Posted in कविता - Kavita - કવિતા

कोशिश करने वालों की कभी हार नहीं होती।


लहरों से डर कर नौका पार नहीं होती,

कोशिश करने वालों की कभी हार नहीं होती।

नन्हीं चींटी जब दाना लेकर चलती है,

चढ़ती दीवारों पर, सौ बार फिसलती है।

मन का विश्वास रगों में साहस भरता है,

चढ़कर गिरना, गिरकर चढ़ना न अखरता है।

आख़िर उसकी मेहनत बेकार नहीं होती,

कोशिश करने वालों की कभी हार नहीं होती।

डुबकियां सिंधु में गोताखोर लगाता है,

जा जा कर खाली हाथ लौटकर आता है।

मिलते नहीं सहज ही मोती गहरे पानी में,

बढ़ता दुगना उत्साह इसी हैरानी में।

मुट्ठी उसकी खाली हर बार नहीं होती,

कोशिश करने वालों की कभी हार नहीं होती।

असफलता एक चुनौती है, इसे स्वीकार करो,

क्या कमी रह गई, देखो और सुधार करो।

जब तक न सफल हो, नींद चैन को त्यागो तुम,

संघर्ष का मैदान छोड़ कर मत भागो तुम।

कुछ किये बिना ही जय जय कार नहीं होती,

कोशिश करने वालों की कभी हार नहीं होती।

कई लोग इस रचना को हरिवंशराय बच्चन जी द्वारा रचित मानते हैं। लेकिन श्री अमिताभ बच्चन ने अपनी एक फ़ेसबुक पोस्ट में स्पष्ट किया है कि यह रचना सोहनलाल द्विवेदी जी की है।

Posted in कविता - Kavita - કવિતા, प्रेरणात्मक

कोशिश कर, हल निकलेगा


कोशिश कर, हल निकलेगा

आज नहीं तो, कल निकलेगा..

अर्जुन के तीर सा सध

मरूस्थल से भी जल निकलेगा..

मेहनत कर, पौधों को पानी दे

बंजर जमीन से भी फल निकलेगा..

ताकत जुटा, हिम्मत को आग दे

फ़ौलाद का भी बल निकलेगा..

जिंदा रख, दिल में उम्मीदों को

गरल के समंदर से भी गंगाजल निकलेगा..

कोशिशें जारी रख कुछ कर गुजरने की

जो है आज थमा-थमा सा, चल निकलेगा..

                    _By ANAND PARAM

Posted in कविता - Kavita - કવિતા

ચાલ એક સંબંધ


*ચાલ એક સંબંધ*

*પતંગ-દોરા જેવો બાંધીએ..*

ચાલ એક સંબંધ

પતંગ-દોરા જેવો બાંધીએ..

હું દોરો હોઉં અને તું પતંગ બની ઉડીએ..

ચાલ એક સંબંધ…

ના તૂટીએ, ના ફાટીએ

તેની કાળજી રાખીએ..

સરરર બધાંથી અળગું

બધાંથી આગવું ચગી બતાવીએ..

ચાલ એક સંબંધ…

ક્યારેક ઢીલમાં

બહુ દૂર-દૂર નીકળી જઈએ..

તો ક્યારેક

ખેંચતાણમાં સાવ નમી પડીએ..

ચાલ એક સંબંધ…

ના કોઈની કાપાકાપી,

ના કોઈની દેખાદેખી કરીએ..

બસ આભની

અનંત દુનિયા આંબવાને ઉડીએ..

ચાલ એક સંબંધ…

થોડું ચગવાનું,

થોડું ડગવાનું,

થોડું લથડવાનું,

ગોથાં પણ ખાઈ જવાનું..

આપણે કાં કપાવાનું,

કાં જમીન પર ઊતરવાનું..

અંતે તો છુટાં જ પડવાનું..

આ બધું વિચારી

થોડું કાંઈ હિંમત હારવાનું ?

આપણે તો એકમેક સંગાથે

આગળ વધવાનું..

ચાલ એક સંબંધ…

પેચબાજોથી બચવા બચાવવાં

સામસામી ઢાલ બનીએ..

બરાબર હોય

એકબીજાં પર પૂર્ણ નિર્ભર

છતાં અધ્ધરતાલ રહીએ..

ચાલ એક સંબંધ..

ગૂંચવણો સઘળી ઉકેલીએ..

ને જૂનાં સંબંધો લપેટીએ..

ચાલ એક સંબંધ

પતંગ-દોરા જેવો બાંધી લઈએ..

ચાલ એક સંબંધ…

– અજ્ઞાત..,

Posted in कविता - Kavita - કવિતા

शब्द वेध


शब्द शब्द बहु अंतरा, शब्द के हाथ न पांव।

एक शब्द करे औषधि, एक शब्द करे घाव॥

शब्द संभाले बोलियेे, शब्द खींचते ध्यान।

शब्द मन घायल करे, शब्द बढ़ाते मान॥

शब्द मुंह से छूट गया, शब्द न वापस आय।

शब्द जो हो प्यार भरा, शब्द ही मन में समाएं॥

शब्द में हैं भाव रंग का, शब्द हैं मान महान।

शब्द जीवन रुप हैं, शब्द ही दुनियां ज़हान॥

शब्द ही कटुता रोप दें, शब्द ही बैर हटाएं।

शब्द जोड़ दें टूटे मन, शब्द ही प्यार बढ़ाएं॥

– अज्ञात

Posted in कविता - Kavita - કવિતા

घुट-घुट कर जीना छोड़ दे..

घुट-घुट कर जीना छोड़ दे,

तूं रुख हवाओं का मोड़ दे;

हिम्मत की अपनी कलम उठा,

लोगों के भरम को तोड़ दे !

तू छोड़ ये आंसू उठ हो खड़ा,

मंज़िल की ओर अब कदम बढ़ा;

हासिल कर इक मुकाम नया,

पन्ना इतिहास में जोड़ दे !

उठना है तुझे नहीं गिरना है,

जो गिरा तो फिर से उठना है;

अब रुकना नहीं इक पल तुझको,

बस हर पल आगे बढ़ना है !

राहों में मिलेंगे तूफ़ान कई,

मुश्किलों के होंगे वार कई;

इन सबसे तुझे न डरना है,

तूं लक्ष्य पे अपनें ज़ोर दे !

चल रास्ते तूं अपनें बना,

छू लेना अब तू आसमान;

धरती पर तू रखना कदम,

बनाना है अपना ये जहां !

किसीके रोके न रुक जाना तूं,

लकीरें किस्मत की खुद बनाना तूं;

कर मंज़िल अपनी तूं फतह,

कामयाबी के निशान छोड़ दे !

घुट-घुट कर जीना छोड़ दे,

तूं रुख हवाओं का मोड़ दे;

हिम्मत की अपनी कलम उठा,

लोगों के भरम को तोड़ दे !

– अज्ञात

Posted in कविता - Kavita - કવિતા

સંયુક્ત પરિવાર સુખી પરિવાર !

એક પાંદડું, જીદે ચડ્યું,

થયું નિજ પરિવારથી જુદું.

ઝાડથી છૂટું પડીને એ પાંદડું

ખૂબ હરખાય છે,

હાશ ! છૂટ્યાં હવે આ ભીડથી,

મનથી એ મલકાય છે.

વાયુ સાથે વ્હેતું વ્હેતું

આમ તેમ લહેરાય છે,

સૃષ્ટિ બહારની ખૂબ સુંદર છે !

એને એવું મનમાં થાય છે.

ઝાડ પર રહ્યાં ચિપકીને

ત્યાં આમ ક્યાં રખડાય છે !

ત્યાં તો બસ બીજાંઓ,

મારી સાથે રોજ અથડાય છે‌.

અહીં તો વાયુ સાથે

મજેથી ઊડીને જવાય છે,

ને ઝરણાંની સાથે ખળખળ

ગીતો મજાનાં ગવાય છે.

પાણી સાથે ઊછળતાં

ને કૂદતાં એ મલકાય છે,

પણ સુખ ક્ષણભંગૂર છે

એ એને ક્યાં સમજાય છે.

ઝરણાંમાંથી વ્હેતું જ્યારે

કિનારે પહોંચી જાય છે,

જાનવરોનાં ખર નીચે

જ્યારે ખૂબ રગદોળાય છે.

પીડાથી કણસતું એ

હવે ખૂબ પસ્તાય છે,

ઝાડ સાથે જોડાયેલાં હોવાનું

મૂલ્ય એને સમજાય છે.

આઝાદી વ્હાલી લાગે

પણ મોંઘી સાબિત થાય છે,

સંયુક્ત પરિવાર બંધન નહિં

પણ જીવનનો સાચો પર્યાય છે.

– અજ્ઞાત

Posted in હાલરડું

હાલા રે વાલા, મારા ભઈલાને,
હાં…હાં…હાં…હાં

ભઈલો મારો ડાહ્યો,
પાટલે બેસી નાહ્યો,
પાટલો ગયો ખસી,
ભઈલો પડ્યો હસી,
હાલા રે વાલા મારા ભઈલાને,
હાં…હાં…હાં…હાં

ભાઈ મારો છે સાગનો સોટો,
આવતી વહુનો ચોટલો મોટો,
ભાઈ મારો છે વણઝારો,
એને શેર સોનું લઈ શણગારો,
હાલા રે વાલા મારા ભઈલાને,
હાં…હાં…હાં…હાં

હાલા રે વાલા મારી બેનડીને,
હાં…હાં…હાં…હાં

બેની મારી છે ડાહી,
પાટલે બેસીને નાહી,
પાટલો ગયો ખસી,
બેની પડી હસી,
હાલા રે વાલા મારી બેનડીને,
હાં…હાં…હાં…હાં

બેની મારી છે લાડકી,
લાવો સાકર ઘીની વાડકી,
ખાશે સાકર ઘી મારી બેની,
ચાટશે વાડકી મિયાંઉ મીની,
હાલા રે વાલા મારી બેનડીને,
હાં…હાં…હાં…હાં

Posted in બાળ ગીતો

સવાર ઊગ્યું
પ્રભાત ફૂટ્યું
જાગ્યો
કૂકડો
ઝાકળ
ઉડ્યું,
પંખી માળામાંથી સરક્યું
ઉદાસી ભાગી
ધરા તણી
નવ પલ્લવિત તૃણ
માનવ દોડ્યો
સપના વાવવા
લણવા
ગણવા
પકડવા
પરસેવે રેબઝેબ
સાંજ પડે
ઘર તરફ પ્રયાણ
શું હાથ લાગ્યું!?
લોથપોથ
આશાનું કિરણ આથમી ગયું…!!
ઈચ્છાઓના ધાડા શાંત…

ભારતસિંહ ઠાકોર સરલ

Posted in कविता - Kavita - કવિતા

सच में पति एक नंबर के झूठे होते हैं_

कहते हैं छोड़कर चला जाऊँगा हिमालय किसी दिन

और एक दिन भी हमारे बिना रह नहीं पाते हैं

सच में पति एक नंबर के झूठे होते हैं

.

सारा दिन फोन पर लगी रहती हो

नोकिया बारहसौ लाऊँगा कह कर

लेटेस्ट स्मार्ट फोन दिलाते हैं

सच में पति एक नंबर के झूठे होते हैं

.

जितना चाहे खाने में नुक्स निकालें

मगर दावतें छोड़कर

खाना घर का ही खाते हैं

सच में पति एक नंबर के झूठे होते हैं

.

हमारी ख्वहिशों पर

मजबूरियाँ और खर्चे गिनाते हैं

पर जब तक पूरी न कर दें, वो भी चैन नहीं पाते हैं

सच में पति एक नंबर के झूठे होते हैं

.

हमारी खुशी पर वो जहाँ की दौलत लुटाते हैं

पर हमारे एक आँसू पे

धड़कन और साँसें थाम जाते हैं

सच में पति एक नंबर के झूठे होते हैं

.

अपनी गलती पे भी वो

अक्सर हमको ही झुकाते हैं

मगर रोता है दिल उनका हमें जब आँसू आते हैं

सच में पति एक नंबर के झूठे होते हैं

.

कोई आफिस में कोई सुंदर सी है

बता कर जब जलाते हैं

निगाहों में हमीं होते हैं जब वो मुस्कुराते हैं

सच में पति एक नंबर के झूठे होते हैं

.

बहिन भाई दोस्त रिश्तेदार

सभी को यूँ तो चाहते हैं

पर सोचकर पत्नी के सिवा सबको भूल जाते हैं

सच में पति एक नंबर के झूठे होते हैं

.

बड़े ही सख्त रहते हैं, जीतते हैं दबाते हैं

मगर दिल ही दिल में जीते हैं

जिसके लिए उसी से हार जाते हैं

सच में पति एक नंबर के झूठे होते हैं

.

जब तक जवान हो तुम,

तो बुड़ढी तुम्हे बताते हैं

बुढ़ापे में संगिनी को हसीन बेहद बताते हैं

सच में पति एक नंबर के झूठे होते हैं

सच में पति एक नंबर के झूठे होते हैं

Posted in બાળ ગીતો

બાળ જોડકણાં


“ વારતા રે વારતા, ભાભા ઢોર ચારતા,
ચપટી બોર લાવતા, છોકરા સમજાવતા,
એક છોકરુ રીસાણું,કોઠી પાછળ સંતાણું,
કોઠી પડી આડી,અરર….ર…..માડી “.

“ ચકા રાણા, ચકા રાણા,
નથી ઘરમાં દાણા !
ચક ચક કરતા ચકારાણા,
લાવ્યા ઘરમાં દાણા “.

“ ચાંદો સૂરજ રમતા ‘ તા,રમતા રમતા કોડી જડી ,
કોડીના મે બીજ લીધા,બીજ મે વાડે નાખ્યા,
વાડે મને વેલો આપ્યો,વેલો મે ગાયને નાખ્યો,
ગાયે મને દૂધ આપ્યુ ,દૂધ મે મોરને પાયુ,
મોરે મને પીંછુ આપ્યુ,પીંછુ મે બાદશાહ ને આપ્યુ,
બાદશાહે મને ઘોડો આપ્યો,ઘોડો મે બાવળે બાંધ્યો,
બાવળે મને શૂળ આપી,શૂળ મે ટીમ્બે ખોસી,
ટીમ્બે મને માટી આપી,માટી મે કુંભારને આપી,
કુંભારે મને ઘડો આપ્યો,ઘડો મે કૂવાને આપ્યો,
કૂવાએ મને પાણી આપ્યુ,પાણી મે છોડને પાયુ,
છોડે મને ફૂલ આપ્યુ,ફૂલ મે મહાદેવ ને ચડાવ્યુ,
મહાદેવે મને ભાઇ આપ્યો,ભાઈ મે ભાભીને આપ્યો,
ભાભીએ મને કેરી આપી,કેરી કેરી ખાઇ ગયો,
ગોટલો એ પડ્યો…પેલે પાર..”