Posted in छोटी कहानिया - १०,००० से ज्यादा रोचक और प्रेरणात्मक

રૂદિયે ડામ.

વૈભવી પરણીને સાસરે આવી એ દિવસથીજ એને સાસરીમાં બધું અતડું -અતડું લાગ્યા કરતું હતું પરંતુ એણે મનને મનાવી લીધું.મારે ક્યાં આ ગામડામાં કાયમી રહેવાનું છે!
સાસુ હીરાબેન તો જાણે જમીનથી અડધી વેંત ઉપર ચાલતાં હોય એટલો બધો હરખ. આખા ગામમાં છેલ્લા એકાદ મહિનાથી કહેતાં ફરતાં હતાં કે મારે વિકાસ દિકરાની વહુ તો ગરજુએટ સે.એટલે તો પરણીને જાન ઘેર આવી ત્યારે હોંશભેર વરવધૂને પોંખીને કંકુ પગલાં પડાવીને પછી જ અંદર લીધી.એ ભોળા દિલનાં સાસુને ક્યાં ખબર હતી કે એમની વહાલસોઈ વહુને ઘૂંઘટમાં મુંઝારો થઈ રહ્યો છે?
સાંજે ચુલે રોટલા ઘડતી નણંદ સીતાને તો વૈભવી ટીકી ટીકીને જોયા કરતી હતી.રોટલા ઘડવાના ટપાકા તો જાણે હ્રદય પર ટપાકા મારતા ના હોય!
સાંજે જમવા ટાણે તો સાસુ હીરાબેને કાયમી ઉપયોગમાં લેવાતા કાંસાના તાંસળાના બદલે સ્ટીલની થાળીમાં વલોણાના તાજા ઉતારેલ ઘીમાં એકમાત્ર વહુ માટે બનાવેલ ઘઉંની રોટલી ચોળીને હોંશભેર વહુને જમાડવા માટે બેઠાં.બે જાતનાં શાક સાથે પંદર દિવસ પહેલાં જમના શેઠાણીને બોલાવીને બનાવડાવેલ કેરી,અને લીલાં મરચાંનાં અથાણાં પિરસાયાં.
વૈભવીની નજર તો અત્યારે એના પતિ વિકાસને શોધી રહી હતી એટલે જ તો એણે સાસુને કહ્યું,’મમ્મી વિકાસ ક્યાં છે?’
‘અરે બેટા!ઈ તો અત્યારે મહેમાંન ભેગો બેઠો સે.જો!હું તારી જોડે બેઠીસુ ને!તું ચિંતા ના કર્ય તને બધુંય ખાતાં શીખવાડું સું.’હીરાબેને ઘીમાં રોટલી ચોળેલ હતી એમાં શાક નાખીને કોળીયા કરી કરીને વૈભવી વહુને જમાડવા લાગ્યાં.સાથે સાથે વાતો પણ કરતાં ગયાં.’જો બેટા આપણા ઘરમાં તો બધીય સગવડ સે.તારે ચમચીથી ખાવું હશે તોય મળી રે’શે.આ તો આજે મારી વાલી વઉને ખવડાવવાની મને ઈછા થઈ ગઈ.અને તું થોડાક દા’ડાંમાં સીતાને રાંધવાનું બધુંય શીખવાડી દેજે,ઈ બધુંય શીખી જાશે.દશમી પાસ છે ને! ‘
બિચારી સીતા તો મા ભાભીને ખવડાવી રહી હતી એ ટગર ટગર જોઈ રહી હતી.એની આંખમાં થોડાંક આંસુ હતાં, એ આંસુ ખુશીનાં હતાં કે કેમ? એ તો સીતાને જ ખબર.
વિકાસ આ ગામનો પ્રતિષ્ઠિત ઘરનો દિકરો.એના પિતા કરમણભાઈ તો સમાજના આગેવાન. ચાળીસ વીઘા જમીનના માલિક.સંતાનોમાં મોટો વિકાસ અને એક નાની દીકરી સીતા.વિકાસને સારુ શિક્ષણ આપ્યું ને એ શિક્ષણના ફળસ્વરૂપે કંપનીમાં ઉંચા પગારે વિકાસ નોકરીમાં જોડાયો.
વૈભવી આમ તો કરમણભાઈના સગાના સગાની દિકરી.મૂળ વતન આ ગામ પાસેનું જ ગામડું પરંતુ એનો પરિવાર વરસો પહેલાં ધંધા માટે અમદાવાદ આવીને વસેલો.એનો પરિવાર ખાધેપીધે ઠીકઠીક કહી શકાય એટલો સુખી ખરો. વૈભવી ગામડાની હવાથી બિલકુલ અપરિચિત.આમ તો કરમણભાઈ અને હીરાબેને વેવાઈ આગળ બધી જ હકીકત કહી સંભળાવી હતી કે,અમારો દિકરો ખુબ ભણેલો ગણેલો છે પરંતુ અમારો પરિવાર તો ગામડાનો છે અમને શહેરી જીવનની ઝાઝી ગતાગમ નહીં પડે.સામે પક્ષે વેવાઈને તો વિકાસ એકનો એક દિકરો છે અને સારી આવક ધરાવતો છે એ જ સ્વાર્થ દેખાયો હતો.એટલે તો વૈભવીના પિતાજીએ કરમણભાઈને કહ્યું હતું કે, વેવાઈ તમે ચિંતા ના કરો.મારી દિકરી સમજુ અને સંસ્કારી છે.વિકાસે પણ આ બાબતે વૈભવીને ઘણી બધી વાતો કરી હતી કે ,’મારી નોકરીના કારણે ભલે આપણે અમદાવાદ રહેવાનું થાય પરંતું મારા પરિવાર સાથે તારે વતનમાં પણ ઓતપ્રોત થઈને રહેવું પડશે.વૈભવીએ દરેક વાતોમાં સંમતિ દર્શાવી હતી.
છતાંય વૈભવીએ ત્રણ દિવસ તો જેમ તેમ પસાર કર્યા.ચોથા દિવસે ભાઈ લેવા આવ્યો ત્યારે હાશ થઈ.
નણંદ સીતાએ તો ‘ભાભી !જલ્દી જલ્દી આવી જજો કહીને વિદાય આપી તો સાસુ હીરાબેન તો જાણે દિકરીને સાસરે વળાવતાં હોય એ રીતે ગમગીન બની ગયાં.વૈભવીના માથે હાથ મુકીને બોલ્યાં, ‘બેટા! વેલાં વેલાં આઈ જાજો હો!
ત્રણ મહિને આણું થતાં વૈભવી ગામડે સાસરીમાં આવી.પરિવારના અનન્ય સ્નેહ છતાંય વૈભવીનાં વર્તન વ્યવહાર સાવ અંતર્મુખી જ રહ્યાં. બિચ્ચારી સીતા! ભાભી ભાભી કરીને તૂટી જાય.એણે તો ભોળા ભાવે ભાભીને કહ્યું કે, ‘આજે તો ભાભી શાક રોટલી તમારા હાથે બનાવેલાં જ ખાવાં છે. શાક રોટલી તો વૈભવીએ જરૂર બનાવ્યાં પરંતુ ખાતી વખતે સીતા અને હીરાબેનને શાકનો કડવો અનુભવ થયો.શાકમાં કોઈ મિઠાશ નહીં છતાંય સીતા તો, ‘વાહ ભાભી વાહ! કરતી રહી.એમને એમ કે, બિચારી શરમની મારી સારૂ ના પણ રાંધી શકે.
પાંચમા દિવસે તો વિકાસ અને વૈભવી અમદાવાદ ઉપડી ગયાં.ભાડે મકાન રખાઈ ચુક્યું હતું.
પંદર દિવસ પછી સીતા ભાઈને ત્યાં અઠવાડિયું રહેવા માટે અમદાવાદ પહોંચી.એને તો નવી નવી વાનગીઓ શીખવાના કોડ હતા પરંતુ વાનગીઓ તો દૂર રહી પરંતુ એના ભાગે તો ઘરનું કામ કાજ જ આવ્યું.હા,એક દિવસ બજારમાંથી પાણીપૂરી તો વળી એક દિવસ, ગોટા, સમોસા, વડાપાઉં,દાબેલી કે ઢોંસા.એકાદ દિવસ પિત્ઝા પણ ખરા!સીતાએ આ બધાના સ્વાદ જરુર માણ્યા.અઠવાડિયું રહીને ગામડે પાછી આવી.ભાઈએ લઈ આપેલ બે જોડી કપડાં જ એના માટે જમા પાસું હતાં.
બીજા વરસે સીતાના લગ્ન પ્રસંગે પંદર દિવસ વિકાસ અને વૈભવીની હાજરી જરૂર નોંધાઈ.વિકાસે લગ્નનો ખર્ચ પણ ઉપાડ્યો પરંતુ પરિવાર તો પ્રેમનો ભુખ્યો હતો.હીરાબેન અને કરમણભાઈ તો વૈભવીના વાણી વર્તનથી નક્કી કરીને બેઠાં હતાં કે જોઈએ તેવી વહુ નથી મળી પરંતુ વિકાસનો સ્વભાવ પણ બદલાઈ રહ્યો હોય એવો અહેસાસ થઈ રહ્યો હતો.
બાપુજી!કંપનીમાં રજા મળતી નથી એટલે લાંબુ વતનમાં અવાતું નથી -આ બહાનું સામાન્ય થઈ ગયું હતું.વિકાસને એના માબાપ સાથે અનન્ય સ્નેહ હતો પરંતુ વૈભવી આગળ સાવ અમસ્તો જ દબાઈ ગયો હતો.હા,એમાં એકલી વૈભવીનો દોષ ક્યાં હતો? એનોય દોરી સંચાર એનાં માવતર અને ભાઈઓ તરફથી થતો હતો.
ધીમે ધીમે વિકાસનાં માવતરે પણ “કુદરતના લેખ”-કહીને પુત્ર -પુત્રવધૂના પ્રેમનો લ્હાવો લેવાનું અભરાઈએ ચડાવી દીધું.વૈભવીએ પહેલા ખોળે પુત્રને જન્મ આપ્યો.સામાજિક ફરજના ભાગરૂપે એ વખતે વળી અઠવાડિયું વતનમાં રહ્યાં ખરાં! ફોન પર વાતો જરુર થતી.ક્યારેક ક્યારેક વૈભવી અને વિકાસ ગામડે લટાર પણ મારી જતાં પણ બધું ઔપચારિક………..
બે દશકા વીતી ગયા.વિકાસનો દિકરો જ્ઞાન પણ બારમા ધોરણમાં પહોંચી ગયો હતો એ વખતે ના બનવાનું બની ગયું.અકસ્માતમાં વિકાસે જીવ ગુમાવ્યો.કરમણભાઈ અને હીરાબેન ભાગી પડ્યાં.ગમે તેવો તોય પેટનો જણ્યો હતો.આમેય બન્ને પાંસઠની ઉંમરે તો પહોંચી ચુક્યાં હતાં.
આવી પરિસ્થિતિમાંય લોકલાજે જેમ તેમ સવા મહિનાનો ઘરનો ખુણો પાળીને જ્ઞાનને લઇ વૈભવી અમદાવાદ ચાલી ગઈ.ઘરનો ફ્લેટ લીધો હતો એય વિકાસ વગર ખાવા ધાતો હોય તેવું લાગતું હતું એટલે જ તો વૈભવીએ એનાં ભાઈ ભાભીને ત્યાં બોલાવી લીધાં.ભાઈ ભાભીએ વિકાસની વિમા પોલીસીઓની રકમ ધંધામાં રોકાણને બહાને સેરવી લીધી.અને કામ પુરૂ થતાં જ માતાપિતાની સેવાનું કારણ આગળ કરીને એમના ઘેર જતાં રહ્યાં.વૈભવીના બીજા ભાઈએ તો એના પહેલાં જ વૈભવીને ફોસલાવી ફોસલાવીને ટૂચક ટૂચક પંદરેક લાખ તો પડાવી જ લીધા હતા.વૈભવીના માતા-પિતા તો અશક્ત બનીને બે દિકરાઓને સહારે જેમ તેમ જીવી રહ્યાં હતાં.
જ્ઞાનનું ધોરણ બારનું સારૂ પરિણામ આવતાં મેડીકલ લાઈન માટે કરીને વૈભવીએ બન્ને ભાઈઓ પાસે રૂપિયાની માંગણી કરી.બન્ને ભાઈઓએ બહાનાં બતાવી ઘસીને ના પાડી દીધી.ઉપરથી શિખામણ આપી કે, ગામડે જઈને તારાં સાસુ સસરા જોડે માંગણી કર. વિકાસકુમાર એકનો એક દિકરો હતા એમનો ને આમેય ચાળીસ વિઘા જેટલી જમીન દબાવીને બેઠા છે.એ બધા ઉપર હક્ક તો તારો જ છે ને! અને તારાં સાસુ સસરા આનાકાની કરે તો અમે વાઘ જેવા બેઠા છીએ.
તમારી સાચી વાત છે મારા ભાઈઓ! આ વાત તો હું ભૂલી જ ગઈ…..
બે દિવસના આંતરિક મનોમંથન પછી વૈભવીએ વિકાસની ડાયરીમાંથી મકાન લે-વેચનો ધંધો કરતા એના મિત્ર મથુરભાઈને ફોન જોડ્યો….
બે કલાકમાં મથુરભાઈ વિકાસને ઘેર આવી પહોંચ્યા.આવીને બોલ્યા, ‘ભાભી, મને આટલો તાબડતોબ બોલાવવાનું કારણ હું સમજી ના શક્યો.મારા લાયક કામકાજ હોય તો બોલો.
‘મથુરભાઈ, બધી જ ઘરવખરી સાથે આ ફ્લેટની કેટલી કિંમત ઉપજે? મહેરબાની કરીને મને આ ફ્લેટ તાત્કાલિક વેચી આપો.’-વૈભવીએ મક્કમ નિર્ણય સાથે મથુરભાઈને કહ્યું.
‘ભાભી! વિકાસભાઈએ મને ખરા સમયે બે વાર આર્થિક મદદ કરેલ છે અને આમેય હું એમને સગા ભાઈ જેવા ગણતો હતો.હું કોઈ પણ દલાલી વગર આ ફ્લેટના પચાસ લાખ રૂપિયા તો અપાવી શકું.’-મથુરભાઈએ ઉચાટભર્યા સ્વરે કહ્યું.
શું, આ કાર્ય આજે જ થઈ શકે? હું બધું જ આપને સવિસ્તર બતાવીશ પરંતુ અત્યારે મને કોઈ પ્રશ્ન ના કરતા ભાઈ!-વૈભવીએ વિનંતીભર્યા સ્વરે કહ્યું.
મથુરભાઈએ બે ત્રણ ઠેકાણે ફોન કરીને અડધા કલાકમાં વૈભવીને જવાબ આપી દીધો, ‘હા ભાભી, એક પાર્ટી અત્યારે જ ફ્લેટ લેવા તૈયાર છે અને હાલ જ અહીં આવે છે.
બપોરના ત્રણ વાગ્યા સુધી તો ફ્લેટનો સોદો પતી ગયો.પચાસ લાખ રોકડ પણ મળી ગઈ.આ બધું વિહવળ નજરે જ્ઞાન જોઈ રહ્યો હતો છતાંય મમ્મીને પુછવાની એની હિંમત ના ચાલી.મા દિકરો સવારનાં ભુખ્યાં હતાં.રસોઈમાં તો મન જ નહોતું એટલે સાડા ત્રણે થોડો નાસ્તો કરીને બન્નેએ બે ત્રણ કપડાં લતાંના થેલા અને લગ્ન પ્રસંગના ફોટાની એક સુટકેશ લીધી.જે કંઈ દરદાગીના હતા એ તો બેંક લોકરમાં હતા.દિવાલે ટીંગાવેલ વિકાસની તસવીર પણ ઉતારીને સુટકેશમાં મુકી.બધું પેક થયા પછી મથુરભાઈએ આપેલ નંબર પર ફોન કરતાં ફ્લેટ લેનાર વ્યક્તિ આવી પહોંચ્યો.
ચાવી આપીને વૈભવીએ જ્ઞાનને રીક્ષા લેવા માટે મોકલ્યો.રીક્ષા આવતાં જ પેક કરેલ બધા સરસામાન સાથે વૈભવી અને જ્ઞાન રીક્ષામાં ગોઠવાયાં.ફલેટ ખરીદનાર વ્યક્તિએ વૈભવીને કહ્યું, ‘બહેન! આપની કોઈ ચીજ વસ્તુ લેવાની રહી ગઈ હોય તો ગમે ત્યારે આવીને લઈ જજો.’
‘હા ભાઈ! એ તો બરાબર છે પરંતુ ટીવી, વોશિંગ મશીન બાબતે કોઈ તકલીફ પડે તો જરુર ફોન કરજો.’
હાઈ વે પર આવીને એક ટેક્સી ભાડે કરીને વૈભવી ગામનું નામ બોલી ત્યારે જ્ઞાનને ખબર પડી કે પપ્પાના વતન જવાનું છે.રસ્તામાં વૈભવીએ વારાફરતી અેના બન્ને ભાઈઓને ફોન કરીને તાત્કાલિક ગામડે આવવાનું જણાવ્યું.
ટેક્સી કરમણભાઈના ઘરને દરવાજે આવીને ઉભી રહી.હીરાબેન તો જમવાનું બનાવી રહ્યાં હતાં પરંતુ કરમણભાઈ ટેક્સીનો અવાજ સાંભળીને બહાર આવ્યા.પૌત્ર અને પુત્રવધૂને ટેક્સીમાંથી સરસામાન ઉતારતાં જોયાં.
‘અરે બેટા જ્ઞાન! મારો દિકરો! અરે! આમ ફોન બીજો કર્યા વગર અચાનક?’ આટલું બોલીને કરમણભાઈએ સાદ કર્યો, ‘એ સીતાની મા, બાર આવ તો જરા!
હીરાબેન ઝડપથી બહાર આવ્યાં.સરસામાન ટેક્સીમાંથી ઉતરી ગયો હતો.વૈભવીએ ભાડું ચુકવીને ટેક્સીવાળાને રવાના કર્યો.
હીરાબેન કંઈ બોલે એના પહેલાં તો વૈભવીએ જ્ઞાનને દાદા દાદીને વંદન કરવાનું કહીને એ ખુદ સાસુ હીરાબેનને ભેટી પડી.જ્ઞાન હતાશ ના થાય એ માટે પુરા ત્રણ દિવસથી દબાવી રાખેલ વેદના આંસુઓ સાથે છલકાઈ ઉઠી.
કરમણભાઈએ હીરાબેનને કહ્યું,’વઉને તમે ઘરમાં લઈ જાઓ.હું અને જ્ઞાન આ સરસામાન અંદર લાવીએ.’
વૈભવીનાં ડૂસકાં સમતાં નહોતાં.એ ડૂસકાં ભરી ભરીને બોલ્યે જતી હતી,’મા! મેં આ પરિવારને છેતર્યો છે, બાપુજી! મેં આ પરિવાર સાથે વિશ્વાસઘાત કર્યો છે.મેં તમારા વહાલસોયા દિકરાને તમારાથી કાયમ અળગા રાખ્યા હતા .મેં મારાં માબાપ અને ભાઈઓની ચડામણીથી આ પરિવારને વેર વિખેર કર્યો છે.આજે હું એના પશ્ચાતાપ માટે મકાન વેચીને કાયમ માટે તમારી સેવા કરવા તમારી પાસે આવી છું.મને માફ કરો.
વેદનાનાં સાચાં આંસુ પારખતાં કરમણભાઈ અને હીરાબેનને વાર ના લાગી.હીરાબેને છાતી સરસી ચાંપીને મહામહેનતે વૈભવી વહુને શાંત કરી.કરમણભાઈએ જ્ઞાનને પાસે બેસાડીને માથે હાથ ફેરવી શાંત કર્યો.ચા પાણી થયાં.જમવાનું બની ગયેલ હતું એટલે ચારેય જણ જમવા બેઠાં.બાજરીના રોટલા આજે વૈભવીને મીઠાઈ જેવા લાગતા હતા.
જમ્યા પછી વૈભવીએ રૂપિયાવાળી બેગ કરમણભાઈને બતાવીને કહ્યું, ‘બાપુજી એને સાચવીને મૂકી દો. હમણાં જ મારા બન્ને ભાઈ આવી રહ્યા છે.વીસ વીસ વરસથી ઘણા બધા રૂપિયા એમને આપી ચૂકી છું.તમારા દિકરાના વીમાના પૈસા પણ એ ખાઈ ગયા છે.આજે એમને બરાબરનો પાઠ ભણાવીને કાયમ માટે અલવિદા કરી દઈશ.સમાજમાં એક દાખલો બેસાડીશ.’
બેગ મુકીને કરમણભાઈ વૈભવી પાસે આવીને બોલ્યા, ‘બેટા! ગમે તેવા તોય તમારા ભાઈઓ છે.એમની સાથે અપમાનજનક વર્તન આપણાથી ના કરાય.તમારુ મન ના માને તો હવે એમના ઘેર ના જતાં.’
થોડીવારમાં વૈભવીના બન્ને ભાઈઓ આવી પહોંચ્યા.કરમણભાઈ સચેત હતા જ છતાંય એ દોડીને વચ્ચે પડે એના પહેલાં તો વૈભવીએ અચાનક દોડીને બન્ને ભાઈઓને ગાલ પર એક એક તમાચો ઝીંકી દીધો અને કહેવા લાગી, ‘વીસ વીસ વરસથી મને લુટી તોય તમારૂ પેટ ના ભરાયું તે હવે મારાં મા બાપુજીની મિલ્કતને લુટવા માટે મને ચડાવી હતી? એક એક તમાચા સાથે તમારી સાથેના સંબંધોને પણ આજે તમાચો મારી દીધો છે.અત્યારે જ જેમ આવ્યા છો એમ ચાલ્યા જાઓ….
બાપુજી! આ માણસોને તમે એક મિનિટેય અહીં ઉભા રહેવા દો તો તમને તમારા સ્વર્ગસ્થ દિકરાના સોગંદ છે. ‘
સમય સંજોગ પારખીને બન્ને ભાઈઓ વીલા મોંઢે આપમેળે નિકળી ગયા.
ભાઈઓ બહાર નિકળતાં જ વૈભવી દોડતી આવીને કરમણભાઈના ખોળામાં માથું નાખીને રડતાં રડતાં કહેવા લાગી,’બાપુજી તમારા દિકરાને તો પાછા લાવી શકું તેમ નથી પરંતુ એમના અંશ અને તમારા પૌત્ર જ્ઞાનને અદલ એમના જેવો બનાવવાનો પ્રયત્ન કરીશ.
કાળરૂપી સમયચક્ર ફરતું રહ્યું.કરમણભાઈ અને હીરાબેન ફાની દુનિયા છોડીને જતાં રહ્યાં.જ્ઞાન ડોક્ટર બની ગયો ને વ્હાલાં સીતાફોઈના દિકરાને પણ એ લાઈને ચડાવ્યો.સીતા અને વૈભવી આજે આધેડ ઉેમરે નણંદ ભોજાઈ કરતાં બહેનપણીઓ જેવી વધારે લાગે છે.

સીતાની સમજાવટથી વૈભવી એનાં માબાપના મોત વખતે જરૂર ગઈ હતી પરંતુ એક એક દિવસ રોકાઈને પરત આવી ગઈ હતી.ભાઈઓ સાથે ફાડેલ છેડો તો એમજ રહ્યો છે….. .

લેખન-નટવરભાઈ રાવળદેવ થરા.
પ્રાથમિક શિક્ષક

Author:

Buy, sell, exchange books

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s