
છક્કડ ખાઈ જવું
છક્કા છૂટી જવા
છછુંદરનાં છયે સરખાં ~ એકેયમાં સારો ગુણ ન હોવો
છછુંદરનાં માથાંમાંચમેલું ફૂલયોગ્યતા વિનાનું અર્પણ
છછૂંદરવેડા કરવા
છઠ્ઠીનું ધાવણ યાદ આવી જવું
છાગનપતિયાં કરવા
છાજિયા લેવા
છાણના દેવને કપાસિયાની જ આંખ હોય
છાણે વાવ્યા પાણે ઉગે
છાતી પર મગ દળવા
છાપરે ચડાવી દેવો
છાશ લેવા જવી અને દોણી સંતાડવી
છાશ લેવા જવુ અને દોહણી સંતાડવી
છાશ લેવા જવું ને દોણી સંતાડવીકામ કરવું અને શરમ શાની
છાશમાં માખણ જાય અને વહુ ફુવડ કહેવાય
છાસ માગવી ને દોણી સંતાળવી
છાસમાં માખણ જાય ને વહુ ફૂવડ કેવાય
છાસિયું કરવું
છિનાળું કરવું
છીંડે ચડે ઈ ચોર
છીંડે ચડ્યો તે ચોર
છેલ્લા પાટલે બેસી જવું
છેલ્લું ઓસડ છાશ
છોકરાંને છાશ ભેગા કરવા
છોકરાંનો ખેલ નથી
છોકરીને અને ઉકરડાને વધતાં વાર ન લાગે
છોરું કછોરું થાય પણ માવતર કમાવતર ન થાય
છોરું કછોરું થાય પણ માવતર કમાવતર ન થાય
જંગ જીત્યો રે મારો કાણિયો, વહુ ચલે તબ જાણિયો
જંગ જીત્યો રે મારો કાણીયો, જબ બહુ ચલે તબ જાણીયો
જંપનો પૈસો ન હોવો
જણનારીમા જોર નથી તો સૂયાણિ શું કરે?
જણનારીમાં જોર ન હોય તો સુયાણી શું કરે ?
જણનારીમાં જોર ન હોય તો સૂયાણી શું કરે ?
જનોઈવઢ ઘા
જમણમાં લાડુ અને સગપણમાં સાઢુ
જમવામાં જગલો અને કૂટવામાં ભગલો
જમાઈ એટલે દશમો ગ્રહ
જર જમીનને જોરૂ કજિયાં ના છોરું
જર, જમીન ને જોરું, એ ત્રણ કજિયાના છોરું
જર, જમીન ને જોરું; ત્રણે કજિયાના છોરું
જશ ને બદલે જોડા
જશને બદલે જોડા
જા બિલાડી મોભામોભ
જા બિલ્લી કૂત્તે કો માર
જા, વાજા અને વાંદરાં ત્રણેય સરખાં
જાગ્યા ત્યાંથી સવાર
જાગ્યા ત્યારથી સવાર
જાજી સુયાણી એ વેતર વંઠે
જાજો ડાહ્યો જાજો ખરડાય
જાડો નર જોઈને સુળીએ ચડાવવો
જાડો નર જોઈને સૂળીએ ચડાવવો
જાણીતો જમાદાર બે ભાઠાં વધારે મારે
જાણે એને તાણે
જાતે પગ પર કુહાડો મારવો
જાન બચી લાખો પાયે
જાનમાં કોઇ જાણે નઈ ને હું વરની ફૂઈ
જાનમાં કોઇ જાણે નહીં ને વરની ફોઇ હું
જીભ આપવી
જીભ કચરવી
જીભને હોઠથી છેટુ
જીભમાં હાડકું ન હોય, તે આમ પણ વળે અને તેમ પણ વળે
જીભે લાપસી પીરસવી તો મોળી શું કામ પીરસવી?
જીવ ઝાલ્યો રહેતો નથી
જીવતા જગતિયું કરવું
જીવતા જગતીયું કરવું
જીવતાં પાય નહીં, પછી પીપળે રેળેં
જીવતો નર ભદ્રા પામે
જીવતો નર ભ઼દ્રા પામેજીવીએ તો જીવનું કલ્યાણ થાય
જીવવું થોડું ને જંજાળ ઝાઝી
જીવો અને જીવવા દો
જીવ્યા કરતા જોયું ભલુ
જીવ્યા કરતાં જોયું ભલું
જૂનું એટલું સોનું
જે ગામ જવું નહીં તેનો મારગ શેં પૂછવો?
જે ગામ જવું હોય નહિ તેનો મારગ શા માટે પૂછવો?
જે ચડે તે પડે
જે જન્મ્યું તે જાય
જે જાય દરબાર તેના વેચાય ઘરબાર
જે નમે તે સૌને ગમે
જે ફરે તે ચરે
જે બોલે તે બે ખાય
જે વાર્યા ન વરે તે હાર્યા વરે
જે સૌનું થશે તે વહુનું થશે
જેટલા મોં તેટલી વાતો
જેટલા સાંધા એટલા વાંધા
જેટલો ગોળ નાખો તેટલું ગળ્યું લાગે
જેટલો બહાર છે તેથી વધુ ભોંયમાં છે
જેણે મૂકી લાજ એનું નાનું સરખું રાજ
જેના લગન હોય તેના જ ગીત ગવાય
જેના હાથમાં તેના મોંમા
જેની રૂપાળી વહુ તેના ભાઈબંધ બહુ
જેની લાઠી એની ભેંસ
જેની લાઠી તેની ભેંસ
જેનું ખાય તેનું ખોદે
જેનું નામ તેનો નાશ
જેને કોઇ ન પહોંચે તેને તેનુ પેટ પહોંચે
જેને કોઈ ન પહોંચે તેને પેટ પહોંચે
જેને કોઈ ના પુગે એને એનુ પેટ પુગે
જેને રામ રાખે તેને કોણ ચાખે
જેનો આગેવાન આંધળો તેનું કટક કૂવામાં
જેનો રાજા વેપારી તેની પ્રજા ભિખારી
જેવા સાથે તેવા
જેવા હારે તેવાં
જેવી દૃષ્ટી તેવી શૃષ્ટી
જેવી દ્દષ્ટિ તેવી સૃષ્ટિ
જેવી દ્રષ્ટિ તેવી સૃષ્ટિ
જેવી સોબત તેવી અસર
જેવું કામ તેવા દામ
જેવું વાવો તેવુ લણો
જેવો ગોળ વિનાનો કંસાર એવો મા વિનાનો સંસાર
જેવો દેશ એવો વેશ
જેવો દેશ તેવો વેશ
જેવો સંગ તેવો રંગ
જેસલ હટે જવભર ને તોરલ હટે તલભર
જો કંઠનો ખપ હોય તો પાંચેય વસ્તુ રાખ
જોશીના પાટલે અને વૈદના ખાટલે
જ્યાં ગોળ હોય ત્યાં માખી બમણતી આવે જ
જ્યાં ચાહ ત્યાં રાહ
જ્યાં ન પહોચે રવિ, ત્યાં પહોંચે કવિ અને જ્યાં ન પહોંચે કવિ ત્યાં પહોંચે અનુભવી
જ્યાં સંપ ત્યાં જંપ
જ્યાં સુધી શ્વાસ ત્યાં સુધી આશ
જ્યાં સુધી શ્વાસ ત્યાં સુધી આશ
ઝ-ઞ
ઝાઝા ગુમડે ઝાઝી વ્યથા
ઝાઝા રસોઇયા રસોઇ બગાડે
ઝાઝા રસોઈયા રસોઈ બગાડે
ઝાઝા હાંડલા ભેગા થાય તો ખખડે પણ ખરા
ઝાઝા હાથ રળિયામણા
ઝાઝા હાથ રળિયામણાં
ઝાઝા હાથ રળિયામણાંધણા માણસોનાં સહકારયી કાર્ય સિદ્ધ થાય
ઝાઝા હાથ રળીયામણા
ઝાઝા હાથ રળીયામણા અને ઝાઝા મોઢા અદીઠ
ઝાઝા હાથ રળીયામણાં
ઝાઝી કીડી સાપને ખાઈ જાય
ઝાઝી કીડીઓ સાપને તાણે
ઝાઝી સૂયાણી વિયાંતર બગાડે
ઝાઝી સૂયાણીએ વેતર વંઠે
ઝીણો પણ રાઇનો દાણો
ઝેરના પારખા ન હોય
ઝેરના પારખા ન હોય
ટકાની ડોશી અને ઢબુનું મૂંડામણ
ટકાની ડોશી ને રૂપિયો મુંડામણ
ટકે શેર ભાજી ટકે શેર ખાજા
ટકે શેર ભાજી ટકે શેર ખાજાસારું નસરું સૌ સરખું
ટકે શેર ભાજી ને ટકે શેર ખાજા
ટલ્લે ચડાવવું
ટહેલ નાખવી
ટાંટિયો ટળવો
ટાંટીયાની કઢી થઈ જવી
ટાંડી મૂકવી
ટાઢા પહોરની તોપ ફોડવી
ટાઢા પાણીએ ખસ ગઈ
ટાઢું પાણી રેડી દેવું
ટાઢે પાણીએ ખસ ગઈ
ટાઢો ડામ દેવો
ટાયલાવેડાં કરવાં
ટાલિયા નર કો’ક નિર્ધન
ટીંપે ટીંપે સરોવર ભરાય
ટીપે ટીપે સરવર ભરાય
ટીપે ટીપે સરોવર ભરાય, કાંકરે કાંકરે પાળ બંધાય
ટૂંકું ને ટચ
ટેભા ટૂટી જવા
ટોટો પીસવો
ટોણો મારવો
ટોપી પહેરાવી દેવી
ટોપી ફેરવી નાખવી
ટોપી ફેરવી નાખવી
ઠણઠણગોપાલ
ઠરડ કાઢી નાખવી
ઠરીને ઠામ થવું
ઠરીને ઠીંકરું થઈ જવું
ઠાગાઠૈયા કરવા
ઠાલી રાંડને ઠાઠે દિવો
ઠેકાણે પડવું
ઠેરના ઠેર
ઠોકર વાગે ત્યારે જ અક્કલ આવે
ઠોકર વાગે ત્યારે જ અક્કલ આવે
ઠોઠ નિશાળા ને વત્તરણાઁ ઝાઝાઁ
ઠોઠ નિશાળિયાને વતરણાં ઝાઝાં
ઠોઠ નિશાળિયાને વૈતરણા ઝાઝા
ઠોઠ નીશાળીયાંના વેતરણાં જાજા
ડ-ઢ-ણ
ડબ્બો ગુલ કરી નાખવો
ડહાપણની દાઢ ઉગવી
ડહાપણની દાઢ ઊગવી
ડાંગે માર્યા પાણી જુદા ન પડે
ડાંફાં મારવા
ડાકણેય એક ઘર તો છોડે
ડાગળી ખસવી
ડાચામાં બાળવું
ડાચું વકાસીને બેસવું
ડાફરિયાં દેવા
ડાબા હાથની વાત જમણાને ખબર ન પડે
ડાબા હાથનો ખેલ
ડાબા હાથે ચીજ મુકી દેવી
ડારો દેવો
ડાહી સાસરે જાય નહિઁ ને ગાઁડી ને શિખામણ આપે
ડાહી સાસરે જાય નહીં ને ગાંડીને શિખામણ દયે
ડાહી સાસરે ન જાય ને ગાંડીને શિખામણ દે
ડાહીબાઈને બોલાવો ને ખીરમાં મીઠું નખાવો
ડીંગ હાંકવી
ડીંડવાણું ચલાવવું
ડુંગર દૂરથી રળિયામણા
ડુંગરા દૂરથી રળિયામણાં –પરો પરિચય ન હોય ત્યાં સુધી સારું
ડૂંગર દૂરથી રળીયામણાં
ડૂબતો તરણૂ જાલે
ડૂબતો માણસ તયણુ જાલે
ડૂબતો માણસ તરણું પકડે
ડોશી મરે એનો વાંધો નહીં, જમ ઘર ભાળી જાય
ડોશી મરે તેનો ભો નથી, જમ ઘર ભાળી જાય તેનો વાંધો છે
ઢાંકણીમાં પાણી લઈ ડૂબી મર
ઢાંકો-ઢૂંબો કરવો
ઢાંકો-ઢૂંબો કરવો
ઢોરનો ને ચોરનો વિશ્વાસ નાં કરાય
તમાચો મારી ગાલ લાલ રાખવો
તમારે કૂકડે સવાર ~ તમે જેમ કહો તેમ
તમાશાને તેડું ન હોય
તરત દાન ને મહાપુણ્ય
તલપાપડ થવું
તલમાં તેલ નથી
તલવારની ધાર ઉપર ચાલવું
તાંબિયાની તોલડી તેર વાના માંગે
તારા જેવા તાંબિયાના તેર મળે છે
તારા બાપનું કપાળ
તારી અક્કલ ક્યાં ઘાસ ચરવા ગઈ હતી?
તારુઁ મારુઁ સહિયારુઁ ને મારુઁ મારાઁ બાપનુઁ
તારું મારું સહિયારું ને મારું મારા બાપનું
તારું મારું સહીયારું ને મારું મારા બાપનું
તારૂ મારૂ સહીયારૂ, પણ મારૂ મારા બાપનું
તાલમેલ ને તાશેરો
તાવડી તેર વાનાં માગે
તીરથે જઈએ તો મૂંડાવું તો પડે જ
તીસમારખાં
તુંબડીમાં કાંકરા
તેજીને ટકોરાને ગધેડાને ડફણાં – બુદ્ધિશાળી સંકેતથી સમજે ને મૂર્ખ માટે માથાકૂટ કરવી પડે છે
તેજીને ટકોરો, ગધેડાને ડફણાં
તેજીનો ટકોરો ને ગધેડાને ડફણાં
તેર મહિના વિતાવવા કપરા પડે
તેરી બી ચૂપ ઓર મેરી બી ચૂપ
તેરે માંગન બહોત તો મેરે ભૂપ અનેક
તેલ જુઓ તેલની ધાર જુઓ
તેલ જોવાય તેલની ધાર જોવાય
તેલ પાઈને એરંડિયું કાઢવું
તેવળ એટલે ત્રિજો ભાઈ
તોબા પોકારવી
તોળી તોળીને બોલવું
તોળી તોળીને બોલવું
ત્રણ સાથે જાય તો થાય ત્રેખડ ને માથે પડે ભેખડ
ત્રાગું કરવું
ત્રાજવું કોઇની શરમ ન રાખે
ત્રેવડ એટલે ત્રીજો ભાઈ
ત્રેવડ ત્રીજો ભાઈ છે
થાઈ એવાં થઈએ, તો ગામ વચ્ચે રહીએ
થાકશે, ત્યારે પાકશે
થાક્યાના ગાઉ છેટા હોય
થાબડભાણા કરવા
થાય તેવા થઈએ ને ગામ વચ્ચે રહીએ
થાય તો કરવું, નહીં તો બેસી રહેવું
થૂંકના સાંધા કેટલા ટકે?
થૂંકના સાંધા કેટલા દી ટકે?
થૂંકેલું પાછું ગળવું
થૂંકેલું પાછું ગળવું
થોડું ખાવું ને મોટાની સાથે રહેવું
થોડું બોલે તે થાંભલો કોરે
થોડું બોલે તો જીતી જાય, ને બહુ બોલે તે ગોદા ખાય
થોડું રાંધ, મને પીરસ, ને ભૂખી રહે તો મારા સમ
થોડું સો મીઠું
થોડે થોડે ઠીક જ થાય
થોડે નફે બમણો વકરો
થોડે બોલે થોડું ખાય
દયા ડાકણને ખાય
દરજીનો દીકરો જીવે ત્યાં સુધી સીવે
દરદ મઈટુ એટલે વૈદ વેરી
દવાથી ના મટે ઈ દૂવાંથી મટે
દશેરાના દિવસે જ ઘોડુ ન દોડે
દળ ફરે વાદળ ફરે ,
ફરે નદી ના પુર પણ શુરા બોલ્યા નવ ફરે ,
ભલે પશ્ચિમ ઉગે સૂર
દળી, દળીને ઢાંકણીમાં
દાંત કાઢવા
દાંત ખાટા કરી નાખવા
દાંતે તરણું પકડવું
દાઝ્યા ઉપર ડામ
દાઝ્યા પર ડામ
દાઢીની દાઢી ને સાવરણીની સાવરણી
દાણો દબાવી જોવો
દાણો દબાવી/ચાંપી જોવો
દાધારિંગો
દાનત ખોરા ટોપરા જેવી
દામ કરે કામ અને બીબી કરે સલામ
દાળમાં કાળું
દિ નો ક્યાં દૂકાળ છે?
દિ ભરાઈ ગયા છે
દિવાલને પણ કાન હોય
દિવાલનેય કાન હોય
દી ફરવો
દી ભરાઈ ગયા છે
દી વળવો
દી વારે ઈ દિકરા
દીકરી એટલે સાપનો ભારો
દીકરી ને ગાય, દોરે ત્યાં જાય
દીકરી પારકી થાપણ
દીધા કરતા દયા ભલી
દીધે પે દયા ભલી
દીવા તળે અંધારું
દીવા તળે અંધારુંપ઼માણિકતા જ્યાં ત્યાં અન્યાય
દીવાલને પણ કાન હોય
દુ:ખતી રગ દબાવવી
દુ:ખનું ઓસડ દહાડા
દુ:ખે છે પેટ અને કૂટે છે માથું
દુ:ખે પેટ ને કૂટે માથું
દુકાળમાં અધિક માસ
દુકાળમાં અધિક માસ
દુકાળમાં અધિક માસ
દુકાળમાં અધીક માહ
દુખનાં રોદણાં નાં રોવાય
દુખનુ ઓસળ દહાળા
દુખે છે પેટમાં ને કૂટે છે માથું
દુઝણી ગાયની લાત પણ સારી ~ ફાયદો કરાવનારના દોષ પણ સહી લેવા
દુનિયાનો છેડો ઘર
દુબળાં ઢોરને બગાં ઝાઝી
દુબળો સિપાઈ ઢેઢવાડે બળીયો
દુર થી ડુંગરા રળિયામણા
દૂઝણી ગાયની લાત ભલી
દૂઝતી ગાયની લાત ભલી
દૂધ પાઈને સાપ ઉછેરવો
દૂધ, સાકર, એલચી, વરીઆળી ને દ્રાક્ષ
દૂધના દૂધમાં પાણીના પાણીમાંપરિશ્રમનો પૈસો ફળે
દૂધનું દૂધ અને પાણીનું પાણી કરી નાખવું
દૂધનો દાઝેલો છાશ પણ ફૂંકી ફૂંકીને પીએ
દૂધનો દાઝેલો છાસ પણ ફૂંકી ફૂંકીને પીએ
દૂધમાં અને દહીંમાં પગ રાખવો
દૂધમાંથી પોરા કાઢવા
દૂધે વાળુ જે કરે, તે ઘર વૈદ ન જાય
દૂરથી ડુંગર રળિયામણાં
દે દામોદર દાળમાં પાણી
દેખવું નહિ અને દાઝવું નહિ
દેડકાનો જીવ જાયને કાગડાને રમત થાય
દેવ દેવલા સમાતા ન હોય ત્યાં પૂજારાને ક્યાં બેસાડવા
દેવું ત્યારે વાયદો શો ?
દેશ તેવો વેશ
દોડવું હતું ને ઢાળ મળ્યો
દોમ દોમ સાયબી
દોરડી બળે પણ વળ ન છૂટે
દ્રાક્ષ ખાટી છે
દ્રાક્ષ ખાટી છે
ધકેલ પંચા દોઢસો
ધણીની નજર એક, ચોરની નજર ચાર
ધણીને ગમ્યું તે ઢાંકણીમાં –ખુદને ગમ્યું તે સારું
ધનોત-પનોત કાઢી નાખવું
ધરતીનો છેડો ઘર
ધરમ કરતા ધાળ પળે
ધરમ કરતાં ધાડ પડી
ધરમ ધક્કો
ધરમ ની ગાય નાં દાંત ના ગણાય
ધરમના કામમાં ઢીલ ન હોય
ધરમની ગાયના દાંત ન જોવાય
ધરમની ગાયના દાંત ના જોવાય ~
ધરમની ગાયનાં દાંત ન જોવાય
ધરમીને ત્યા ધાળ
ધારીયુ ધણીનું થાય
ધાર્યું ધણીનું થાય
ધિરજ નાં ફળ મિઠાં
ધીરજના ફળ મીઠા હોય
ધીરજનાં ફળ મીઠાં
ધુમાડાને બાચકા ભર્યે દહાડો ન વળે
ધૂળ ઉપર લીંપણ ન કરાય
ધૂળ કાઢી નાખવી
ધોકે નાર પાંસરી
ધોબિનો કુતરો ના ઘરનો કે ના ઘાટ નો
ધોયેલ મુળા જેવો
ધોલધપાટ કરવી
ધોળા તો ગધેળાય હોય
ધોળા દિવસે તારા દેખાવા
ધોળાંમાં ધૂળ પળી
ધોળિયા સાથે કાળિયો રહે, વાન ન આવે, સાન તો આવે
ધોળિયા સાથે કાળિયો રહે, વાન ન આવે, સાન તો આવે
ધોળે ધરમે
ન આવડે ભીખ તો વૈદું શીખ
ન ત્રણમાં, ન તેરમાં, ન છપ્પનના મેળમાં
ન બોલવામાં નવ ગુણ
ન બોલવામાં નવગુણ મૌન રહેવું એ
ન બોલ્યામાં નવ ગુણ
ન મળી નારી એટલે સહેજે બાવા બ્રહ્મચારી
ન મામા કરતા કહેણો મામો સારો
નકલમાં અક્કલ ન હોય
નકલમાં અક્કલ નહીં
નગારખાનામાં પીપૂડીનો અવાજ ક્યાંથી સંભળાય?
નજર ઉતારવી
નજર બગાડવી
નજર લાગવી
નજરે ચડી જવું
નજરે જોયાનું ઝેર છે
નથ ઘાલવી
નદીના મૂળ અને ઋષિના કુળ ન શોધાય
નબળી ગાયને બગાઈ જાજી
નબળો ધણી બાયડી પર સુરોપુરો
નબળો ધણી બૈરી પર શૂરો
નમાજ પડતા મસીદ કોટે વળગી
નમાજ પઢતાં મસીદ કોટે વળગીસારું કામ કરવા જતા આફત આવી
નમે ઈ પ્રભુને ગમે
નમે તે સૌને ગમે
નરમ ઘેંશ જેવો
નવ ગજના નમસ્કાર
નવરો ધૂપ
નવરો નખ્ખોદ વાળે
નવરો બેઠો નખ્ખોદ કાઢે
નવરો બેઠો નખ્ખોદ વારેકામ વગરનો મુશ્ક્લી ઉભી કરે
નવરો બેઠો નખ્ખોદ વાળે
નવરો વાલંણ પાટલા મુડે
નવાણિયો કૂટાઈ ગયો
નવાણુંનો ધક્કો લાગવો
નવી ગિલ્લી નવો દાવ
નવી વહુ નવ દહાડા
નવું નવ દી તાણી તાણીને તેર દી
નવે નાકે દિવાળી
નવો ભૂવો જાજૂ ધૂણે
નવો મુલ્લો બાંગ વધુ જોરથી પોકારે
નવો મુલ્લો બાંગ વધુ પોકારે
નવો મુસલમાન નવ વાર નમાજ પઢે
નસીબ અવળા હોય તો ભોંયમાંથી ભાલા ઊભા થાય
નસીબ અવળા હોય તો ભોંયમાંથી ભાલા વાગે
નસીબ બેઠેલાનું બેઠું રહે, દોડતાનું દોડતું રહે
નસીબનો બળિયો
ના બોલ્યાં મા નવ ગણ
ના મામા કરતા કાણો મામો સારો
નાક ઊંચું રાખવું
નાક કપાઈ જવું
નાક કપાવી અપશુકન ન કરાવાય
નાક કાપે તોય ઉગે
નાક લીટી તાણવી
નાકે છી ગંધાતી નથી
નાગાઓએ કપડાની દુકાન ખોલી
નાગાની પાંચશેરી ભારે
નાગાની પાનશેરી ભારે હોય
નાગાની પુંઠે બાવળ ઉગે તોય છાંયો થાય
નાગાને નાવાનુય શું ને નીચોવાનું શું?
નાગાને નાવું શું અને નીચોવવું શું ?
નાગાને લૂંટાયાનો ભો શો?
નાચ ન જાને આંગન ટેઢા
નાચ ના જાણે ને આંગણું વાંકુ
નાચવા જવું અને ઘુંમટો તાંણવોએવું કામ ન કરવું જેથી મોં સંતાળવું
નાચવું ન હોય તો આંગણું વાંકુ
નાચવું નહી એને આગણું વાકું
નાણા વગરનો નાથીયો, નાણે નાથાલાલ
નાણાં વગરનો નાથિયો ને નાણે નાથાલાલ
નાણાં વગરનો નાથીયો ,નાણે નાથા લાલ
નાણું મળશે પણ ટાણું નહિ મળે
નાતનો માલ નાત જમે, મુસાભાઈના વા ને પાણી
નાના મોઢે મોટી વાત
નાનું પણ નાગનું બચ્ચું ~ ઉંમર કે કદ નાનું પણ શક્તિ વધું:~>
નાનો પણ રાઈનો દાણો
નામ છે એનો નાશ છે
નામ મોટા દર્શન ખોટા
નામું માંડવું
નીર-ક્ષીર વિવેક
નેવાંનાં પાણી મોભારે નાં ચડે
નેવાના પાણી મોભે ના ચડે
નોકર ખાય તો નફો જાય, શેઠ ખાય તો મૂડી જાય
નોકર ખાય તો નફો જાય, શેઠ ખાય તો મૂડી જાય
પંચ કહે તે પરમેશ્વર
પંચકી લકડી એક કા બોજ
પઈની પેદાશ નહિ ને ઘડીની ફુરસદ નહિ
પઈની પેદાશ નહીં ને ઘડીની નવરશ નહીં
પગ કુંડાળામાં પડી જવો
પગ ન ઊપડવો
પગ લપસી જવો
પગચંપી કરવી
પગપેસારો કરવો
પગભર થવું
પગલાં પાડવા/પગલાં ઓળખવા
પગે માછલાં મારે ને મોડે રાંમ પુકારે
પછેડી એટલી સોડ તણાય
પટેલની ઘોડી પાદર સુધી
પટેલની ઘોડી પાદર સુધી ~ મર્યાદિત વિસ્તારમાં જ શક્તિમાન હોવું
પટોળે પડી ભાત, ફાટે નહીં પણ ફીટે નહીં
પડતો બોલ ઝીલવો
પડી પટોડે ભાત, ફાટે પણ ફીટે નહિ
પડ્યા પર પાટું
પડ્યાં ઉપર પાટું
પડ્યો પોદળો ધૂળ ઉપાડે
પઢાવેલો પોપટ
પત્તર ખાંડવી
પથારો પાથરવો
પથ્થર ઉપર પાણી
પરચો આપવો/દેખાડવો
પરણ્યા નથી પણ પાટલે તો બેઠા છો ને?
પરાણે પ્રીત થાય નહીં
પલાળ્યું છે એટલે મૂંડાવવું તો પડશે જ ને
પવન પ્રમાણે સઢ ફેરવવો
પહેતા પાણીમાં હાથ ધોઈ લેવા
પહેલુ સુખ તે જાતે નર્યા
પહેલું સુંખ તે જાતે નર્યાશરીર સારું તો બધું જ સારું
પહેલું સુખ તે જાતે નર્યા
પહેલો ઘા પરમેશ્વરનો
પહેલો સગો પાડોશી
પહોંચેલ માયા/બુટ્ટી
પાંચમની છઠ્ઠ ક્યારે ન થાય
પાંચમાં પૂછાય તેવો
પાંચે ય આંગળી ઘીમાં
પાંચે ય આંગળી સરખી ન હોય
પાંચે ય આંગળીએ દેવ પૂજવા
પાંસરુંદોર કરી નાખવું/થઈ જવું
પાકા ઘડે કાંઠા ન ચડે
પાકે ઘડે કાંઠા ન ચઢેઅમુક વસ્તુ વીતી ગયા પછી પરિસ્થિતિ ન બદલાય
પાકે ઘડે કાઠાં ન ચડે
પાઘડી ફેરવી નાખવી
પાઘડીનો વળ છેડે
પાઘડીનો વળ છેડે આવે
પાછો આવ્યો
પાટિયાં બેસી જવાં
પાટો બાઝવો
પાઠ ભણાવવો
પાડા ઉપર પાણી
પાડા મૂંડવાં
પાડાનાં વાંકે પખાલીને ડામ
પાડાને વાંકે પખાલીને ડામ
પાડાને વાંકે પખાલીને ડામ ~ વાંક કોઇનો ને સજા બીજાને
પાડો ચાલે પાંચ ગાઉૂ ને પખાલી ચાલે પંદર ગાઉૂ
પાણાં ઉપર પાણી
પાણી ઉતારવું
પાણી ચડાવવું
પાણી દેખાડવું
પાણી પહેલા પાળ બાંધવી
પાણી પહેલા પાળ બાંધી લેવી સારી
પાણી પહેલાં પાળ બાંધવી
પાણી પહેલાં પાળ બાંધવીઅગમચેતી વાપરવી
પાણી પાણી કરી નાખવું
પાણી પીને ઘર પૂછવું
પાણી ફેરવવું
પાણી માપવું
પાણીચું આપવું
પાણીમાં બેસી જવું
પાણીમાં રહીને મગર સાથે વેર ન બંધાય
પાણીમાં રહેવું ને મગર હારે વેર બાંધવું
પાણીમાંથી પોરા કાઢવા
પાણીમાંથી પોરા કાઢે
પાનો ચડાવવો
પાપ છાપરે ચડીને પોકારે
પાપડતોડ પહેલવાન
પાપડી ભેગી ઈયળ બફાય
પાપનો ઘડો કોક દિ ફૂટે
પાપનો ઘડો ભરાઈ જવો
પાપળી ભેગી ઈયળ બફાયસારાં ભેગું ખરાબ પણ ખેંચાય
પાપી પેટનો સવાલ છે
પારકા કજિયા ઉછીના ન લેવાય
પારકા છોકરાને જતિ કરવા સૌ તૈયાર હોય
પારકાં છોકરાંને જતિ કરવા
પારકાંના મહેલ જોય આપણાં જૂંપડાં ના બળાય
પારકિ માં કાન વિંધે
પારકી આશ સદા નિરાશ
પારકી આશ સદા નીરાશ
પારકી છઠ્ઠીનો જાગતલ
પારકી પંચાતમાં શું કામ પડવું
પારકી મા જ કાન વિંધે
પારકી મા જ કાન વીંધે
પારકી માં કાન વીંધે
પારકી રોટલીની કોર મિઠી
પારકી લેખણ, પારકી શાહી, મત્તું મારે માવજીભાઈ
પારકે પાદર પહોળા થવું
પારકે પૈસે દિવાળી
પારકે પૈસે પરમાનંદ
પારકે ભાણે મોટો લાડુંબીજાની વસ્તુ સારી લાગે
પારકે ભાણે લાડુ મોટો દેખાય
પાવિયાંને શું પાનો ચડે?
પાશેરામાં પહેલી પુણી છે
પાશેરામાં પહેલી પૂણી છે
પિયરની પાલખી કરતાં સાસરિયાની સૂળી સારી
પિળુ એટલુ સોનુ ના હોય
પીઠ પાછળ ઘા
પીળું તેટલું સોનું નહિ, ઊજળું તેટલું દૂધ નહિ
પુણ્ય પરવારી જવું
પુત્રના લક્ષણ પારણામાંથી ને વહુના લક્ષણ બારણામાંથી
પુત્રનાં લક્ષણ પારણાં માં અને વહુનાં લક્ષણ બારણાં માં
પુરાણ માંડવું
પૂઈછે પંડિત થવાય
પેટ કરાવે વેઁઠ
પેટ કરાવે વેઠ
પેટ ચોળીને શૂળ ઊભું ન કરાય
પેટ છે કે પાતાળ ?
પેટ ઠારવું/પેટ બાળવું
પેટ પકડીને હસવું
પેટ પર પાટું મારવું
પેટ માંથે પોટલાં નાં બંધાય
પેટ મોટું રાખવું
પેટછૂટી વાત કરવી
પેટનું પાણી ન હલવું
પેટનો ખાડો પૂરવો
પેટનો બળ્યો ગામ બાળે
પેટપૂજા કરવી
પેટમાં ઘુસી જવું
પેટમાં પેસીને પગ પહોળા કરવા
પેટમાં ફાળ પડવી
પેટિયું રળી લેવું
પેટે પાટા બાંધવા
પૈ ની પેદાશ નહી અને ઘડીની નવરાશ નહી
પૈસા તો ડાબા હાથનો મેલ છે
પૈસાનું પાણી કરવું
પૈસો મારો પરમેશ્વર ને હું પૈસાનો દાસ
પોચું ભાળી જવું
પોત પ્રકાશવું
પોતાના પગ નીચે રેલો આવે ત્યારે જ ખબર પડે
પોતાની ગલીમાં કુતરો પણ સિંહ
પોતાનો કક્કો જ ખરો કરવો
પોતિયા ઢીલા થઈ જવા
પોતિયું કાઢીને ઊભા રહેવું
પોથાં તે થોથાં, અને ડાચાં તે સાચાં
પોથી માંહેના રીંગણા
પોથીમાંના રીંગણાંમાત્ર કહૈવા પૂરતી વાત
પોદળામાં સાંઠો
પોદળો પડ્યો તો ધૂળ લઇને ઉખડે
પોપટીયું જ્ઞાન
પોપાબાઈનું રાજ
પોબારા ગણી જવા
પોમલી જણે ને પોમલો શુઆવડ ખાએ
પોલ ખૂલી ગઈ
પોલ ખૂલી ગઈ
પ્રસાદી ચખાડવી
પ્રીત પરાણે ન થાય
ફઈને મૂછ ઉગે તો તેને કાકો કહેવાય
ફટકો પડવો
ફણગો ફૂટવો
ફના- ફાતિયા થઈ જવા
ફનાફાતિયા થઈ જવું/કરી નાખવું
ફરે ઈ ચરે, બાંઈધો ભુઈખે મરે
ફરે તે ચરે
ફરે તે ચરે ને બાંધ્યું ભૂખે મરે
ફરે તે ચરે, બાંધ્યા ભૂખ્યા મરે
ફસકી જવું
ફાંકો રાખવો
ફાચર મારવી
ફાટીને ધુમાડે જવું
ફાવ્યો વખણાય
ફાળિયું ખંખેરી નાખવું
ફિશિયારી મારવી
ફીંફાં ખાંડવાં
ફુલ નહિ તો ફુલની પાંખડી
ફૂંકી ફૂંકીને પગ મૂકવો
ફૂંકી ફૂંકીને પગ મૂકવો
ફૂટી બદામના ભાવે
ફૂલ નહિ તો ફૂલની પાંખડીયથા શકિત આપવું
ફૂલાઈને ફાળકો થઈ જવું
ફોદેફોદા ઊડી જવા
બંધ બેસતી પાઘડી પહેરી લેવી
બકરાંના વાડા હોય, સિંહના નહીં
બકરી ય કાળી ને ભેંસેય કાળી
બકરીએ કાળીને ભેંસેય કાળી
બકરું કઢતા ઉંટ પેઠું
બકરું કાઢતા ઊંટ પેઠું
બકરું કાઢતા ઊંટ પેસે ~ નાનું વિધ્ન દૂર કરવા જતાં મોટું વિધ્ન આવી પડે
બકરૂ કાઢતા ઉંટ પેઠૂં
બક્ષિસ લાખની પણ હિસાબ કોડીનો
બગભગત
બગભગત-ઠગભગત
બગલમાં છરી અને ગામમાં ઢંઢેરો
બગલો એક પગે તપ કરે, માછલુ દેખીને મેલે મોઢામાં
બગલો પાવશ બેઠો
બગાસું ખાતા પતાસું મળ્યું
બત્રીસ કોઠે દીવા પ્રગટ્યા
બધો ભાર અંતે કન્યાની કેડ પર આવે
બધો ભાર કન્યની કેડ પર
બધો ભાર કન્યાની કેડ પર
બલિદાનનો બકરો
બહેરો બે વાર હસે
બળ કોનાં બાપનું
બળતાંમાં ઘી હોમવું
બળતું ઘર કૃષ્ણાર્પણ કરવું
બળિયાના બે ભાગ
બળિયાનાં બે ભાગ વધુ લાભ મેળવે
બળીયાં ના બે ભાગ
બાંધી મુઠી લાખની
બાંધી મુઠ્ઠી લાખની, ઉઘાડી વા ખાય
બાંધી મુઠ્ઠી લાખની, ખોલો તો રાખની
બાંધી મૂઠી લાખની
બાંધે એની તલવાર
બાઈ બાઈ ચારણી
બાઈને કોઈ લે નહિ ને ભાઈને કોઈ આપે નહિ
બાડા ગામમાં બે બારશ
બાપ એવા બેટા વડ એવા ટેટામાબાપનાં સંસ્કાર સંતાનમાં ઉતરે
બાપ તેવા બેટા ને વડ તેવા ટેટા
બાપ નુ ના માને ઈ બાવાનુ ક્યાંથી માને
બાપ શેર તો દીકરો સવા શેર
બાપના કૂવામાં ડુબી ન મરાય
બાપના પૈસે તાગડધીન્ના
બાપનું વહાણ ને બેસવાની તાણ
બાપે માર્યા વેર
બાફી મારવું
બાર ગાઉએ બોલી બદલાય
બાર ગાવે બોલી બદલે, તરવર બદલે શાખા બુઢાપામાં કેશ બદલે, પણ લખણ ના બદલે લાખા
બાર બાવા ને તેર ચોકા
બાર વરસે બાવો બોલ્યો, જા બેટા દુકાળ પડશે
બાર વર્ષે બાવો બાલ્યો
બાર વર્ષે બાવો બોલ્યો તારુ સત્યાનાશ જાય
બાર હાથનું ચીભડું ને તેર હાથનું બી
બારે બુધ્ધી ને સોળે સાન
બારે મેઘ ખાંગા થવા
બારે વહાણ ડૂબી જવા
બાવળ વાવો તો કાંટા ઉગે અને આંબો વાવો તો કેરી મળે
બાવળીયા વાવો તો કાંટા લાગે ને આંબા વાવો તો કેરી ખાવ
બાવા બાર ને લાડવા ચાર
બાવાના બેઉ બગડ્યા
બાવાના બેય બગડે
બાવાનાં બે બગડ્યા બે બાજુથી પસ્તાવું
બાવાનાં બેવુ બગડે
બાવો ઉઠ્યો બગલમાં હાથ
બાવો બેઠો જપે જે આવે તે ખપે
બિલાડીના કીધે શીંકુ ન ટૂટે
બિલાડીના પેટમાં ખીર ન ટકે, બૈરાંના પેટમાં વાત ન ટકે
બિલાડીની ડોકે ઘંટ બાંધે કોણ?
બિલાડીનું બચ્ચું સાત ઘેર ફરે
બિલાડીને દૂધ ભળાવો તો પછી શું થાય ?
બીજાની ચિતા પર પોતાની ભાખરી શેકી લેવી
બીડું ઝડપવું
બે ઘરનો પરોણો ભૂખે મરે
બે પાંદડે થવું
બે પાડા લડે તેમાં ઝાડનો ખો નીકળે
બે બદામનો માણસ
બે બાજુની ઢોલકી વગાડવી
બેઉ હાથમાં લાડવા
બેગાની શાદીમેં અબ્દુલ્લા દિવાના
બેઠાં બેઠાં ખાધે તો કુબેરના ભંડાર પણ ખૂટી જાય
બેડાં ઉપર બેડુ ચડે તે પંણીઆરીને ભાર
બૈરાંની બુદ્ધિ પગની પાનીએ
બૈરાંની બુધ્ધિ પગની પાનીએ
બોકડો વધેરવો
બોડી-બામણીનું ખેતર
બોલીને નાં બગાડાય
બોલીને ફરી જવું
બોલે ઈ બે ખાય
બોલે એના બોર વેચાય
બોલે એનાં બોર વેચાયકહ્યા વિના કોઇ ન જાણે
બોલે તેના બોર વહેચાય
બોલે તેના બોર વેંચાય
બોલે તેના બોર વેચાય
બોળી બામણીનું ખેતર
બ્રાહ્મણી વંઠે તો તરકડે જાય
બ્રાહ્મણી વંઠે તો તરકડે જાય
ભડનો દીકરો
ભણેલા ભીંત ભૂલે
ભણ્યો ભૂલે ને તારો ડૂબેગમે તેની પણ ભૂલ થઇ શકે
ભરડી મારવું
ભરાઈ પડવું
ભરોસાની ભેંસ પાડો જણે
ભલભલાને ભૂ પાઈ દેવું
ભલું થયું ભાંગી જંજાળ, સુખે ભજશું શ્રીગોપાળ
ભલું થયું ભાગી જંજાળનિરાંત અનુભવવી
ભસતાં કૂઈતરા કઈડે નય ને ગાઈજા મે વરહે નઈ
ભસતાં કૂતરાં ભાગ્યે જ કરડે – લાંબી લાંબી વાતો કરનારથી કંઇ થઇ શકતું નથી
ભાંગરો વાટવો
ભાંગ્યાનો ભેરુ
ભાંગ્યું તો ય ભરુચ
ભાંડો ફૂટી ગયો
ભાગતા ભૂતની ચોટલી ભલી
ભાગશાળીને ભૂત રળે
ભાગ્યશાળીને ભૂત રળે
ભાભોજી ભારમાં તો વહુ લાજમાંબન્ને પક્ષે મુજવણમાં રહેવું
ભાવતુ હતુ ને વૈદે કીધુ
ભાવતું હતું ને વૈદે કીધું
ભાવતું હતુને વૈદ્યે કહ્યું
ભાવતુતુ ને વૈદ્યે કીધુ
ભીંતને પણ કાન હોય છે
ભીખના હાંલ્લા શીંકે ન ચડે
ભીડ ભાંગે ઈ ભાઈ
ભુખ્યો ભજન નાં કરે
ભુવો ધૂણે પણ નાળિયેર તો ઘર ભણી જ ફેંકે
ભૂંડાથી ભૂત ભાગે
ભૂંડાને પણ સારો કહેવડાવે તેવો છે
ભૂખે ભજન ન હોઈ ગોપાલા
ભૂત ગયું ને પલિત આવ્યું
ભૂતનું સ્થાનક પીપળો
ભૂતોભાઈ પણ ઓળખતો નથી
ભૂલ્યા ત્યાંથી ફરી ગણો
ભેંશ આગળ ભાગવત
ભેંશ ભાગોળે, છાશ છાગોળે અને ઘેર ધમાધમ
ભેંશના શીંગડા ભેંશને ભારી
ભેંશના શીંગડા ભેંશને ભારી
ભેંસ આગળ ભાગવત
ભેંસ આગળ ભાગવત – અણસમજુને ઉપદેશ આપવો નકામો
ભેંસ આગળ ભાગવત ના સમજ લોકોને શીખામણ આપવી
ભેંસ ભાગોળે અને છાશ છાગોળે
ભેંસ ભામણને ભાજી, પાણી દેખી રાજી
ભેખડે ભરાવી દેવો
ભેજાગેપ
ભેજાનું દહીં કરવું
ભોઈની પટલાઈ
ભોઈની પટલાઈ
ભોળાનો ભગવાન
મંકોડી પહેલવાન
મકાન ક્યે મને ઉખેરી જો, વરો ક્યે મને આદરી જો
મગ જે પાણીએ ચડતા હોય તે પાણીએ જ ચડાવાય
મગજમાં રાઈ ભરાઈ જવી
મગનું નામ મરી ન પાડે
મગરનાં આંસુ સારવા
મણ મણની ચોપડાવવી
મણનું માથું જાય પણ નવટાંકનું નાક ન જાય
મણનું માથું ભલે જાય પણ નવટાંકનું નાક ન જાય
મન ઊતરી જવું
મન ચંગા તો કથરોટમાં ગંગામન શુદ્ધ હોય તો યાત્રાકરવી જરૂરનથી
મન ચંગા તો કથરોટમેં ગંગા
મન ઢચુપચુ થઈ જવું
મન દઈને કામ કરવું
મન મનાવવું/મારીને રહેવું
મન મોટું કરવું
મન હોય તો માંડવે જવાય
મન હોય તો માળવે જવાય
મન, મોતી ને કાચ, ભાંગ્યા સંધાય નહિ
મનનો ઊભરો ઠાલવવો
મનમાં પરણવું ને મનમાં રાંડવું
મનમાં પરણ્યાં ને મનમાં રાંડ્યા
મનુષ્ય યત્ન, ઈશ્વર કૃપા
મફતકા ચંદન ઘસબે લાલિયા
મરચા લાગવા
મરચાં લેવા
મરચાં વાટવા
મરચું-મીઠું ભભરાવવું
મરતાને સૌ મારે
મરતો ગયો ને મારતો ગયો
મસાણમાંથી મડા બેઠા કરવા
મસાણેથી મડદાં પાછાં ન આવે
મસીદમાં ગયું’તું જ કોણ?
મહાણેથી મળદા પાછા ના આવે
મહેતો મારે નહિ મહેતો ભણાવે નહિસારો દેખાનય પણ આવડત ન હોય
મહેતો મારે ય નહિ અને ભણાવે ય નહિ
મળદાં માંથે વીજળી પળી
મળદાને જમની શું બીક?
મળે તો ઈદ, ન મળે તો રોજા
મા ઈ મા બીજા વગડાનાં  વા
મા કરતાં માસી વહાલી લાગે
મા તે મા, બીજા બધા વગડાના વા
મા તે મા, બીજા વગડાનાં વા
મા તેવી દીકરી, ઘડો તેવી ઠીકરી
મા મૂળો અને બાપ ગાજર વર્ણસંકરની બાબત બનવી
મા મૂળો ને બાપ ગાજર
માંકડને મોં આવવું
માંગો તો હજાર હાથ વાળા પાસેજ માંગો
માંગ્યા વિના મા પણ ન પીરસે
માંગ્યું મોત ના આવે
માંડીવાળેલ
માંદી કામ કરે ને સાજી કઈડ જાલે
માઈગા મેં વરહે નહીં
માખણ લગાવવું
માગુ દીકરીનું હોય – માગુ વહુનું ન હોય
માગ્યા મોત ના આવે
માણસ માત્ર ભૂલને પાત્ર
માણસ વહાલો નથી માણસનું કામ વહાલું છે
માણ્યુ તેનું સ્મરણ પણ લહાણું
માથા માથે માથું ન રહેવું
માથાનો ફરેલ
માથાનો મળી ગયો
માથે દુખનાં ઝાડ ઉગવા
માથે પડેલા મફતલાલ
માથે હાથ રાખવો
માન ન માન મૈં તેરા મહેમાન
માના પેટમાંય સખણો નહિ રહ્યો હોય
માનો તો દેવ નહિ તો પથ્થર
માપમાં રહેવું
મામા બનાવવા
મામાનું ઘર કેટલે, દિવો બળે એટલે
મામો રોજ લાડવો ન આપે
મારવો તો મીર
મારવો તો મીર ને હણવો તો હાથી ~ લાભ મેળવવો હોય તો પછી મોટો જ મેળવાય
મારા છગન-મગન બે સોનાના, ગામનાં છોકરાં ગારાના
મારીને મુસલમાન કરવો
મારુ મારુ આગવુ ને તારુ મારુ સહીયારુ
મારે મીર ને ફૂલાય પીંજારો
માલ પચી જવો
માશીબાનું રાજ નથી
મિયાં ચોરે મૂઠે ને અલ્લા ચોરે ઊંટે
મિયાં પડ્યા પણ ટંગડી ઊંચી
મિયાં મહાદેવનો મેળ કેમ મળે
મિયાંની મીંદડી
મિયાં-બીબી રાજી તો ક્યા કરેગા કાજી
મીંયાંની ટંગડી ઉંચી
મીઠા ઝાડના મૂળ ન ખવાય
મીઠાં જાળનાં મૂળ નાં ખવાય
મુખમેં રામ, બગલમેં છૂરી
મુલ્લાની દોડ મસીદ સુધી
મુવા નહિ ને પાછા થયા
મુસાભાઈના વા ને પાણી
મૂઈ ભેંશના ડોળા મોટા
મૂઈ ભેંસનાં મોટા ડોળાવસ્તુની હયાતી બાદ તેની કદર થાય
મૂછે વળ આપવો
મૂડી કરતાં વ્યાજ વધુ વહાલું હોય
મૂરખ મિત્ર કરતાં દાનો દુશ્મન સારો
મૂરખના ગાડાં ન ભરાય
મૂરખની માથે શિંગડા ન ઉગે
મૂરખને માથે સિંગળા ના હોય
મેં ભેગો ગારો
મેતો મારેય નહીં ને ભણાવેય નહીં
મેથીપાક આપવો
મેથીપાક ચખાડવો
મેદાન મારવું
મેરી બિલ્લી મુજ કો મ્યાઉં ~ જેને આશરો આપ્યો હોય તે જ બેવફાઇ કરે
મેરી બિલ્લી મુજસે મ્યાંઉંપોતાના જ દગો કરે
મેરી બિલ્લી મૂઝસે મ્યાઉં
મેલ કરવત મોચીના મોચી
મેહુલાં વરહ્યાં ભલાં
મોં કાળું કરવું
મોં ચડાવવું
મોં તોડી લેવું
મોં પરથી માંખી ઉડતી નથી
મોં બંધ કરવું
મોં માથાના મેળ વિનાની વાત
મોં માથાના મેળ વિનાની વાત
મોંકાણના સમાચાર
મોંકાણના સમાચાર
મોંછડી ભેંસ ને નછરવી છોડીચંચળતા ન છોડવી
મોટું પેટ રાખવું
મોઢાંમાં રામ બગલ માં છરી
મોઢાનો મોળો
મોઢામાં મગ ભર્યા છે?
મોઢું કટાણું કરવું/બગાડવું
મોઢું જોઈને ચાંદલો કરાય
મોતિયા મરી જવા
મોર ના ઇંડા ચીતરવા ના પડે
મોર વગડામાં નાચ્યો કોણે જાણ્યો ! – સાચી સાબિતીનો અભાવ
મોરના ઈંડાને ચીતરવા ન પડે
મોરનાં ઈંડા ચીતરવા ન પડે
મોરનાં ઈંડાં ચીતરવાં ન પડેસાચી વસ્તુને જાહેરાતની જરૂર નથી
મોરનાં ઈંડાંને ચીતરવાં ન પડે – સાચી વસ્તુને જાહેરાતની જરૂર નથી હોતી
મોરનાં ઈંડાને ચીતરવા ન પડે
મોસાળમાં જમણ અને મા પીરસનાર
મોસાળે જમણ ને માં પિરસે
યથા રાજા તથા પ્રજા
રંગ ગયા પણ ઢંગ ન ગયા
રમત રમવી
રમતવાતમાં
રાંકના કહ્યા ભિખારા નાં માને
રાંકને ઘેર રતનખૂજ હર્ષજનક બાબત બનવી
રાંડ્યા પછી ડહાપણ નકામુ
રાંડ્યા પછીનું ડહાપણ
રાંધવા ગયા કંસાર અને થઈ ગયું થૂલું
રાંધેલ ધાન રઝળી પડ્યા
રાઈના પડ રાતે ગયા
રાજા ને ગમે તે રાણી
રાજા, વાજા ને વાંદરા, ત્રણેય સરખા
રાજાને ગમી તે રાણી, છાણા વીણતી આણી
રાજાને ગમે તે રાણી, ભલે છાણા વીણતી આણી
રાત ગઈ અને વાત ગઈ
રાત થોડી ને વેશ ઝાઝા
રાત થોડી વેશ ઝાઝાઓછા સમય અને વધારે કામ
રાતે પાણીએ રોવાનો વખત
રામ બોલો ભાઈ રામ થઈ જવું/રામશરણ પહોંચવું
રામ રમાડી દેવા
રામ રાખે તેને કોણ ચાખે
રામના નામે પથ્થર તરે
રામનામ જપના પરાયા માલ અપના
રામનું રાજ
રામબાણ ઈલાજ
રામબાણ વાગ્યા હોય તે જાણે
રામાયણ માંડવી
રીંગણાં જોખવા
રૂપ રૂપનો અંબાર
રેતીમાં વહાણ ચલાવવું
રેવડી દાણાદાણ કરી નાખવી
રોકડું પરખાવવું
રોગ ને શત્રુ ઉગતાં જ ડામવા પડે
રોજ મરે એને કોણ રોવે
રોજની રામાયણ
રોટલાથી કામ કે ટપટપથી
રોટલો મળે પણ ઓટલો ન મળે
રોતો રોતો જાય તે મુવાની ખબર લઈ આવે
રોદણા રોવા
રોદણા રોવા
લંકાએ સોનું શું કામનું?
લંકાની લાડી ને ઘોઘાનો વર
લંગોટીયો યાર
લક્ષ્મી ચાંદલો કરવા આવે ત્યારે કપાળ ધોવા ન જવાય
લક્ષ્મી ચાંદલો કરવા આવે ત્યારે મોં ધોવા ન જવાય
લખણ ન બદલે લાખા
લખણ ન મૂકે લાખા
લખમી ચાંદલો કરવા આવે તો મુરત ના જોવાય
લગને લગને કુંવારા લાલ
લપસ્યા તોયે ગંગામાં
લમણાંઝીક કરવી
લાંબા જોડે ટૂંકો જાય, મરે નહિ તો માંદો થાય
લાકડાના લાડુ ખાય તે પસ્તાય અને ન ખાય તે પણ પસ્તાય
લાકડાની તલવાર ચલાવવી
લાકડી ભાંગે નહિ ને સાપ મરી જાય
લાકડે માંકડું વળગાવી દેવું
લાખ મળ્યાં નહિ અને લખેશ્રી થયા નહિ
લાખો મરજો પણ લાખોનો પાલનહાર ન મરજો
લાગ્યું તો તીર, નહિ તો તુક્કો
લાજવાને બદલે ગાજવું
લાતો ના ભૂત વાતોથી ન માને
લાતોંકે ભૂત બાતોંસે નહીં માનતે
લાપસી પીરસવી જીભે, તો મોળી શી પીરસવી?
લાલો લાભ વગર નાં લોટે
લાલો લાભ વિના ન લૂટે
લાલો લાભ વિના ન લોટે
લીલા લહેર કરવા
લૂલી વાસીદુ વાળે અને સાત જણને કામે લગાડે
લે લાકડી ને કર મેરાયું
લેતાં લાજે ને આપતાં ગાજે
લેને ગઈ પૂત ઔર ખો આઈ ખસમ
લોઢાના ચણા ચાવવા
લોઢું લોઢાંને કાપે
લોઢું લોઢાને કાપે
લોઢે લોઢુ ના થવાય
લોભને થોભ ન હોય
લોભિયા હોય ત્યાં ધુતારા ભૂખે ન મરે
લોભી હોય ત્યાં ધૂતારા ભૂખે ન મરે
લોભી હોય ત્યાં ધૂતારાં ભૂખેના મરે
લોભીયા નુ ધન ધૂતારા ખાય
લોભે લક્ષણ જાય
લોભે લક્ષણ જાય
લોભે લખણ જાય
લ્યે મગો ને ભરે જગો
લ્યે લાલો ને ભરે હરદાસ
વખાણી ખીચડી દાંતે ચોટે
વખાણેલી ખીચડી દાઢે વળગી
વખાણેલી ખીચડી દાઢે વળગે
વઘારેલી ખીચડી દાઢે વાળગી
વટનો કટકો
વડ એવા ટેટાં ને બાપ એવા બેટાં
વડ જેવા ટેટા ને બાપ જેવા બેટાં
વઢકણી વહુ ને દીકરો જણ્યો
વઢકણી વહુંએ દીકરો જણ્યો
વર મરો કે કન્યા મરો, ગોરનું તરભાણું ભરો
વર મરો, કન્યા મરો પણ ગોરનું તરભાણું ભરો
વર રહ્યો વાસી ને કન્યા ગઈ નાસી
વરની ફૂઇ દોડી દોડી મૂઇ
વરને કોણ વખાણે? વરની મા!
વરને વખાણે વરની માં
વરસના વચલા દહાડે
વહેતા પાણી નિર્મળા
વહેતી ગંગામાં ડુબકી લગાવવી
વહેમનું કોઈ ઓસડ નથી
વહોરાવાળું નાડું પકડી ન રખાય
વા વાત લઇ જાયમાઠા ખબર વીજળીવેગે જાય
વા વાતને લઈ જાય
વાં ફરે એમ વાંતુ ફરે
વાંઢાને કન્યા જોવા ન મોકલાય
વાંદરા ને સીડી ના અપાય
વાંદરાને સીડી ન અપાય
વાંદરો કૂદે ખીલાના જોરે ~ માણસ મોટે ભાગે બીજાની મદદથી જ જોર કરતો હોય છે
વાંદરો ઘરડો થાય પણ ગુલાંટ ન ભૂલે
વાંદરો ઘરડો થાય પણ ઠેકડા મારવાનું ન ભૂલે –
વાંસો ને પેટ એક થઈ જાય
વાઈરા ના વરે ઈ હાઈરા વરે
વાઘ પર સવારી કરવી સહેલી છે પણ નીચે ઉતરવું અઘરું છે
વાઘને કોણ કહે કે તારુ મોં ગંધાય છે
વાડ ચિભડાં ગળે
વાડ ચીભડા ગળે
વાડ થઇને ચીભડાં ગળે રક્ષક જ ભક્ષક બને
વાડ થઈને ચીભડાં ગળે
વાડ વિના વેલો ન ચડે
વાડે વેલો ચડે
વાણિયા વાણિયા ફેરવી તોળ
વાણિયા વિદ્યા કરવી
વાણિયાની મૂછ નીચી તો કહે સાત વાર નીચી
વાણિયો પેટમાં પેસીને પગ પહોળા કરે
વાણિયો રીઝે તો તાળી આપે
વાત ગળે ઉતરવી
વાતનું વતેસર કરવું
વાતમાં કોઈ દમ નથી
વાધરી સાંટું ડોબુ ના મરાય
વાન ના આવે, સાન આવે
વારા ફરતો વારો, મારા પછી તારો, મે પછી ગારો
વારા ફરથી વારો અને મારા પછી તારો
વાર્યા ન વળે તે હાર્યા વળે
વાર્યાં ના વરે, હાર્યાં વરે
વાવડી ચસ્કી
વાવો તેવું લણો
વાવો તેવું લણો, કરો તેવું પામો
વાળ વાંહે એયડા પ્યેં
વાળંદના વાંકા હોય તો કોથળીમાંથી કરડે
વિદ્યા વિનય થી શોભે છે
વિદ્યા વિનયથી શોભે
વિના ચમત્કાર નહિ નમસ્કાર
વિનાશકાળે વિપરીત બુદ્ધિ
વિશ્વાસે વહાણ તરે
વિશ્વાસે વહાણ હાલેં
વીંછીના દાબડામાં હાથ નાખીએ તો પરિણામ શું આવે?
વીસનખી વાઘણ
વેંત એકની જીભ
વેંત એકની જીભ
વેળાવેળાની છાંયડીસમય સમય નો પ઼ભાવ
વૈદ્યના ખાટલે
વો દિન કહાં કિ મિયાં કે પાઉં મેં જૂતિયા
વ્યાજ ને ઘોડાય ના આંબે
શંકા ભૂત અને મંછા ડાકણ
શાંત પાણી ઊંડા હોય
શાંતિ પમાડે તે સંત
શિયા-વિયા થઈ જવું
શિયાળ તાણે સીમ ભણી અને કૂતરું તાણે ગામ ભણી
શિયાળો ભોગીનો ઉનાળો જોગીનો
શીંગડા, પૂંછડા વિનાનો આખલો
શીરા માટે શ્રાવક થવું
શેક્યો પાપડ ભાંગવાની તાકાત નથી
શેઠ કરતાં વાણોતર ડાહ્યાં
શેઠની શિખામણ ઝાંપા સુધી
શેઠને ગુમડું થાય તો ગામ આખુ ખબર કાઢ્વા જાય
શેતાનું નામ લીધુ શેતાન હાજર
શેર માટીની ખોટ
શેરના માથે સવા શેર
શેહ ખાઈ જવી
શોભાનો ગાંઠિયો
શોભાનો ગાંઠીયો
શ્રી ગણેશાય નમઃ કરવું
સંગ એવો રંગ
સંગ તેવો રંગ
સંગર્યો સાપ પણ કામનો
સંઘરેલો સાપ કામ લાગે
સંતોષી નર સદા સુખી
સંપ ત્યાં જંપ
સંસાર છે ચાલ્યા કરે
સઈ, સોની ને સાળવી ન મૂકે સગી બેનને જાળવી
સઈની સાંજ ને મોચીની સવાર ક્યારે ય ન પડે
સક્કરવાર વળવો
સગપણમાં સાઢુ ને જમણમાં લાડુ
સતી શાપ આપે નહિ અને શંખણીના શાપ લાગે નહિ
સત્તર પંચા પંચાણું ને બે મૂક્યા છૂટના, લાવો પટેલ સોમાં બે ઓછા
સત્તા આગળ શાણપણ નકામું
સદાનો રમતારામ છે
સબળકા વગર ધબળકો
સર સલામત તો પઘડિયાં બહોત
સસ્તુ ભાડું ને સિદ્ધપુરની જાત્રા
સળગતામાં હાથ ઘાલો તો હાથ તો દાઝે જ ને
સળગતું લાકડું ઘરમાં ન ઘલાય
સાંઠે બુદ્ધિ નાઠી
સાચને આંચ ન આવે
સાચાને સાચવનાર ઇશ્વર
સાજા ખાય અન્ન ને માંદા ખાય ધન
સાન ઠેકાણે આવવી
સાનમાં સમજે તો સારું
સાપ ગયા અને લીસોટા રહી ગયા
સાપ ગયા અને લીસોટા રહ્યા
સાપ મરેને પરોણો ય ના ભાંગે
સાપના દરમાં હાથ નાખવો
સાપને ઘર પરોણા સાપ એક ભૂખ્યો હોય તે બીજા ભૂખ્યાને  શું ખવડાવે
સાપને ઘેર સાપ પરોણો
સાપે છછુંદર ગળી
સાપે છછુંદર ગળ્યા જેવી હાલત
સારા કામમાં સો વિઘન
સાસ ત્યાં સુધી શોષજીવે ત્યાં સુધી જંજાળદમ ત્યાં લગી દવા
સાહસ વિના સિદ્ધિ નથી
સાહુકારની છોકરી ને સરકારની નોકરી
સિંદરી બળે પણ વળ નાં જાય
સિંહ ભૂખો મરે પણ ખડ ન ખાય
સિંહનાં ટોળાં ન હોય ~
સિંહને કોણ ક્યે તારૂ ડાચું ગંધાય?
સિદિને સિદકા વાલાં
સિધ્ધિ તેને જઈ વરે જે પરસેવે ન્હાય
સીંદરી બળી ગઇ પણ વળ ન ગયા
સીંદરી બળે પણ વળ ન મૂકે
સીદીભાઈને સીદકાં વહાલાં
સીદીભાઈનો ડાબો કાન
સીધી આંગળીએ ઘી ન નીકળે
સીધી આંગળીએ ઘીઈ નહીં નીકલે
સીધુ જાય અને યજમાન રીસાય
સુકા ભેગુ લીલુ બળે
સુખમાં સાંભરે સોની ને દુ:ખમાં સાંભરે રામ
સુતારનું મન બાવળિયે
સુથાર નુ મન બાવળીએ
સુથારનુ મન બાવળીએ
સુરતનું જમણ ને કાશીનું મરણ
સૂકા ભેગુ લીલું બળે
સૂકા ભેગું લીલું બળે
સૂપડાં સાફ થઈ ગયાં
સૂળીનો ઘા સોયથી સર્યો
સેવા કરે તેને મેવા મળે
સો દવા એક હવા
સો દહાડા સાસુના તો એક દહાડો વહુનો
સો દાહ્ડાં સાસુના એક દા‘હ્ડો વહુનો
સો મણ તલે અંધારું –અન્યાય થવો
સો વાત ની એક વાત
સો વાતની એક વાત
સો સોનાર કી એક લૂહાર કી
સોટી વાગે ચમચમ ને વિદ્યા આવે રૂમઝૂમ
સોના કરતાં ઘડામણ મોંઘું
સોનાં કરતા ઘડામણ મોંઘુ
સોનાંની થાળીને લોઢાની મેખ
સોનાની જાળ પાણીમાં ન નખાય
સોનાની જાળને પાણીમાં ન ફેંકાય
સોનાની થાળીમાં લોઢાનો મેખ
સોનાનો સૂરજ ઉગવો
સોનામાં સુગંધ મળે
સોનીના સો ઘા તો લુહારનો એક ઘા
સોનીના સો ને લુહાર નો એક
સોનું સડે નહિ ને વાણિયો વટલાય નહિ
સોબત કરતા શ્વાનની બે બાજુ નુ દુઃખ,
સોય માંથી સોંસરવો નિકળે
સોળે સાન, વીસે વાન
સૌ ચૂહે મારકે બિલ્લી ચલી હજકો
સૌને મન સૌના સોનાના
સ્ત્રી ચરિત્રને કોણ પામી શકે ?
સ્ત્રી રહે તો આપથી અને જાય તો સગા બાપથી
હઁગીને આહડવા બેસવુઁ
હરામના હાડકાં
હરામનુ ના પચે
હલકાથી ભારે હોય
હલકું લોહી હવાલદારનું
હવનમાં હાડકાં હોમવા
હવેલી લેતા ગુજરાત ખોઈ
હસવામાંથી ખસવું થવું
હસવું અને લોટ ફાકવો બન્ને સાથે ન થાય
હસે તેનું ઘર વસે
હળદરના ગાંઠીયે ગાંધી ન થવાય
હળાહળ કળજુગ
હા જી હા કરવું
હાકલા-પડકારા કરવા
હાજાં ગગડી જવા
હાડકાં ખોખરાં કરવા/રંગી નાખવાં
હાડહાડ થવું
હાથ અજમાવવો/સાફ કરવો
હાથ ઊંચા કરી દેવા
હાથ દેખાડવો
હાથ ધોઈ નાખવા
હાથ ભીડમાં હોવો
હાથતાળી આપવી
હાથના કર્યા હૈયે વાગ્યા
હાથનો ચોખ્ખો
હાથમાં આવ્યું તે હથિયાર
હાથી જીવતો લાખનો , મરે તો સવા લાખનો
હાથીઘોડાનો ફરક
હાથીના દાંત દેખાડવાના જુદા અને ચાવવાના જુદા
હાથીના પેટમાં હરડેકોઇ મહત્વ ન હોવું
હાથીની અંબાડીએ ચડી છાણાં ન વિણાય
હાથીની પાછળ કૂતરા ભસે
હાર્યો જુગારી બમણું રમે
હાલ હાલ હલ્લુની માશી હાલતો થા
હિંમતે મર્દા તો મદદે ખુદા
હિરો ગોગે જઈને આવ્યો અને ડેલીએ હાથ દઈને આવ્યો
હું પહોળી ને શેરી સાંકડી
હું મરું પણ તને રાંડ કરું
હું રાણી, તું રાણી તો કોણ ભરે પાણી ?
હુતો ને હુતી બે જણ
હૈયા ઉકલત
હૈયું બાળવું તેના કરતા હાથ બાળવા સારા
હૈયે છે પણ હોઠે નથી
હૈયે રામ વસવા
હોઠ સાજા તો ઉત્તર ઝાઝા
હોય ત્યારે ઇદ, ન હોય ત્યારે રોજા
હોળીનું નાળિયેર
Posted in कहावतें और मुहावरे

જૂની કહેવતો – નવી કહેવતો


બહેરો બે વાર હસે – ચાઈના ની ફિલામેન્ટ બે વાર ઝબુકે.
ગાય ને દોહી કુતરી ને પાવું – આર.ઓ. નું પાણી એક્વાગાર્ડ માં નાખવું.
વાંદરા ને નિસરણી મળવી – ફેસબુક પર ગર્લ ફ્રેન્ડ મળવી.
પેટ પર પાટુ મારવું – ધંધા ની વાટ લગાડવી.
ધીરજ ના ફળ મીઠા – ૨ મિનીટ માં મેગી ના થાય..(ભલે એડવર્ટાઈઝમેન્ટ માં બતાવે.)
જીવ માં જીવ આવવો – પ્રેગ્નન્ટ હોવું.
દાઝ્યા પર ડામ – પાઈલ્સ ને ઉપર થી બાઈક ની સીટ ગરમ
કાગ નું બેસવું ને ડાળ નું પડવું – પહેલીવાર લીફ્ટ આપી ને પેટ્રોલ નું ખૂટવું.
Posted in कहावतें और मुहावरे, मातृदेवो भव:

માં


જુદી જુદી ભાષામાં માને લગતી કહેવતો (‘થેંક યૂ મમ્મી’ પુસ્તકમાંથી સાભાર, પુસ્તકપ્રાપ્તિની વિગતો લેખને અંતે મૂકી છે.)

[૧] સ્ત્રી અબળા હોઈ શકે માતા નહીં – કોરિયન કહેવત

[૨] જે કર ઝુલાવે પારણું તે જગ પર શાસન કરે. – ગુજરાતી કહેવત

[૩] માને ખભે સુરક્ષિત બાળકને ખબર નથી હોતી કે સફર લાંબી છે. – મોઝેમ્બિલ કહેવત

[૪] વાછરડાને એની માતાનાં શિંગડાંની વળી બીક શાની ? – આફ્રિકન કહેવત

[૫] આ પૃથ્વી પર એક જ સુંદર બાળક છે અને દરેક માતા પાસે એ હોય છે. – ચાઈનીસ કહેવત

[૬] ઘર એટલે… પિતાનું સામ્રાજ્ય, બાળકોનું સ્વર્ગ અને માતાની દુનિયા. – અમેરિકન કહેવત

[૭] વસંતમાં હળવેકથી ચાલો, પૃથ્વી માતા સગર્ભા છે. – નેટિવ અમેરિકન કહેવત

[૮] પુરુષનું કામ સૂર્યોદયથી સૂર્યાસ્ત, જ્યારે માતાનું કામ અનંત… – કુરદીશ કહેવત

[૯] દરેક કાગડો પોતાની માની નજરે હંસ હોય છે. – યુરોપિયન કહેવત

[૧૦] ઝાકળબિંદુ ધરતીને ચૂમે એટલી જ નજાકતથી માતા બાળકને પ્રેમ કરે. – સુદાની કહેવત

[૧૧] માતાનો એક અંશ બરાબર અસંખ્ય ધર્મગુરુઓ. –સ્પેનીશ કહેવત

[૧૨] પિતા વગર અડધા અનાથ, માતા વગર પૂરા અનાથ. – સાઈબિરિયન કહેવત

[૧૩] એક માતા જેટલી સહેલાઈથી સાત બાળકોને ખવડાવી શકે છે, એટલી સહેલાઈથી સાત બાળકો એક માતાને ખવડાવી શકે ? – ફ્રેંચ કહેવત

[૧૪] પિતાનો પ્રેમ પર્વતથી ઊંચો. માતાનો પ્રેમ દરિયાથી ઊંડો. – જાપાનીસ કહેવત

[૧૫] બચકું ભરતાં બાળકને તો ફક્ત એની મા જ ઊંચકે. – નાઈજીરિયન કહેવત

[૧૬] ઘર ખરીદતી વખતે પાયો ચકાસો અને પત્ની પસંદ કરતી વખતે એની માતાને જુઓ. – ચાઈનીસ કહેવત

પુસ્તક પ્રાપ્તિની વિગતો..

[કુલ પાન.૨૪૦. કિંમત રૂ. ૩૦૦/- પબ્લિશર : આવિષ્કાર પબ્લિશર્સ ૮-બી, પ્રફુલ્લ સોસાયટી, અકોટા ડી-માર્ટ સામે, અકોટા, વડોદરા-૩૯૦૦૦૭, વિતરક : આર.આર.શેઠની કંપની ‘દ્વારકેશ’ રોયલ એપાર્ટમેન્ટ પાસે, ખાનપુર, અમદાવાદ-૩૮૦૦૦૧ ટેલિ.: (૦૭૯) ૨૫૫૦૬૫૭૩]

Posted in आयुर्वेद - Ayurveda, कहावतें और मुहावरे

આરોગ્યવર્ધક કહેવતો – જોરાવરસિંહ જાદવ


http://www.readgujarati.com/2012/05/02/aarogya-kahevato/

Posted in कहावतें और मुहावरे

ગુજરાતી કહેવતો


https://gu.wikiquote.org/wiki/%E0%AA%97%E0%AB%81%E0%AA%9C%E0%AA%B0%E0%AA%BE%E0%AA%A4%E0%AB%80_%E0%AA%95%E0%AA%B9%E0%AB%87%E0%AA%B5%E0%AA%A4%E0%AB%8B