Posted in छोटी कहानिया - १०,००० से ज्यादा रोचक और प्रेरणात्मक

चिड़िया के बच्चे.. जब महाभारत का युद्ध प्रारम्भ हो रहा था, इधर से पांड़वो की सेना तैयार थी उधर से कौरवों की सेना तैयार थी। दोनों सेनाएं आपस में टकराने के लिए बिल्कुल तैयार थी तो उस समय युद्ध क्षेत्र बीच में एक चिड़िया के अंडे पड़े हुए थे। उस चिड़िया ने अभी-अभी वो अंडे दिए थे और उसकी आँखों में आँसू थे, वो रो रही थी कि दोनों तरफ से सेनाएं आपस मे टकराएंगी और मेरे ये बच्चे तो संसार में आने से पहले ही खत्म हो जाएंगे। उस चिडिया ने इस दु:ख की घडी मे भगवान से विनती की "हे प्रभु ! जिसकी कोई नहीं सुनता उसकी तो आप सुनते हो।" उस छोटी सी चिड़िया ने भगवान से प्रार्थना की प्रभु अब तो आप ही कुछ कर सकते है और उसी समय युद्ध प्रारम्भ हुआ। दोनों सेनाएं परस्पर टकराई, महा भयंकर युद्ध हुआ। बडे-बडे महारथी युद्ध मे मारे गये। चारों तरफ सैनिकों के लाशों के ढ़ेर थे। महाभारत युद्ध के उपरांत अर्जुन के रथ को लेकर श्रीकृष्ण कुरुक्षेत्र की भूमि से निकलकर जा रहे है, पांडव युद्ध जीत चुके है। भगवान अर्जुन के रथ को लेकर जा रहे है तो नीचे भूमि पर एक रथ का घंटा पड़ा हुआ है। भगवान के हाथ में घोड़ो को हांकने वाला चाबुक है। भगवान ने उस पड़े हुए घंटे पे‌ जोर से चाबुक को मारा तो वो घंटा पलट गया और जैसे ही वो घंटा पलटा तो उसके अंदर से चिड़िया के नन्हे बच्चे फुदकते हुए बाहर निकले और उड़कर वहाँ से चले गए। ये देखकर अर्जुन को बड़ा आश्चर्य हुआ और अर्जुन भगवान से बोले "केशव ! ये मैं क्या देख रहा हूँ ? इतना भीषण युद्ध जो ना पहले कभी हुआ और ना आगे शायद होगा। ऐसा ये भीषण महाभारत युद्ध जिसमे भीष्म पितामह, कर्ण और गुरु द्रौण, जैसे योद्धा नहीं बचे। जिस युद्ध में दुर्योधन जैसे बलशाली नहीं बचे। ऐसे भीषण संग्राम में इन चिड़िया के बच्चों की रक्षा किसने की ?" भगवान मुस्कुराने लगे और बोले "अर्जुन ! अभी भी नहीं समझा ? अरे पगले जिसने तुझे बचाया है, उसने ही तो इनको बचाया है।❤️🌹मेरे कृष्णा 🌹❤️

Posted in छोटी कहानिया - १०,००० से ज्यादा रोचक और प्रेरणात्मक

બકુલભાઇ ત્યાં જ તેની પાસે બેસી ગયા. તે સારી રીતે કામ કરી રહ્યો હતો. બકુલભાઇ થોડી સેકન્ડ પહેલાના ભૂતકાળમાં ગયા અને પોતે ખરેખર શું કરવા જઇ રહ્યા હતા તેનું ભાન થયું…!! હવે વિક્રાંત અને કૃપાનો ચહેરો પણ સ્પષ્ટ દેખાવા લાગ્યો હતો.. તે અત્યારે આ છોકરાને કારણે જ આત્મહત્યાના માર્ગેથી પાછા વળ્યા હતા.

થોડીવારમાં જ તેને તેનું કામ પુરુ કર્યુ, ‘લો અંકલ તમારું ચંપલ..!! હવે બે વર્ષ સુધી આ ચંપલને કંઇ થાય તો મને કહેજો….!!’ તેને બકુલભાઈના ચંપલને જ નહી પણ તેમની જિંદગીને સાંધી આપી હતી.

‘વાહ, સરસ કર્યુ છે તેં…!! હવે કહે કે કેટલા થયા ?’ બકુલભાઇએ તેની ચમકતી આંખોમાં જોઇએ કહ્યું.

‘અંકલ, તમારી પાસે પૈસા જ નથી તો મને શું આપશો ?’ તેના શબ્દોમાં મીઠાશની સાથે સચ્ચાઇ પણ રણકી રહી હતી.

‘સારું, એટલું કહે કે તું ક્યાં મળીશ ?’

‘આ પુલ પર સામે છેડે બેસુ છું…!!’ તેને સહજ રીતે જવાબ આપ્યો.

‘સારુ તો આ પુલ પર ફરી મળે ત્યારે કેટલા આપવાના થશે એ તો કહે…?’ બકુલભાઇ હવે સંપૂર્ણ સ્વસ્થ હતા.

તે થોડીવાર માટે બકુલભાઇની આંખમાં રહસ્યમયી નજરે જોઇ રહ્યો અને પછી બોલ્યો, ‘અંકલ, એક વાત કહું… ગમે તે થાય પણ આ રીતે આ પુલ પર બીજીવાર ન આવતા…મારે બસ એટલું જ જોઇએ છે…!!’ બકુલભાઇ તેના શબ્દોની અને તેની આંખોની ભાષા સમજી ચુક્યા અને સાવ નિ:શબ્દ તેની સામે તાકી રહ્યા. તે તેની ઉંમર કરતા વધુ સમજદાર હતો.

તે ઉભો થયો અને તેને તેની વસ્તુઓ તેના થેલામાં ફરી ગોઠવવા માંડી. બકુલભાઈએ તેમના પગમાં રહેલું પેલું તુટેલું ચંપલ તેને પાછું આપ્યું અને પૂછ્યું, ‘તું સરસ ચંપલ સાંધે છે તો આ જુના ચંપલને કેમ નથી સાંધી દેતો ?’

‘એ મારા પપ્પાની યાદગીરી છે…!’એટલું કહેતા જ તેના આંખમાં ઝળઝળીયા આવી ગયા અને મોં ફેરવી લીધું.

‘કેમ, તારા પપ્પા ક્યાં છે ?’ બકુલભાઇને તેની વાતમાં રસ જાગ્યો.

તેને નદી તરફ મોં રાખીને જ જવાબ આપ્યો, ‘દસ દિવસ પહેલા જ આ નદીમાંથી એમની લાશ મળી હતી…!! એમને આ પુલ પરથી જ આત્મહત્યા કરી હતી… છાપામાં પણ આવ્યું હતું… એમના એક પગનું આ તુટેલું ચંપલ અહીં રહી ગયું હતું… તે અહીં સામે જ વર્ષોથી બુટપૉલિસ કરતા હતા… કોરોનામાં ઘરની હાલત બગડી ગઇ… એ સહન ન કરી શક્યા અને એમને…….!!’ તે રડી રહ્યો હતો…. પણ થોડીવારમાં જ તે ફરી સ્વસ્થ થઇને બોલ્યો, ‘ આ પુલ પર કેટલાય આવે છે અને પોતાની જિંદગી ટુંકાવી તેના પરિવારને અપાર દુ:ખમાં મુકીને એકલા સુખી થવા ચાલ્યા જાય છે… પણ એમને ક્યાં ખબર હોય છે કે એમના ગયા પછી દુ:ખ ઉલ્ટાનું વધે છે…!! એ પછી મને થયું કે હું અહીં જ આમતેમ ફરતો રહીશ અને કોઇપણ આત્મહત્યા કરવા આવે તો તેને બચાવવા હું મથતો રહીશ… કોઇની તુટેલી જિંદગીને ફરી સાંધી આપવા પ્રયત્ન કરીશ….’ તેનો ડૂમો બાઝી ગયો હતો એટલે તે ત્યાંથી ચાલતો થયો.

બકુલભાઇ તેને સાંભળ્યા પછી પોતાની ભૂલ સમજી ચુક્યા હતા અને સરખી રીતે પોતાના સંધાયેલા ચંપલને જોઇને પોતાની ભૂલ બદલ રડી પડ્યાં.

મિત્રો આપનું ચપ્પલ તુટ્યું તો નથી ને ? સંધાવી લેજો આવા કારીગર પાસે. હો ને…..👍👍

વાયરસ અને માણસની લડાઈની એક અદભૂત નવલકથા ✍️

Posted in पुस्तकालय

पृथ्वीराज चौहान पे कुछ पुस्तके – मेरे पुस्तकालय से


 पृथ्वीराज चौहान पे कुछ पुस्तके – मेरे पुस्तकालय से
 harshad30.wordpress.com
 973-66331781
  
1Prithviraj Chauhan – ACK
2चरमक्षत्रियदिल्लीश्वर सार्व भौम श्रीपृथ्वीराज चव्हाणचरितम – संस्कृत
3चौहान कुल कल्प द्रुम – भाग १ 
4पृथी राज चहु आण – आत्माराम केशवजी द्विवेदी
5पृथ्वी राज चौहान – श्रीयुत विश्वनाथ पोखरैल विश्व
6पृथ्वीराज – पण्डित चन्द्रशेखर पाठक 
7पृथ्वीराज रासो – भाग १ – मोहनलाल विष्णुलाल पंड्या
8पृथ्वीराज रासौ – महाकवि चन्द बरदाई
9वीर चौहान वा पृथ्वीराज 
10वीर शिरोमणि पृथ्वीराज चौहान – डॉ. कैलाश चन्द्र शर्मा
11પધ સમુચ્ચય તથા પૃથુરાજ ચૌહાણ નું ટિપ્પણ – ચતુરભાઈ પુ. પટેલ
12પૃથિવીવલ્લભ – કનૈયાલાલ માણેકલાલ મુનસી
13પૃથીરાજ ચહુઆણ – આત્મારામ કેશવજી દ્વિવેદી
14પૃથીરાજ ચહુઆણ – કલ્યાણજી રણછોડજી વ્યાસ
15પૃથીરાજ ચહુઆણ – નાટક 
16પૃથીરાજ ચહુઆણ – ભગવાનદાસ દેવસી ભાઈ ઠકર – નાટક
17પૃથુરાજ ચહુઆણનું ગાયન રૂપી નાટક 
18પૃથુરાજ ચૌહાણ અને ચંદ બરદાઈ 
19પૃથ્વીરાજ ચોહાણ – માધવરાવ ભાસ્કરરાવ કર્ણિક
20પૃથ્વીરાજ ચૌહાણ – ભાગ ૧
21પૃથ્વીરાજ ચૌહાણ – ભાગ ૨
22રેવાતટ પૃથ્વીરાજ રાસો – મહાકવિ ચંદ વરદાઈ
23શમશેર બહાદુર – પૃથીરાજ ચહુઆણ – જોશી ભીખારામ શવજી કનૈયા
24શ્રી નવીન પૃથીરાજ ચહુઆણ નાટકના ગાયનો
25સમ્રાટ પૃથ્વીરાજ ચૌહાણ – રાજન પટણી
Posted in छोटी कहानिया - १०,००० से ज्यादा रोचक और प्रेरणात्मक

एक बार एक महिला अपना पसंदीदा रूमाल बैंक में कैश
काउन्टर पर भूल जाती है।
कैशियर यह सोचकर रूमाल अपने पास रख लेता है कि जिसका भी होगा वो आकर ले जायेगा,लेकिन गलती से अपने आदत के मुताबिक कैशियर द्वारा उस रुमाल पर 2 – 4 stamps लग जाता है।
कुछ समय पश्चात वह महिला आकर अपना रूमाल
मांगती है तो कैशियर उसे उसका रूमाल वापस दे देता है।
जैसे ही वह महिला अपने रुमाल पर बैंक का stamps देखती है तो गुस्से में तमतमाते हुए कैशियर को बोलती है..” ये आपने क्या बेवकूफी किया, मेरा कीमती रूमाल खराब कर दिया,दिमाग नाम की चीज़ है भी कि नहीं आपके पास “।
कैशियर को भी उस महिला की बातों को सुनकर क्रोध आ गया औऱ फ़िर उसने जबाब दिया….” आपको किसने
कहा था यहां रूमाल छोडकर जाने के लिए, हम नौकर नहीं हैं आपके…सरकार हमें बैंक का काम करने के लिए तनख्वाह देती है न कि आपके रूमाल की रखवाली करने के लिए, चलिए फुटीए यहाँ से जल्दी “…..
महिला गुस्से में आग बबूला होती हई मुख्य शाखा प्रबंधक के केबिन में जाती है और उसे सारी बात बताती है।
शाखा प्रबंधक महिला की बातों को बहुत ग़ौर से सुनने के बाद उससे रूमाल मांगता है और फ़िर उस पर “All our stamps cancelled” वाली मोहर लगा कर अपने हस्ताक्षर करता है और वापस महिला को रूमाल देते हुए कहता है…” लीजिए मैडम अब पहले वाली स्टाम्प की कोई वैधता नही है…अब आप अपने गुस्से को आकथू कीजिए औऱ आराम से अपना रुमाल लेकर घर जाइए लेकिन फ़िर सेवा का अवसर जरूर प्रदान कीजिएगा क्योंकि ग्राहक की सेवा ही हमारा धर्म हैं”। 😂😂

Posted in छोटी कहानिया - १०,००० से ज्यादा रोचक और प्रेरणात्मक

પૌરાણિક દ્રષ્ટાંત કથા –
🏹⛲⚓🏹⛲⚓🏹 પિતામહ ભીષ્મની પૂર્વ જન્મની કથા 🏹⛲⚓🏹⛲⚓🏹⛲⚓🏹

મહાભારતની રણભૂમિ પર બાણશય્યા ઉપર ભીષ્મ સૂતા હતાં. જરા પણ હલન ચલન એમનાં શરીરને વીંધેલા બાણ અસહ્ય વેદના આપતાં હતાં.
તેઓ દેહત્યાગ કરવા માટે ઉત્તરાયણની પ્રતીક્ષા કરતાં હતા. ભગવાન કૃષ્ણે મહારાજ યુધિષ્ઠિરને બોધ આપતાં કહ્યું કે ” કૌરવ વંશનો ભીષ્મ રૂપી સૂર્ય બહુ જલ્દી અસ્ત થવાનો છે , આથી તમે તુરંત તેમની પાસથી ધર્મ , અર્થ , કામ અને મોક્ષ – આ ચારે પુરષાર્થનું જ્ઞાન મેળવી લો ”

કેશવ સહિત સહુ પાંડવ, બ્રહ્મર્ષિ , દેવર્ષિ , મહર્ષિ અને રાજર્ષિ ,ભિષ્મ પિતામહના દર્શન કરવા આવ્યા. કૃષ્ણ ભગવાનને જોઇને ભીષ્મ પિતામહ ગદગદ થઇ ગયા અને ભાવુક થઈને એમની સ્તુતિ કરી. ત્યારે ભગવાને ભીષ્મ પિતામહને મહારાજ યુધિષ્ઠિરને યોગ્ય ધર્મ ઉપદેશ આપવા કહ્યું.

પિતામહે કહ્યું ” મારા શરીરમાં બહુ વેદના છે , આખું શરીર શીથીલ થઇ ગયું છે , બુદ્ધિ કામ નથી કરતી , આ બાણો વિષ અને આગની સમાન અસહ્ય પીડા આપે છે. બળ ઓછું થઇ રહ્યું છે , પ્રાણ નીકળવા વ્યાકુળ છે , કમજોરીથી તાળવું સુકાઈ ગયું છે . ના દિશાઓનું જ્ઞાન છે , ના આકાશનું , ના પૃથ્વીનું . આથી આવી દશામાં હું કયાંથી ઉપદેશ આપું , આથી મને ક્ષમા કરો , મારાથી કંઈ બોલી નહિ શકાય”

કૃષ્ણ ભગવાન પિતામહ ભીષ્મ પર કૃપા કરવા બોલ્યાં ” હું તમારી અવસ્થા સમજુ છું આથી હું આપને વરદાન આપું છું કે આ ક્ષણથી આપને ના મૂર્ચ્છા આવશે , ના ગ્લાની , ના દાહ થશે , ના રોગ . ભૂખ અને તરસનું કષ્ટ પણ નાશ પામશે . તમારા અત:કરણમાં સહુ જ્ઞાન ફરી પ્રગટ થશે. તમારી બુદ્ધિ કોઈ પણ વિષયમાં કુંઠિત નહિ થાય. મન સદા સત્વ ગુણોમાં પ્રવર્તિત થશે અને રજો ગુણ અને તમો ગુણ તમને અસર નહિ કરે. તમે દિવ્ય દ્રષ્ટિ પ્રાપ્ત કરીને ભૂત , ભવિષ્ય અને વર્તમાન આ દરેક કાળમાં દરેક પ્રકારનાં પ્રાણીઓ હાથમાં પડેલા પુષ્પની જેમ જોઈ શકશો”

આવું વરદાન આપી ભગવાને કહ્યું કે અમે ફરી કાલે આવશું એમ કહી પાછા વળ્યાં. આ કથા પ્રસંગ બીજા દિવસે જયારે પ્રભુ પાડવો સહિત મળવા આવ્યા ત્યારનો છે :

ભગવાન કૃષ્ણ પૂછે છે ” પિતામહ , આપની રાત સુખથી તો વીતી ? આપની બુદ્ધિમાં વિવેક જાગ્રત તો છે ? આપને સહુ પ્રકારનું જ્ઞાન ભાસિત તો થાય છે ને ? હૃદયમાં દુ:ખ તો નથી ને ? મનમાં વ્યથા તો નથી ને ?”

પિતામહ કહે છે ” મારા શરીરની જલન , મનનો મોહ , થાક , વિકળતા , શોક અને રોગ આ બધું આપની કૃપાથી દુર થઇ ગયા છે , અને હવે હું કલ્યાણકારી ઉપદેશ આપવા સમર્થ છું પણ મહારાજ યુધિષ્ઠિર એમનાં પ્રશ્ન પૂછે તે પહેલા મારે કંઈક જાણવું છે ”

પિતામહ , કેશવને પૂછે છે : હે જગન્નાથ , આપ તો સર્વ વસ્તુ , કાળનાં જ્ઞાતા છો , અહીં સર્વ એ જાણવા માંગે છે કે કયા પાપનાં કારણસર મને આવો કઠોર દંડ મળ્યો છે ?

ભગવાન કહે છે ,” પિતામહ , હવે તમારી પાસે તો દિવ્ય દ્રષ્ટિ છે જેનાથી તમે તમારા પૂર્વ જન્મ જોઈ શકો છો તો તમે પોતે જ જાણી લો ”

પિતામહ કહે છે ” દેવકી નંદન , હું અહીં એકલો વીરશૈયા પર બીજું શું કરી શકું છું ? આપે આપેલા વરદાનથી મેં બધું જોઈ લીધું – મારા પૂર્વનાં ૧૦૦ જન્મો માં મેં એક પણ એવું કર્મ નથી કર્યું કે જેને કારણે મારું શરીર વીંધાઈને પડ્યું રહે અને આવતી દરેક પળ અનેક ઘણી પીડા લઈને આવે છે. વસ્તુત: મેં આ દરેક જન્મોમાં અનેક પુણ્ય ભેગાં કર્યાં છે.”

પ્રભુ કહે છે ,” પિતામહ , આપ હજુ એક જન્મ પાછળ જાવ અને તમને જરૂરથી ઉત્તર મળશે”

ભીષ્મ પિતામહ ફરી ધ્યાન લગાવી પોતાનો ૧૦૧મો જન્મનો કર્મનો હિસાબ જોવા બેઠાં. એ ભવમાં તેઓ એક નગરનાં રાજા હતાં. એક સમયે તેઓ મૃગયા કરવા પોતાનાં ચુનંદા સેનાનીઓ લઈને નીકળ્યાં. તે સમયે રસ્તામાં એક સર્પ માર્ગમાં પડ્યો હતો.

એક સાથીએ પૂછ્યું ” આ સર્પનું શું કરવું જે માર્ગમાં પડ્યો છે ? અગર આપણાં ઘોડાઓ એના પર પસાર થશે તો એ તુરંત મૃત્યુ પામશે ”

રાજાએ કહ્યું ” એને લાકડીથી લપેટીને બાજુની ઝાડી ઉપર ફેંકી દો” , એ સાથીએ હુકમ માનીને એમ કર્યું પણ દુર્ભાગ્ય વશ એ ઝાડીઓ કાંટાળી હતી આથી એ સર્પનાં એમાં અટવાઈ ગયો , જેમ જેમ એ નીકળવાનો પ્રયત્ન કરવા લાગ્યો તેમ એ કાંટાઓ એના શરીરમાં અંદર ખુંપી જવા લાગ્યા અને એની પીડા વધવા લાગી , શરીરમાંથી લોહી નીકળવા લાગ્યું અને બહુ ધીમે તે મૃત્યુનાં મુખમાં ધપવા લાગ્યો અને ૫૮ દિવસ બાદ મૃત્યુ પામ્યો.

પિતામહ ભીષ્મે કહ્યું ” ત્રિલોકી નાથ , આપ તો જાણો છો કે મેં જાણી જોઇને આવો આદેશ નથી આપ્યો , તદુપરાંત મારો આશય તો એ સર્પને બચાવાનો હતો તો એની સજા મારે શું કરવા ભોગવવી ?

કૃષ્ણ બોલ્યા ” તાત શ્રી , આપણે હાથે કરીને કરીએ કે અજાણતાંથી કરીએ પરંતુ એ ક્રિયા તો થાય છે , એ સર્પના પ્રાણ તો ગયા અને એણે એ પીડા સહન કરવી પડી. વિધીનું વિધાન છે કે જે કર્મ આપણે કરીએ છીએ એનું ફળ આપણે ભોગવવું પડે છે. તમારાં ૧૦૦ જન્મોનાં પુણ્ય એટલાં પ્રબળ હતા કે તમારું એ પાપ એ જન્મારોમાં ક્યારે ઉદિત ના થયું , પરંતુ આ ભવમાં તમારે એનું ફળ ભોગવવું પડ્યું.”

મહાભારત મુજબ , પિતામહ ભીષ્મ યુદ્ધનાં ૫૮ દિવસ બાદ પ્રાણનો ત્યાગ કર્યો.

Posted in छोटी कहानिया - १०,००० से ज्यादा रोचक और प्रेरणात्मक

दवाई…

मेरी दवा की दुकान थी और उस दिन दुकान पर काफी भीड़ थी मैं ग्राहको को दवाई दे रहा था.. दुकान से थोड़ी दूर पेड़ के नीचे वो बुजुर्ग औरत खड़ी थी मेरी निगाह दो तीन बार उस महिला पर पड़ी तो देखा उसकी निगाह मेरी दुकान की तरफ ही थी मैं ग्राहकों को दवाई देता रहा लेकिन मेरे मन में उस बुजुर्ग महिला के प्रति जिज्ञासा भी थी की वो वहां खड़े खड़े क्या देख रही है जब ग्राहक कुछ कम हुए तो मैंने दुकान का काउंटर दुकान में काम करने वाले लड़के के हवाले किया और उस महिला के पास गया मैंने पूछा..”क्या हुआ माता जी कुछ चाहिए आपको..मैं काफी देर से आपको यहां खड़े देख रहा हूं गर्मी भी काफी है इसलिए सोचा चलो मैं ही पूछ लेता हूं आपको क्या चाहिए..बुजुर्ग महिला इस सवाल पर कुछ सकपका सी गई फिर हिम्मत जुटा कर उसने पूछा…”बेटा काफी दिन हो गए मेरे दो बेटे हैं दोनो दूसरे शहर में रहते हैं हर बार गर्मी की छुट्टियों में बच्चों के साथ मिलने आ जाते हैं इस बार उन्होंने कहीं पहाड़ों पर छुट्टियां मनाने का निर्णय लिया है बेटा इसलिए इस बार वो हमारे पास नही आएंगे यह समाचार मुझे कल शाम को ही मिला..कल सारी रात ये बात सोच सोच कर परेशान रही.. एक मिनट भी सो नही सकी..आज सोचा था तुम्हारी दुकान से दवाई लूंगी लेकिन दुकान पर भीड़ देखकर यही खड़ी हो गई सोचा जब कोई नही होगा तब तुमसे दवा पूछूंगी..
“हां हां बताइये ना मां जी..कौन सी दवाई चाहिये आपको अभी ला देता हूं..आप बताइये..
“बेटा कोई बच्चों को भूलने की दवाई है क्या..?? अगर है तो ला दे बेटा..भगवान तुम्हारा भला करेगा..
इससे आगे के शब्द सुनने की मेरी हिम्मत ना थी मेरे कान सुन्न हो चूके थे मैं उसकी बातों का बिना कुछ जवाब दिये चुपचाप दुकान की तरफ लौट आया क्योंकि उस बुजुर्ग महिला की दवा उसके बेटों के पास थी जो शायद विश्व के किसी मैडिकल स्टोर पर नही मिलेगी..अब मैं काउंटर के पीछे खड़ा था..मन में विचारों की आंधी चल रही थी लेकिन मैं उस पेड़ के नीचे खड़ी उस मां से नजरें भी नही मिला पा रहा था..मेरी भरी दुकान भी उस महिला के लिए खाली थी..मै कितना असहाय था..या तो ये मैं जानता था या मेरा भगवान…
(Copy)

मनीष कुमार सोलंकी

Posted in छोटी कहानिया - १०,००० से ज्यादा रोचक और प्रेरणात्मक

શુભ સવાર સૌને…💐💐💐
પોસ્ટ બાય શ્રી વાઘજીભાઈ પટેલે.💐💐💐
પરીવાર ને ભેગા કરી ને જ વાંચો

એક બહુ જ મોટા ગજા ના ડૉક્ટર ની આ વાત છે. તેઓ નું સમાજમાં, શહેરમાં, ને પ્રદેશમાં ખૂબ જ મોટુ નામ હોય છે.અને તેઓ એક જાણીતા, માનીતા, અને લોકપ્રિય ડોકટર હોય છે.એક દિવસે નિરાંત હતી. ડૉ. પતિ-પત્ની શાંતિથી બેઠા હતા અલક-મલકની વાતો ચાલતી હતી.ત્યાં.. શહેરની પ્રતિષ્ઠિત વ્યક્તિઓ મળવા માટે આવે છે.ડૉ.અને એમના પત્નીએ સૌને આવકાર્યા. પત્ની સરભરાની વ્યવસ્થા માટે અંદર ગયાં .શહેરની જુદા-જુદા ક્ષેત્રની ટોચની હસ્તીઓ જોડે મહત્ત્વની ચર્ચાઓ ચાલી રહી હતી.
ત્યાં જ બાજુની રૂમમાંથી ખાંસીનો અવાજ આવ્યો. ને તુરંત જ ડૉક્ટર ઉભા થઇ ગયા, ને બારણું ખોલી અંદર દોડી ગયા. *બધા સ્તબ્ધ બની ગયા. ને એમણે ખુલ્લા રૂમ તરફ જોયું તો, *ડૉક્ટરે રૂમની અંદર સૂતેલા કોઈ ડોશીમાને ધીમેથી બેઠા કયાઁ ને ડોશી મા એ મોઢું ખોલ્યું, ને ડૉક્ટરે હાથ ધરી દીધો. ડોશીમા ડોકટર ના હાથમાં બે-ત્રણ વાર થૂંક્યા. ડૉક્ટરે હાથ ધોયા ને પછી આવીને ડોશીમા ને ધીમેકથી સુવાડ્યા. ડોશી મા એ ડૉક્ટરના માથે બે’ય હાથ મુક્યા, ને સૂઈ ગયા.*
*ડૉક્ટર બહાર આવ્યા, ને મિટિંગ ચાલુ કરી. પણ.. *બધા ડૉક્ટર નું મોઢું જ જોતા રહ્યા.* *ડૉક્ટર કહે, *”બોલો આગળ.”* *એક ભાઈ બોલ્યા, *”ડૉક્ટર, આ કામ તમારું નથી. આ તો નર્સનું કામ છે.”* ડૉક્ટર કહે, “આ મારા patient નથી, આ તો મને પેટે જણનારી છે. આ મારી માં છે.” *ત્યાં જ ડૉક્ટરના પત્ની આવી ગયા. ને બોલ્યા, *”આ અમારી મમ્મીએ જ એમને અહીં સુધી પહોંચાડ્યા છે.”*
*ડૉક્ટર કહે, *”હું 1 વર્ષનો હતો, ને મારા પિતાજી ગુજરી ગયા. મારી માંએ ઘાસની ભારીઓ વેચી-વેચીને, ઘરોમાં કામ કરી-કરીને મને મોટો કર્યો, ભણાવ્યો. હું Matricમાં first આવ્યો.”* *મેં માંને કહ્યું, *”હવે તું આરામ કર. હું ક્યાંક સારી નોકરી ગોતી લઉં છું.”* *પણ.. માંએ સોગંદ આપ્યા, ને કહ્યું, *”બેટા! તું ખૂબ ભણ, ને મોટો સાહેબ થા. એ મારી ઈચ્છા છે.”* માંએ દાગીના વેચી નાખ્યા, હું ખૂબ ધ્યાનથી ભણ્યો, ને ડૉક્ટર બન્યો.
“આ બંગલો, આ ગાડી-હોસ્પિટલ, આ બધું જ.. મારી માંની મજૂરીનું ફળ છે. *તમે તો માત્ર મારા હાથમાં થૂંક જોયું, પણ.. આ મારી માંએ તો મારા મળ-મૂત્ર હાથથી સાફ કર્યા છે. મારી ઉલટીઓને હાથમાં ઝીલી છે. ને *પોતાની સાડીના પાલવથી મારુ મોઢું લૂછ્યું છે. મિત્રો, માંએ જે કર્યું છે, એના તો 100માં ભાગનું’ય હું નથી કરતો. અને મારા કરતા તો આ વધારે આ મારી પત્ની કરે છે.”*
*ત્યાં જ ડૉક્ટરના wife બોલ્યા, *”સાહેબ તો સાહેબ છે. બાકી.. એક વાત કહું, મારા સાસુમાં લગ્નના બીજા વર્ષે જ વિધવા બન્યા. લોકો કહેતા, ગામમાં એમના જેવી રૂપાળી કોઈ સ્ત્રી નો’તી. અત્યંત રૂપાળા હોવા છતાં’ય એમણે બીજા લગ્ન ન કર્યા, કારણ.. માત્ર, મારા પુત્રને તકલીફ ન પડવી જોઈએ. અને એમણે જ પિતાની ને માતાની બેવડી જવાબદારી નિભાવીને એમને આટલે સુધી પહોંચાડ્યા.ને ડૉક્ટરના પત્ની રડવા માંડ્યા. બધા જ અગ઼ણીઓ ભીના બની ગયા*
*ડૉક્ટરના પત્ની આંસુ લૂછતાં બોલ્યા, *”અડધી રાતે’ય ખાંસી આવે ને, તો ડૉક્ટર દોડી જાય.”* ત્યાં જ ડોક્ટર બોલ્યા, “સાચું કહું, તો માંના આશીર્વાદે જ આ મળી છે. મારા કરતા પહેલા આ દોડી જાય છે. મારી માંને હું ન હોઉં તો ચાલી જાય, પણ.. આના વગર ન જ ચાલે.” *ડૉક્ટરના પત્ની બોલ્યા, *”સાહેબને એમણે હથેળીનો છાંયો આપી મોટા કર્યા છે, એ સાસુમાંને હું હાથ અડાડું ને, તો મારી હથેળીની રેખાઓ બદલાઈ જાય.”*
*ડૉક્ટર, wife ને આવેલા બધાની જ આંખો ભીની બની ગઈ. બધા કહે, *”ડૉક્ટર, એકવાર તમારી માતાના દર્શન કરાવો.”* *ડૉક્ટર ને wife ખુશ થઇ ગયા. ને બોલ્યા, *”તમે મળશો, તો મમ્મીને બહુ જ ગમશે.”* બધાને જોઈ ઘરડા ડોશીમા ખૂબ ખુશ થયા
એક મેસેજ,
ઘરમાં ઘરડા માતા-પિતા હોય, તો આવેલા મહેમાનને એમની જોડે મેળવજો. તમને બે મહિનાનું લોકડાઉન ભારી પડે છે, તો એ તો.. કેટલા વરસથી બેડડાઉન છે, રૂમડાઉન છે, એમને’ય થોડીક હળવાશ લાગશે ગમશે.
*ડૉક્ટર, *”માં! આ બધા મારા મિત્રો છે.”* માં એટલું જ બોલ્યા કે “ભગવાન તમને સુખી રાખે. મારો દીકરો-વહુ મને બહુ સાચવે છે.”
*ને ડોશીમાને ખાંસી ચઢી,અને ડૉક્ટર હાથ ધરે, એ પહેલા તો તેમની પત્ની એ બંને હથેળી ને ધરી દીધી. ડૉક્ટર બધાને લઈને બહાર આવ્યા. બધા વિદાય થયા ત્યારે એટલું જ બોલ્યા, *”ડૉક્ટર! પેટ ભરીને જ નહિ, મન ભરીને જઈએ છીએ. અમારી માંને’ય અમે આવી ખુશ રાખીએ*.
*અને વધતા વૃદ્ધાશ્રમોની સામે, શ્રવણોની વૃદ્ધિમાં અમારું અને તમારુ પણ નામ જોડાય તેવી જ અપેક્ષા*
આ લોકડાઉનનો સમય છે. કંટાળવાથી સમય ઘટતો નથી, ઉપરથી સમય લાંબો લાગે છે. કોઈક Activity-પ્રવૃત્તિ તમને કંટાળતા અટકાવશે. ડિપ્રેશનથી બચાવશે. ચીડિયા થતા રોકશે. જાઓ, માતા-પિતા હોય તો એમની પાસે, બેસો પરિવાર જોડે, Game તો બહુ રમ્યા, હવે થોડાક પ્રેમથી આરાધનામાં રમો. ને તમારા કોક સાધર્મિકને ફંડથી કે ફોનથી રાહત આપો.
જે મસ્તી આંખોમાં છે, તે સુરાલયમાં નથી હોતી,
અમીરી કોઈ દિલની, મહાલયમાં નથી હોતી;
શીતળતા પામવા, તું દોટ ક્યાં મૂકે માનવી,
જે “માં”ની ગોદમાં છે, તે હિમાલયમાં નથી હોતી!

1 મિનિટ કથા પછી વાંચજો,
આ ડૉક્ટર દંપતી માટે તમારું feelings કેવું? તમને એવું લાગે કે નહીં, આવા જ દીકરા-વહુ જોઈએ. એક વાત કહું, તમારા માતા-પિતાનું તમારા માટે’ય આવું જ feelings હશે, એકવાર Just Try.
તમે આવું કરો, ભલે લોકડાઉન છે, મંદિર બંધ છે, પ્રભુ મળતા નથી. પણ આ ઘરમંદિરના દેવને તો પૂજી શકો છો. કેમ છો, પૂછી શકો છો. આ ઘરના દેવને પૂજો ને પૂછો.

નીતિનભાઈ રાઠોડ

Posted in छोटी कहानिया - १०,००० से ज्यादा रोचक और प्रेरणात्मक

श्री राम के वंश अर्थात् सूर्यवंश में एक राजा हुए थे हरिश्चन्द्र । राजा हरिश्चन्द्र अत्यन्त ही सत्यवाद एवं धर्मात्मा थे । उनकी कीर्ति से देवताओं के राजा इन्द्र को भी ईर्ष्या होती थी । इर्ष्यावश इन्द्र ने महर्षि विश्वामित्र को हरिश्चन्द्र की परीक्षा लेने के लिये उकसाया । इन्द्र की बात मानकर विश्वामित्र ने अपने योगबल के द्वारा राजा हरिश्चन्द्र को एक स्वप्न दिखलाया । उस स्वप्न में राजा हरिश्चन्द्र ने अपना सम्पूर्ण राज्य विश्वामित्र को दान कर दिया । स्वप्न वाली रात्रि के समाप्त होते ही भोर में महर्षि विश्वामित्र ने अयोध्या पहुँच कर राजा हरिश्चन्द्र से कहा कि हे राजन ! आपने रात्रि को स्वप्न में अपना राज्य मुझे दान में दे दिया है, अब यह राज्य मेरा है और मैं उसे लेने आया हूँ । राजा हरिश्चन्द्र ने अपने द्वारा स्वप्न में किए गए दान को सहर्ष स्वीकार कर विश्वामित्र जी को अपना सारा राज्य दे दिया ।
राजा हरिश्चन्द्र सम्पूर्ण पृथ्वी के सम्राट थे, अतः सम्पूर्ण पृथ्वी विश्वामित्र की हो गई । राजा हरिश्चन्द्र ने दान दी गई भूमि में निवास करना उचित नहीं समझा, इसलिए अपनी पत्नी शैव्या तथा पुत्र रोहिताश्व के साथ काशी में निवास करने का निश्चय किया । क्योंकि पुराणों में वर्णित है कि काशी भगवान् शंकर के त्रिशूल पर बसी है, इसलिए वह पृथ्वी में होने पर भी पृथ्वी से अलग है ।
उनके काशी के लिए प्रस्थान करते समय विश्वामित्रजी ने कहा, ‘जप, तप, दान आदि दक्षिणा दिये बगैर सफल नहीं होते, अतः आप अपने दान को सफल करने के लिए मुझे दक्षिणा में एक हजार सोने की मोहरें और दीजिए ।’
अपना सब कुछ दान में दे देने के कारण राजा हरिश्चन्द्र के पास कुछ भी धन नहीं बचा था । अतः ऋषि से दक्षिणा देने के लिये एक माह का समय माँगकर वे काशी चले आये, जहाँ उन्होंने अपनी पत्नी रानी शैव्या को एक ब्राह्मण के हाथ बेच दिया । महारानी शैव्या अब ब्राह्मण के घर में दासी का काम करने लगी । राजकुमार रोहिताश्व बहुत छोटा बालक था । प्रार्थना करने पर ब्राह्मण ने उसे अपनी माता के साथ रहने की आज्ञा दे दी ।
राजा हरिश्चन्द्र ने स्वयं अपने को एक चाण्डाल के हाथ बेच दिया और इस प्रकार ऋषि विश्वामित्र को एक हजार मोहरें दक्षिणा में दी । चाण्डाल के सेवक बन कर राजा हरिश्चन्द्र श्मशान घाट की चौकीदारी करने लगे । वहाँ जलाये जाने वाले मुर्दों पर कर वसूल करना उनका कार्य था ।
एक दिन राजकुमार रोहिताश्व ब्राह्मण की पूजा के लिये फूल चुन रहा था कि एक विषैले साँप ने उसे काट लिया, जिसके परिणामस्वरूप रोहिताश्व की मृत्यु हो गई । उसकी माता महारानी शैव्या को न तो कोई धीरज बँधाने वाला ही था और न ही उनके पुत्र की देह श्मशान पहुँचाने वाला । वे रोती-बिलखती पुत्र की देह को हाथों पर उठाये अकेली रात में श्मशान पहुँची । वे पुत्र की देह का अग्नि संस्कार करने जा रही थी कि हरिश्चन्द्र वहाँ आ गये और श्मशान का कर माँगने लगे । रानी ने राजा हरिश्चन्द्र को उनके स्वर से पहचान लिया और गिड़गिड़ाकर कहने लगी ‘महाराज ! यह तो आपका ही पुत्र मरा पड़ा है ! मेरे पास कर देने को कुछ नहीं है ।’
राजा हरिश्चन्द्र बड़े दुःखी हुए; किन्तु वे अपने धर्म पर स्थिर बने रहे । उन्होंने कहा-‘रानी ! मैं यहाँ चाण्डाल का सेवक हूँ । मेरे स्वामी ने मुझे आज्ञा दे रखी है कि बिना कर दिये कोई मुर्दा न जलाने पावे । मैं अपने धर्म को नहीं छोड़ सकता । तुम मुझे कर देकर ही पुत्र की देह जला सकती हो ।’
रानी फूट-फूट कर रोने लगी और बोली ‘मेरे पास तो यही एक साड़ी है, जिसे मैं पहने हूँ, आप इसी में आधा ले लें ।’ जैसे ही रानी अपनी साड़ी फाड़ने चली, वैसे ही वहाँ भगवान् नारायण, इन्द्र, धर्मराज आदि देवता और महर्षि विश्वामित्र प्रकट हो गये । महर्षि विश्वामित्र ने बताया कि कुमार रोहित मरा नहीं है । यह सब तो ऋषि ने योगमाया से दिखलाया था । राजा हरिश्चन्द्र को खरीदने वाले चाण्डाल के रूप में साक्षात् धर्मराज थे ।
कितनी ही विपत्ति आने के बावजूद भी राजा हरिश्चन्द्र सत्य पर अडिग रहे । सत्य साक्षात् नारायण का स्वरूप है । अतः सत्य के प्रभाव से राजा हरिश्चन्द्र शैव्या के साथ परमधाम को चले गये । महर्षि विश्वामित्र ने राजकुमार रोहिताश्व को अयोध्या का राजा बना दिया ।
चन्द्र टरै सूरज टरै, टरै जगत व्यवहार,
पै दृढ श्री हरिश्चन्द्र का टरै न सत्य विचार । ।। जय श्री राम ।।

साभार विजेंद्र गौतम ।

Posted in छोटी कहानिया - १०,००० से ज्यादा रोचक और प्रेरणात्मक

जापान में ट्रेन की सीट फटी हुई थी, एक जापानी नागरिक ने अपने बैग में से सूई धागा निकाला और सीट की सिलाई करने लगा।
एक भारतीय नागरिक भी उसी ट्रेन मे था, उसने पूछा, क्या आप रेल्वे के कर्मचारी है…?
उसने कहा- “नहीं मैं एक शिक्षक हूं, मैं इस ट्रेन से हर रोज अप-डाउन करता हूँ, जाते वक्त इस सीट की खस्ता हालत देखकर वापस आते वक्त बाजार से सुई धागा खरीद लाया हूँ”…
मुझे महसूस होता था कि अगर कोई “विदेशी नागरिक इसे देखेगा तो मेरे देश की कितनी बेईज्जती होगी ऐसा सोच कर सीट की सिलाई कर रहा हूँ”…
जो नागरिक देश की इज्जत अपनी इज्जत समझता हो, जिस देश के नागरिको की सोच महान हो, वो देश विकसित और महान बन जाता है, जापान आज इतना विकसित हो गया है कि हम उससे बुलेट ट्रेन खरीद रहे है…
कहीं “मेरा भारत महान” लिख देने से कोई देश महान नही बन जाता, देश के नागरिकों की सोच महान होनी चाहिए…

Posted in छोटी कहानिया - १०,००० से ज्यादा रोचक और प्रेरणात्मक

माया का चमत्कार एक ज्ञानवर्धक कथा!!!!!

*ग्यानी तापस सूर कबि कोबिद गुन आगार।
केहि कै लोभ बिडंबना कीन्हि न एहिं संसार॥

भावार्थ:-इस संसार में ऐसा कौन ज्ञानी, तपस्वी, शूरवीर, कवि, विद्वान और गुणों का धाम है, जिसकी लोभ ने विडंबना (मिट्टी पलीद) न की हो॥

माया से कोई मुक्त नही हो सकता लेकिन निरंतर भगवत् स्मृति से , (माया मेतां तरंति ते ) भगवान गीता मे कहते है मेरा सतत स्मरण ही माया से मुक्ति दिला सकता है !

कौसल नगर में गाधि नामक ब्राह्मण रहते थे। वे प्रकांड पंडित और धर्मात्मा थे। सदैव अपने में लीन रहते थे। इसी का फल हुआ कि उन्हें वैराग्य हो गया। सब कुछ त्यागकर तप करने चल पड़े। वन के किसी सरोवर में खड़े होकर वे तप करने लगे। गहरे जल में उनका केवल चेहरा ही बाहर दिखता था, बाकी शरीर पानी में रहता था।

आठ माह की कठोर तपस्या के बाद भगवान विष्णु उनसे प्रसन्न हुए, आकर दर्शन दिए। वरदान मांगने को कहा।

विष्णुजी को देख गाधि निहाल हो गए। कहा, ‘भगवन्! मैंने शास्त्रों में पढ़ा है, यह सारा विश्व आपकी माया ने ही रचा है। वह बड़ी अद्भुत है। मैं आपकी उसी माया का चमत्कार देखना चाहता हूं।’

‘तुम उस माया का चमत्कार देखोगे, तभी उसे छोड़ोगे भी।’ विष्णुजी ने कहा और वरदान देकर अंतर्ध्यान हो गए।

गाधि ने तप करना छोड़ दिया, किंतु उसी सरोवर के किनारे रहते थे। कंद-मूल खाकर प्रभु के भजन गाते थे। इसी प्रतीक्षा में थे, कब भगवान की माया के दर्शन होंगे।

एक दिन गाधि सरोवर में स्नान करने गए। मंत्र पढ़कर पानी में डुबकी लगाने लगे। अचानक वह मंत्र भूल गए। उन्हें लगा, जैसे वह पानी में नहीं हैं। कहीं और हैं, फिर उन्हें लगा, जैसे वह सब कुछ भूलते जा रहे हैं। भूतमंडल नामक गांव में चांडाल के घर उन्होंने जन्म लिया। उनका नाम रखा गया कटंज।

कटंज बहुत सुंदर और बलवान था। युवा होने पर वह शिकार खेलने में बहुत होशियार हो गया। फिर उसका विवाह एक सुंदर कन्या से हुआ। उसके दो पुत्री भी हुए।

एक समय की बात, उस गांव में महामारी फैल गई। महामारी भी ऐसी कि पूरा गांव ही उजड़ गया। कटंज की पत्नी और दोनों पुत्री भी महामारी में चल बसे। वह बड़ा दुखी हुआ। परिवार के शोक में उसने गांव छोड़ दिया।

भटकता हुआ कटंज कीर देश की राजधानी श्रीमतीपुरी में पहुंच गया। उन दिनों वहां कोई राजा नहीं था। किसी युद्ध में राजा मारा गया था। राजा चुनने का भी वहां अनोखा तरीका था। सिखाए हुए हाथी पर सोने की अम्बारी रखकर हाथी छोड़ दिया जाता था। हाथी मार्ग में चलते-चलते जिस आदमी को सूंड से उठाता, अम्बारी पर बैठा लेता, वही वहां का राजा बना दिया जाता था।

श्रीमतीपुरी में घूमता हुआ कटंज एक बाजार में पहुंचा। उसी समय हाथी भी सामने से आ रहा था। कटंज को देख, हाथी उसके पास आकर रुका, फिर सूंड से उठाकर उसे अम्बारी पर बैठा लिया। नए राजा को पाकर दरबारी जय-जयकार करने लगे। मंगलगीत गाए जाने लगे। बाजे बजने लगे।

कटंज ने अपना असली नाम छिपा, अपना नाम गवल बता दिया। शुभ मुहूर्त में कटंज का राजतिलक कर दिया गया। वह राजमहल में आनंद से रहने लगा।

एक दिन गवल अपने राजमहल की अटारी पर खड़ा था, तभी उसी के गांव का कोई चांडाल वहां से गुजरा। उसने उत्सुकता से राजा को देखा, तो उसे पहचान गया। वहीं से चिल्लाकर कहा, ‘अरे कटंज! तुम यहां आकर राजा बन बैठे। चलो, बहुत अच्छा हुआ। चांडालों में अब तक कोई राजा नहीं बना था।’

मंत्री और सेनापति भी राजा के पास खड़े थे। उन्होंने यह सुना तो चौंके, आपस में कहने लगे, ‘क्या हमारा राजा चांडाल है!’

धीरे-धीरे कटंज के चांडाल होने की बात चारों तरफ फैल गई। मंत्री और दरबारी राजा से दूर भागने लगे। कुछ दिन तक तो वह अकेला रहा। फिर सोचने लगा, ‘जब मुझे कोई नहीं चाहता तो यहां रहना व्यर्थ है।’ ऐसा सोचकर वह भी राजपाट त्यागकर चलता बना।

चलते-चलते दिन छिप गया। अंधेरी रात के कारण कुछ भी दिखाई नहीं पड़ रहा था। वह नदी के तट पर गया। नदी अंधेरे में ‍दिखी नहीं। कटंज आगे बढ़ा, तो छपाक से जल में जा पड़ा। अपने को बचाने के लिए हाथ-पैर मारे ही थे कि सरोवर के पानी में बेसुध पड़े गाधि को होश आ गया। अभी घड़ीभर में उन्होंने जो लीला देखी-भोगी थी, उसे याद कर उन्हें अति आश्चर्य हुआ।

बस, सोचने लगे, ‘जप-जप करते समय ऐसा तो कभी हुआ नहीं?’ भूला हुआ मंत्र भी अब उन्हें याद आ गया था। उन्होंने स्नान करके संध्या की, फिर पानी से बाहर निकल आए।

फिर विचारने लगे, ‘ऐसा तो सपने में भी होता है। हो सकता है, वह सपना हो, उसी में मैंने सब कुछ किया हो, भोगा हो?’

इस प्रकार की बातें सोचते-विचारते गाधि धीरे-धीरे इस बात को भूलने लगे। कुछ दिन बीत गए। एक दिन उनके नगर का एक ब्राह्मण उधर आया। गाधि उसे बचपन से ही जानते थे। गाधि ने ब्राह्मण की आवभगत की फिर पूछा, ‘आप इतने दुर्बल कैसे हो गए? क्या किसी रोग ने आ घेरा है?’

‘भइया गाधि, आपसे क्या छुपाना! कुछ वर्ष पहले मैं तीर्थयात्रा पर गया था। घूमना हुआ कीर देश जा पहुंचा, वहां बड़ा आदर-सम्मान हुआ मेरा। मैं एक माह तक वहीं रहा। एक दिन मुझे पता चला कि उस देश का राजा एक चांडाल है। फिर एक दिन यह भी खबर सुनी, वह चांडाल नदी में डूब मरा। मुझे बहुत ही दुख हुआ। हृदय को कुछ ऐसी ठेस लगी कि मैं बीमार हो गया। बीमारी में ही अपने घर चला आया। इसी कारण मेरी यह बुरी हालत हो गई है।’ ब्राह्मण ने बताया।

सुनकर गाधि ‍का सिर चकराने लगा। कुछ देर विश्राम करने के बाद ब्राह्मण चल दिया, तो गाधि व्याकुल हो उठे। उन्हें फिर से भूली बातें याद आ गईं। उसी समय चल पड़े भूतमंडल गांव को खोजने। मार्ग जानते नहीं थे। किसी तरह पूछते हुए पहुंचे।

वह गांव उन्हें जाना-पहचाना-सा लगा। फिर उस घर में पहुंचे, जहां कटंज चांडाल रहता था। यह घर भी उन्हें परिचित-सा लगा। वहां की हर वस्तु उनकी जानी-पहचानी थी। वह चकराए। सोचने लगे, ‘मैं तो इस गांव और घर में कभी आया नहीं, फिर ये मुझे अ‍परि‍चित-से क्यों लग रहे हैं?

इसके बाद गाधि कीर नगर की राजधानी पहुंचे। राजमहल में गए। राजमहल के दरवाजे, शयनकक्ष, राजदरबार सभी कुछ उन्हें जाने-पहचाने लगे।

‘यह सब क्या है? मैं पानी में केवल दो क्षण डुबकी लगाए रहा। उसी में मैंने इतना बड़ा दूसरा जीवन भी जी लिया। फिर भी पानी में ही रहा।

इसमें सत्य क्या है?’ इसी उधेड़बुन में डूबे वह सरोवर तट पर आ पहुंचे। फिर तप करने लगे। अन्न-जल त्याग भी दिया।

भगवान विष्णुजी ने उन्हें फिर दर्शन दिए। बोले, ‘ब्राह्मण, तुमने मेरी माया का चमत्कार देख लिया। मेरी इस माया ने ही विश्व को भ्रम से ढंका हुआ है। सभी विश्व को सत्य मानते हैं, जबकि वह उसी प्रकार है, जैसे तुमने चांडाल और राजा के अपने जीवन को देखा।’

सुनकर गाधि की सारी शंका मिट गई। वह उसी क्षण सब कुछ त्याग, गुफा में जाकर लीन हो गए।