Posted in ૧૦૦૦ જીવન પ્રેરક વાતો

👉🏻રાજા ભોજ અને ગાંગો તૈલી

કાલીદાસ તે વખતે પ્રવાસ પર હતા. અને ભોજના દરબારમાં પ્રતિષ્ઠાનપુર નો પંડિત આવ્યો. તેણે રાજાને કહ્યું કે તમારા પંડિતોને મારી સાથે શાસ્ત્રાર્થ કરવા દો અને જો હું જીતુ તો મને માનપત્ર આપો કે હું સૌથી વિદ્વાન છું. ભોજને ખબર પડી કે કાલિદાસ નથી તેથી જ આ પંડિત અહિં આવ્યો છે. અને કાલિદાસ સિવાય તેની સાથે શાસ્ત્રાર્થ કોણ કરી શકે? અને તેને તેવું માનપત્ર આપવું પણ વ્યાજબી ન હતુ.

ભોજ ચિંતામાં નદી તીરે ફરતા હતા ત્યાં ગાંગો તૈલી મળ્યો. તેણે રાજાને ચિંતાનું કારણ પુછ્યું. રાજાએ નાછુટકે બધુ કહ્યુ. ગાંગો તૈલી વિચારીને કહે કોઇ ચિંતા કરો મા. તેની સાથે શાસ્ત્રાર્થ હું કરીશ. રાજાને થયુ આ ગાંગો તૈલી શું કરવાનો હતો. મારા દરબારમાં મોટા મોટા પંડિતો છે જે કશુ કરી શક્તા નથી તો ગાંગો તૈલી શું કરશે. ગાંગાએ કહ્યું કે તમે નગરમાં વાત ફેલાવી દો કે કાલિદાસ ના ગુરુ આવ્યા છે અને પંડિત સાથે ચર્ચા કરશે.

રાજા પાસે બીજો કોઇ ઊપાય પણ ન હતો. તેથી તેણે જે થાય તે થવા દો માની નગર માં જાહેરાત કરી કે કાલિદાસ ના ગુરુ આવ્યા છે અને પંડિત સાથે તે વાદવિવાદ કરશે.

બીજા દિવસે ગાંગો તૈલી બની ઠની ને સભામાં આવ્યો. પંડિત તો કાલિદાસના ગુરુ આવ્યા છે સમજીને મનમાંજ હારી ગયો હતો. રાજાએ વાદવિવાદ શરુ કરવાનું કહ્યુ.
પંડિતે એક આંગળી ઉંચી કરી. ગાંગાએ બે આંગળી બતાવી.
પંડિતે પાંચ આંગળી બતાવી. ગાંગાએ મુઠી બતાવી.

પંડીત ઉભો થઇને ગાંગાને પગે લાગ્યો અને રાજાને કહ્યુ કે પોતે હારી ગયો છે. આમની સાથે વાદવિવાદ કરવા જેવું બીજુ કશુ છે નહી. બધા આશ્ચર્ય પામ્યા કે વાત થઇ શું અને પંડિત હાર્યો કેવી રીતે.

આથી રાજાએ પંડીતને પાછળથી બોલાવી પુછ્યુ કે શાસ્ત્રાર્થ શું થયો?

પંડીતે કહ્યુ કે કાલિદાસના ગુરુને મારાથી તો શુ પુછાય? તેથી મેં એક આંગળી ઉંચી કરી કે તત્વ એક જ છે – શિવ. તેમણે બે આંગળી ઉંચી કરી કહ્યુ કે તે દ્વેત રૂપે વ્યાપ્ત છે – શિવ અને શક્તિ, જગત અને જગદીશ, પરમાત્મા અને પ્રકૃતિ.

મેં પાંચ આંગળી બતાવી કે તેને સમજવ માટે પાંચ ઇન્દ્રીયો છે. તો તેમણે મુઠ્ઠી બતાવી કે બધી ઇન્દ્રીયો કાબૂમાં હોવી જોઇએ.

રાજાએ તેને ખુશ થઇ ઇનામ આપી જવા દીધો. પછી ગાંગાને બોલાવ્યો કે તે શાસ્ત્રાર્થ શુ કર્યો?

ગાંગાએ પોતાની અદામાં જ કહ્યુ કે આ બધા પંડિતો ડરપોક છે. હું એક આંખે કાણો છુ તેથી તેણે એક આંગળી બતાવી કે મારી એક આંખ ફોડી નાંખશે. મેં તેને બે આંગળી બતાવી કે હું તારી બન્ને આંખ ફોડી નાંખીશ. પછી તેણે પંજો બતાવ્યો કે તે મને લાફો મારશે તો મે તેને મુઠ્ઠી બતાવી કે હુ તને મુક્કો મારીશ. બસ, તે ડરીને હારી ગયો.

રાજાએ ગાંગાને પણ ઇનામ આપી વિદાય કર્યો.

તાત્પર્ય: વિદ્વાન માણસ કોઈ પણ વાતને પોતાની રીતે સમજે છે અને તેનો સાચો અર્થ કરે છે. સજ્જન માણસો સાનમાં સમજી જાય છે. આપણામાં રહેલી ઇન્દ્રીયો ભગવાને બનાવેલી છે. તેથી તે સજ્જન છે. તે આપણા પર આધિપત્ય જમાવીને બેઠી છે. જો આપણે ભગવાનનું નામ પણ લઇશુ તો તે સમજી ને પંડિતની માફક હારી જશે.

ગુજરાતી વિચાર ફેસબુક

Posted in ૧૦૦૦ જીવન પ્રેરક વાતો

આનંદ


समदुःखसुखः स्वस्थः समलोष्टाश्मकाञ्चनः।
तुल्यप्रियाप्रियो धीरस्तुल्यनिन्दात्मसंस्तुतिः।।14.24।।

श्रीमद् भगवद्गीता

વસંત ઋતુની એક આહ્‌લાદક સવારે એક ભરવાડનો છોકરો ફુલ્લ કુસુમિત ઘાટી માં ઘેટાં ચારતો હતો. અને ખુશીથી ગાતો તથા નાચતો હતો. એટલામાં રાજા મૃગયા કરવા ત્યાં થઈને નીકળ્યો, એણે તેને પૂછ્યું, ‘ હેં ભાઈ, તું આટલી બધી મોજમાં કેમ કેવી રીતે રહે છે? શું તુ રાજા થી પણ વધારે મોજ માં છે ?’

રાજાએ કટાક્ષ કર્યો

રાજાને છોકરો કાઈ ઓળખે નહિ, એટલે તે બોલ્યો, ‘ હું કેમ મોજ ન કરું? કારણ આપણા રાજા પણ મારા કરતાં વધુ મોજ માં નથી.’

‘ સાચે જ ? રાજા કહે. ‘ તો તારી આગળ શું શું રાજા કરતાં વિશેષ ઐશ્વર્ય છે તે મને કહે, જેનાથી તુ મોજ માં રહે શકે છે.’

‘નિત્ય ઉઠીને પ્રભાતના પ્રહારમાં આપણે સૂર્યને જોઈએ છીએ તે જેટલો રાજા સારું તેટલો જ મારા સારું પ્રકાશે છે; પર્વતો ને ગાળીઓ એક જ લીલું પાથરણું પાથરે છે. એક જ સુંદર ફૂલ જેમ એને માટે તેમ મારે માટે પણ ખીલે છે તથા સુવાસ ફેલાવે છે. મને રોજ અન્ન મળે છે. મને ઢાકવા જોગ વસ્ત્ર મારી આગળ છે અને મારે જોઈએ એટલી કમાણી હું કરું છુ. રાજા આગળ આથી વધારે શું છે તે મને કહી શકશો ?. જે આનંદ ભગવાને મને આપ્યો એવો જ આંનદ રાજાને પણ આપ્યો.

આ પ્રતીવચન રાજાને ગમ્યું. તે હસ્યો ને બોલ્યો, ‘ ભાઈ, ‘ભાઈ તારી વાત સાચી છે. આ વાત બીજા બધાને તુ જણાવજે કે રાજા પોતે તને એમ કહેતો હતો.

આંનદ બધાને ભગવાને સરખો આપ્યો છે. ભૌતિક સુખ કર્મ ને અનુસાર વધુ ઓછુ મળી શકે કેમ કે તે કર્મ ને આધીન છે.

આજે રાજા સૌથી વધારે આનંદિત હતો.

હર્ષદ અશોડીયા ક.

harshad30.wordpress.com

https://t.me/h8369123935

૮૩૬૯૧૨૩૯૩૫

Posted in ૧૦૦૦ જીવન પ્રેરક વાતો

પાન નલીન


ઓસ્કાર એવોર્ડ માટે નોમીનેટ થયેલ ગુજરાતી ફિલ્મ
“છેલ્લો શો” નાં ડિરેક્ટર પાન નલિન વિશે જાણો..

પાન નલિન…એક એવા વ્યક્તિ કે જેની સાથે અમિતાભ બચ્ચન પણ કામ કરવા ઉત્સુક હોય

અમરેલી જીલ્લામાં આવેલું ખીજડીયા જંકશન નામનું સાવ નાનું એવું ગામ. આ ગામના જંકશન પર
રેલ્વેનું ક્રોસીંગ થતુ હતું આથી રેલ્વેમાં મુસાફરી કરતા લોકો સિવાય બહુ ઓછા આ ગામને ઓળખતા હશે.

અમરેલીમાં શિક્ષક તરીકે નોકરી કરતા બે મિત્રો શિવરાત્રીનો મેળો કરવા માટે રેલ્વેમાં જુનાગઢ જઇ રહ્યા હતા.
અમરેલીથી જુનાગઢ જતા વચ્ચે આ ખીજડીયા જંકશન આવે. અહીં રેલ્વેનું ક્રોસીંગ હોવાથી લગભગ અડધો કલાક ટ્રેન ઉભી રહે. બંને શિક્ષકો પ્લેટફોર્મ પર ચા પીવા માટે એક લારી પર ગયા.

ચાની લારી પર 12 વર્ષનો એક છોકરો કપ રકાબી સાફ કરી રહ્યો હતો. શિક્ષકે ચાની લારી વાળાને આ
છોકરા વિષે પુછ્યુ એટલે એમણે કહ્યુ , ” સાહેબ, મારો જ દિકરો છે પણ એને ભણવાનું નથી ગમતુ એટલે અહીંયા મને મદદ કરે છે.”

ચા પીધા પછી આ શિક્ષકે છોકરાને બોલાવીને પુછ્યુ , ” બેટા , તને ભણવાનું નથી ગમતુ તો પછી શું ગમે છે ?” છોકરાએ કહ્યુ , “સાહેબ , મને ચિત્રો દોરવા ખુબ ગમે. જુઓ મારા દોરેલા આ ચિત્રો.”

સિગારેટના ખાલી બોક્સ પર દોરેલા ચિત્રો જોઇને શિક્ષકો દંગ રહી ગયા. એમણે ચાની લારી વાળા ભાઇને કહ્યુ , ” આ છોકરો તો ખુબ આગળ વધી શકે તેમ છે અમે એને જુનાગઢથી પાછા આવીએ ત્યારે અમારી સાથે લઇ જઇએ અને અમારા ખર્ચે ભણાવીએ.

છોકરાના પિતાએ આ માટે મંજુરી આપી અને શિવરાત્રીનો મેળો કરીને આવેલા આ શિક્ષકો કપ-રકાબી સાફ કરતા છોકરાને પોતાની સાથે લઇ ગયા.

છોકરાને એના મનગમતા ક્ષેત્રમાં આગળ વધવા માટે
તમામ પ્રકારની મદદ કરી. એ છોકરાએ વડોદરાથી ફાઇન આર્ટસનો કોર્સ કર્યો.

મુંબઇમાં જઇને પોતાની પ્રતિભાનો પરિચય કરાવ્યો. આર.કે.લક્ષ્મણ સાથે રહીને કાર્ટુન સીરીઝ ‘વાગલે કી દુનિયા‘ બનાવી.

પછી તો એની પ્રતિભા ભારત પુરતી મર્યાદીત ન રહેતા ભારત બહાર પહોંચી. ફિલ્મ
બનાવવા માટેના સપના જોતો એ છોકરો આંતરરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ નિર્માતા-નિર્દેશક
તરીકે પ્રખ્યાત થયો.

એમનું પ્રથમ ફિલ્મ ” સમસેરા ” ૨૦૦૧ માં રીલીઝ થયું . આ ફિલ્મે તેમને ૩૦ થી વધુ ઇન્ટરનેશનલ એવોર્ડ અપાવયા . તેમણે બીબીસી ,ડીસ્કવરી ચેનલ માટે ઘણી ડોક્યુમેન્ટ્રી ફિલ્મો બનાવી . તેમજ તેઓ એ ” આર્ટ ઓફ બીઇન્ગ ” નામની આય્રુવેદ પર ની ડોક્યુમેન્ટ્રી ફિલ્મ બનાવી હતી

તેઓ ની ફિલ્મ વેલી ઓફ ફ્લાવર્સ વિશ્વ ના ૩૫ થી વધુ દેશો માં રીલીઝ થયા પહેલા જ વેચાઈ ચુકી હતી .આ ફિલ્મ ને IFFLA Los Angeles,ચાર નોમીનેશન જીત્યા IAAC New York ,ખાતે જીત્યા હતા જેમાં બેસ્ટ ફિલ્મ અને બેસ્ટ ડાયરેક્ટર નું પણ નોમીનેશન હતું .

મિત્રો , આ વ્યક્તિ ને કદાચ આપ સૌમાંથી ઘણા જાણતા હશે

મહાનાયક અમિતાભ બચ્ચન પણ જેની સાથે કામ કરવાની મહેચ્છા રાખે છે એ ખીજડીયાના નલીનકુમાર પંડ્યા તરીકે ઓળખાતા અને હાલ ફાંસમાં રહેતા , છોકરાને આજે
દુનિયા “પાન નલીન” ( Pan Nalin ) ના નામથી ઓળખે છે.

અને પેલા અમરેલીના શિક્ષક
એટલે ડો.વસંતભાઇ પરિખ.- લેખક ?

નલીન જી ની ટ્રેજીકોમેડી સ્ક્રીપ્ટ Slightly Sane ને બેસ્ટ ઇન્ટરનેશનલ ફિલ્મ નો એવોર્ડ સાઉથ કોરિયા માં જીતી ચુકી છે નલીનજી બુદ્ધ પર ફિલમ બનાવી ચુક્યા છે , અને H2O પર યુદ્ધ વાળી ફિલ્મ બનાવી ચુક્યા છે

૨૦૦૬ માં પાન નલીન ને સ્પેન દેશ નો એવોર્ડ વિદા સેના તેઓના ઇકોલોજી માં સહયોગ તરીકે આપવામાં આવ્યો હતો તેમજ ૨૦૦૭ માં ટીએમજી (ડેવિડ ફ્લીન્તસ ટ્રાઇએન્ગ્લ મીડિયા ગ્રુપ યુ.કે. )તરફથી ફિલ્મ , થીયેટર અને ડ્રામા માં વિશ્વ ના ટોપ ૫૦ એચીવર તરીકે સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા .

પાન નલીન ને ઇન્ટરનેશનલ ફિલ્મ ફેસ્ટીવલ માં જ્યુરી તરીકે ઘણી સેલીબ્રીટી તરીકે રાખવામાં આવ્યા હતા ; Roman Polanski, Maria de Medeiros, Jamel Debbouze, Ludivine Sagnier, David Wenham, Paz Vega, Sandrine Bonnaire and Teddy Chan.
પાન નલીન લગભગ એક માત્ર એવા ભારતીય છે જેમને બે વખત Screenwriter’s lab Equinoxe એ Ron Bass, David and Janet Peoples, James V. Hart and Shane Black સાથે આમન્ત્રણ આપવામાં આવ્યું હતું .

Posted in ૧૦૦૦ જીવન પ્રેરક વાતો

જુના કપડાં


જુના કપડાઓના બદલામાં નવા વાસણ લેવા માટે કેટલીય કચકચ કરીને, શ્રીમંત ઘરની એ સ્ત્રી એક મોટા સ્ટીલના તપેલાના બદલામાં પોતાની બે જૂની સાડી વાસણ વેચવા આવેલા એ વાસણવાળા ને આપવા માટે છેલ્લે જેમતેમ તૈયાર થઈ.

“ના મોટાબેન ! મને નહિ પોસાય. આવડા મોટા સ્ટીલના તપેલાના બદલામાં મને તમારે ઓછામાઓછી ત્રણ સાડીઓ તો આપવી જ પડશે.” એવું કહેતો વાસણવાળાએ એ વાસણ એ સ્ત્રીના હાથમાંથી લઈ પાછું કોથળામાં મૂક્યું.

“અરે ભાઈ, અરે એક જ વાર પહેરેલી સાડીઓ છે આ બેઇ. જો સાવ નવા જેવી જ છે ! આમ તો આ તારા સ્ટીલના તપેલાના બદલામાં આ બે સાડી તો વધારે જ છે. આ તો હું છું, તે તને બે બે સાડીઓ આપું છું.”

“રહેવા દો, ત્રણથી ઓછી તો મને પરવડશે જ નહીં.” એ પાછું બોલ્યો.

પોતાને અનુકૂળ પડે એમ જ સોદો થવો જોઈએ એવુ એ બન્ને વિચારતા હતા અને પ્રયત્ન કરતા હતા એટલામાં ઘરના બારણામાં ઉભા ઉભા વાસણવાળા સાથે ખેંચતાણ કરતા ઘરમાલિક સ્ત્રીને જોતા જોતા સામેની ગલી માંથી આવી રહેલી એક પાગલ જેવી તરુણ મહિલાએ ઘરની સામે ઊભા રહીને ઘરમાલિક સ્ત્રીને પોતાને કંઈક ખાવાનું આપવા વિનંતી કરી.

આવા ભીખમંગા લોકો માટે ઘૃણા ધરાવતા હોવાથી એ શ્રીમંત મહિલાએ એક ક્રોધથી બળબળતી નજરે એ પાગલ મહિલા સામે જોયું. એની નજર એ પાગલ જેવી દેખાતી મહિલાના કપડાં તરફ ગઈ.
કેટલાયે થાગડ થિંગડા મારેલી એની એ ફાટેલી સાડી માંથી પોતાનું ઉભરતું તારુણ્ય ઢાકવાનો એનો એ અસફળ અને અસહાય પ્રયત્ન દેખાઈ આવતો હતો.

એ શ્રીમંત સ્ત્રીએ પોતાની નજર બીજે ફેરવી લીધી ખરી, પણ પાછી સવાર સવારમાં બારણે આવેલા યાચકને ખાલી હાથે મોકલવો યોગ્ય નથી એવું વિચારીને આગલી રાત ની વધેલી ભાખરી ઘરમાંથી લાવી એ પાગલ મહિલાના વાસણમાં નાખી દીધી અને વાસણવાળા તરફ ફરીને બોલી, “હં , તો ભાઈ શુ નક્કી કર્યું ? બે સાડીના બદલામાં તપેલું આપો છો કે મૂકી દઉ સાડી પાછી?”

આ બાબત કશું જ ન બોલતા વાસણવાળાએ એની પાસેથી મૂંગા મૂંગા એ બે જૂની સાડીઓ લઈ લીધી, પોતાના પોટકામાં નાખી દીધી અને તપેલું એને આપી દીધું અને વાસણનો ટોપલો માથા પર નાખી ઝડપથી નીકળ્યો.

વિજયમુદ્રામાં એ સ્ત્રી હસતા હસતા ઘરનું બારણુ બંધ કરવા ઉભી થઇ અને બારણું બંધ કરતા એની નજર સામે ગઈ… એ વાસણવાળો પોતાનું કપડાંનું પોટકું ખોલીને પેલી પાગલ સ્ત્રીને, એણે હમણાં જ તપેલા ના બદલામાં એને મળેલી બે સાડીઓ માંથી એક સાડી એનું શરીર ઢાંકવા માટે આપતો હતો.

હવે હાથમાં પકડેલું એ તપેલું એ શ્રીમંત સ્ત્રીને અચાનક ખૂબ જ ભારે લાગવા લાગ્યું. એ વાસણવાળાની સરખામણીમાં પોતે એકદમ પોતાને નિમ્ન લાગવા લાગી. પોતાની આર્થિક સરખામણીમાં એ વાસણવાળાની કોઈ કિંમત જ ન હોવા છતાં એ વાસણવાળાએ પોતાનો સંપૂર્ણ પરાજય કર્યો છે, એ એને સમજાઈ ગયું હતું. ભાવ માટે ખેંચાખેંચ કરનારો એ બિલકુલ કશું જ ન બોલતા, છાનોમાનો ફક્ત બે જ સાડીઓ લઈને પેલું મોટું તપેલું કેમ અચાનક આપવા તૈયાર થઈ ગયો, એનું કારણ હવે એ સારી રીતે સમજાઈ ગયું હતું. આપણી જીત થઈ જ નથી અને આ સાવ સામાન્ય વાસણવાળાએ પોતાને પરાભૂત કરી દીધી છે, એ એને સમજાઈ ચૂક્યું હતું.

કોઈકને કઈક આપવા માટે માણસની આર્થિક સધ્ધરતા મહાત્ત્વની નથી, પણ મનની અમીરાત હોવી મહત્ત્વની છે…!!

આપણી પાસે શુ છે અને કેટલું છે એનાથી કશો જ ફરક પડતો નથી !

આપણી વિચારવાની પદ્ધતિ અને દાનત શુદ્ધ હોવી જોઈએ.

Posted in छोटी कहानिया - १०,००० से ज्यादा रोचक और प्रेरणात्मक

*रोटी*

दो -चार बुजुर्ग दोस्त एक पार्क में बैठे हुऐ थे, वहाँ बातों -बातों में रोटी की बात निकल गई..

तभी एक दोस्त बोला – जानते हो की रोटी कितने प्रकार की होती है?

किसी ने मोटी, पतली तो किसी ने कुछ और हीं प्रकार की रोटी के बारे में बतलाया…

तब एक दोस्त ने कहा कि नहीं दोस्त…भावना और कर्म के आधार से रोटी चार प्रकार की होती है।”

पहली “सबसे स्वादिष्ट” रोटी “माँ की “ममता” और “वात्सल्य” से भरी हुई। जिससे पेट तो भर जाता है, पर मन कभी नहीं भरता।

एक दोस्त ने कहा, सोलह आने सच, पर शादी के बाद माँ की रोटी कम ही मिलती है।”

उन्होंने आगे कहा “हाँ, वही तो बात है।

दूसरी रोटी पत्नी की होती है जिसमें अपनापन और “समर्पण” भाव होता है जिससे “पेट” और “मन” दोनों भर जाते हैं।”,

क्या बात कही है यार ?” ऐसा तो हमने कभी सोचा ही नहीं।

फिर तीसरी रोटी किस की होती है?” एक दोस्त ने सवाल किया।

“तीसरी रोटी बहू की होती है जिसमें सिर्फ “कर्तव्य” का भाव होता है जो कुछ कुछ स्वाद भी देती है और पेट भी भर देती है और वृद्धाश्रम की परेशानियों से भी बचाती है”,

थोड़ी देर के लिए वहाँ चुप्पी छा गई।

“लेकिन ये चौथी रोटी कौन सी होती है ?” मौन तोड़ते हुए एक दोस्त ने पूछा-

“चौथी रोटी नौकरानी की होती है। जिससे ना तो इन्सान का “पेट” भरता है न ही “मन” तृप्त होता है और “स्वाद” की तो कोई गारँटी ही नहीं है”, तो फिर हमें क्या करना चाहिये

माँ की हमेशा पूजा करो, पत्नी को सबसे अच्छा दोस्त बना कर जीवन जिओ, बहू को अपनी बेटी समझो और छोटी मोटी ग़लतियाँ नज़रन्दाज़ कर दो बहू खुश रहेगी तो बेटा भी आपका ध्यान रखेगा।

यदि हालात चौथी रोटी तक ले ही आयें तो भगवान का शुकर करो कि उसने हमें ज़िन्दा रखा हुआ है, अब स्वाद पर ध्यान मत दो केवल जीने के लिये बहुत कम खाओ ताकि आराम से बुढ़ापा कट जाये, और सोचो कि वाकई, हम कितने खुशकिस्मत हैं।🙏🏻🅰️🅰️🌹🌹

Posted in छोटी कहानिया - १०,००० से ज्यादा रोचक और प्रेरणात्मक


*”एक व्यक्ति के पास धन संपत्ति मोटर गाड़ी सोना चांदी भोजन वस्त्र मकान परिवार नौकर चाकर इत्यादि सब कुछ है। परंतु उसका मन प्रसन्न नहीं है।” “मन में अनेक चिंताएं तनाव राग द्वेष काम क्रोध लोभ मोह माया ईर्ष्या जलन अभिमान आदि दोष भरे पड़े हैं। वह व्यक्ति व्यवहार में कुछ अच्छे कर्म भी करता है, परंतु अवसर मिलते ही झूठ छल कपट धोखा बेईमानी आदि पाप कर्म भी करता रहता है।” “ऐसी स्थिति में उसके पास भौतिक साधन बहुत अधिक होते हुए भी वह सुखी नहीं हो सकता।”*
एक दूसरा व्यक्ति है। *”उसके पास धन संपत्ति बहुत कम है। भोजन वस्त्र मकान आदि की सामान्य सुविधाएं हैं। कोई बहुत लंबा चौड़ा व्यापार नहीं है। बहुत बड़ा मित्र मंडल भी नहीं है। नौकर चाकर भी बहुत नहीं हैं। बहुत थोड़े साधनों में वह अपना गुजारा कर रहा है।” “हां, जीवन रक्षा के लिए आवश्यक साधनों की कमी भी नहीं है। और उसके पास एक बहुत बड़ी संपत्ति है, ‘संतोष।’ इस संतोष रूपी संपत्ति के कारण उस व्यक्ति का मन पूरी तरह प्रसन्न है।” “क्योंकि वह व्यवहार में पूरी ईमानदारी और सच्चाई से जीवन जीता है। बहुत बुद्धिमत्ता और परिश्रम से सारे कार्य संपन्न करता है। झूठ छल कपट धोखा बेईमानी आदि पाप कर्म बिल्कुल नहीं करता। इसीलिए ईश्वर की कृपा उस पर बहुत है। उसको माता पिता और गुरुजनों का आशीर्वाद तथा सज्जन मित्रों का सहयोग भी प्राप्त है। ऐसा व्यक्ति सुखी हो सकता है।” “क्योंकि यह सुख दुख मन का विषय है। यदि संतोष रूपी संपत्ति के कारण मन प्रसन्न हो, तो भौतिक साधन कम होने पर भी व्यक्ति अच्छी तरह से सुखी जीवन जी सकता है।”*
अब आप अपने विषय में सोचिए, कि *”आपकी स्थिति ऊपर बताए दोनों व्यक्तियों में से किस व्यक्ति के साथ मिलती है।” “यदि दूसरे व्यक्ति के साथ मिलती है, तो आप बड़े भाग्यशाली हैं। आप प्रसन्नता पूर्वक आनंदित जीवन जी सकते हैं।” “यदि आप की स्थिति पहले व्यक्ति के साथ मिलती हो, तो उसे बदलने का प्रयास करें, और दूसरे व्यक्ति के समान अपना जीवन बनाएं। तभी आप सुखी और आनंदित जीवन जी पाएंगे।”*
—– *स्वामी विवेकानन्द परिव्राजक, रोजड़, गुजरात।*