Posted in ૧૦૦૦ જીવન પ્રેરક વાતો

सत्यंवद।


सत्यं वद …..

(तैत्तिरीय उपनिषद्, शिक्षावल्ली, अनुवाक ११, मंत्र )

સાચુ જ બોલવુ

માતવ( મનુ નો પુત્ર ) નાભાનેદિષ્ઠ નામે .બાળક ગુરુ-ઝૃહે વસતો હતો અને વેદ ભણતો હતો, ત્યાં એના

મોટા ભાઇઓએ પિતાનું ધન વહેચી લીધુ તે એનો ભાગ રાખ્યો નહિ. વેદાધ્યયન કરીતે પાછો આવ્યો

એટલે એણે પૂછયું, “મારે ભાગે શુ આવ્યું !’

ભાઇએ।એ મનુ સામો હાથ કરીને કહ્યે, “ ઠરાવ આપનારા આ પચ.”

નાભાનેદિષ્ઠ પિતા આગળ આવ્યો તે કહયું, “આ કહે છે કે મારે ભાગે તમે આવ્યા.” તેના પિતા મનુ કહે, ‘કાઈ ચિન્તા નહિ, દીકરા. આ અગિરસ્‌ મહર્ષિઓ સ્વર્ગલોક પામવા યજ્ઞ સત્ર માંડીને બેઠા છે, પણુ છઠે દિવસે મૂંઝાઈ જાય છે, તારે એને આ બે સૂક્ત ગાઈ સંભળાવજે, એટલે તને સહસ્ર ગાયની દક્ષિણા દેશે.’

નાભાનેદિષ્ઠ અંગિરસો આગળ ગયો અને કહ્યું, “મેધાવાન ઋષીઓ, મારો માનવનો સ્વીકાર કરો.’

ઝષિ કહે, “ તારી મનોકામના શુ છે? માનવ કહે,“ આટલી જ, કે હુ તમને છઠા દિવસની સમઝ પાડુ ને તમે સ્વગે જાઓ ત્યારે તમારે મને હજાર ગાય દેવી.’

ત્રષિ કહે, “ ભલે.”

માનવે છઠે દિવસે સૂક્ત ગાયાં. ઋષિઓને યજ્ઞનું પ્રજ્ઞાન થયુ. એ સ્વગે ગયા તે માનવને સહસ્ર ગાય ભળાવી. ત્યાં તો કાળવસ્ત્રો ધારી પુરુષ યજ્ઞ ભૂમિએ આવ્યો, ને કહ્યું, “હું પશુપતિ રુદ્ર છું એટલે ગાય મારું ધન છે. કર્મ પૂરુ થાય તે જે વધે તે મારુ.”

માનવ કહે, “ઋષીઓ મને ગાય દેતા ગયા છે.’ રુદ્ર કહે, “ડીક છે, પણ તારા પિતાને પ્રશ્ન કર કે આ ધન કોનું છે.”

નાભાનેદિષ્ઠએ પિતા મનુ આગળ આવીને વાત કરી, તો મનુ કહે, “તે એનું જ ધન છે, પણ એ તને તે

આપશે.” |

માનવ પાછે આવ્યો તે કહ્યું, “ ભગવન, આ તમારું જ ધન છે એમ મારા પિતાએ કહ્યું. રૂદ્ર કહે, તે હુ તને જ આપુ છું જે તું આમ સત્ય ૪ બોલ્યો.”

તેથી સત્ય કલ્યાણુમાત્રનું મૂળ છે એમ જાણીને સાચુ જ ખોલવું, . .

एवं विदुषां सत्यमेव वद्तब्यम्‌ |

એતરેયાણણ ર૨: ૯

समूलो वा एष परिशुष्यति यो अनुतमभिवद्ति ।

तस्मान्नाहामि अनृतं वक्‍तुम्‌ | प्रश्नउपनिषद्‌ ६-१ ।

“જે ખોટું ખોલે છે તે મૂળસહિત સુકાઈ જાય છે, એટલે ખોટુ ખોલવું મને ન છાજે.”

વિશ્વસંહિતા – વાલજી ગોવિંદજી દેસાઈ

Author:

Buy, sell, exchange old books

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s